III SA/Gd 245/17

WyrokWSA w Gdańsku2017-09-14

Skład orzekający: Anna Orłowska, Bartłomiej Adamczak, Paweł Mierzejewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może umorzyć należność z tytułu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych, jeśli nie wystąpiła żadna z przesłanek określonych w art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, a decyzja w tym zakresie ma charakter uznaniowy?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może umorzyć należność z tytułu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych, ale tylko w przypadku wystąpienia jednej z enumeratywnie wymienionych przesłanek w art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Decyzja w tym zakresie ma charakter uznaniowy, co oznacza, że organ nie jest zobowiązany do umorzenia, nawet jeśli przesłanka wystąpi. Sądowa kontrola legalności takiej decyzji ogranicza się do badania prawidłowości postępowania wyjaśniającego i braku dowolności w ocenie zebranego materiału dowodowego.
Stan faktyczny
Skarżąca L. L. została zobowiązana do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych. Wystąpiła z wnioskiem o umorzenie należności, powołując się na trudną sytuację materialną i rodzinną. Organ I instancji odmówił umorzenia, uznając, że nie wystąpiły przesłanki z art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając tendencyjność i wadliwość decyzji. Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa i nie przekroczyły granic uznania administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Orłowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Sędzia WSA Paweł Mierzejewski Protokolant Starzy sekretarz sądowy Anna Zegan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2017 r. sprawy ze skargi L. L. na decyzję Wojewody z dnia 16 stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych oddala skargę. Decyzją z dnia 14 stycznia 2015 r. L. L. została zobowiązana do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla osoby bezrobotnej w wysokości 7 648, 70 zł. Zasiłek dla bezrobotnych za okres od 1 kwietnia 2013 r. do 22 stycznia 2014 r. został uznany za świadczenie nienależne w związku z otrzymaną przez organ informacją z ZUS, że od dnia 1 kwietnia 2013 r. L. L. była zgłoszona do ubezpieczenia jako osoba prowadząca działalność gospodarczą. W dniu 28 grudnia 2015 r. wobec L. L. zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne. W dniu 8 kwietnia 2016 r. L. L. powołując się na art. 76 ust. 7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. 2016, poz. 645 ze zm.) wystąpiła do Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w S. z wnioskiem o umorzenie należności w związku z zawiadomieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. o zajęciu wynagrodzenia za pracę na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Starostę Powiatu [...] na łączną kwotę 8 042, 70 zł. Uzasadniając wniosek, L. L. wskazała, że wraz z mężem, z którym prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, znajdują się w trudnej sytuacji socjalno-bytowej. Podkreśliła, że podjęła działalność gospodarczą w ramach projektu unijnego, chcąc wydostać się z bezrobocia i poprawić sytuację materialną. Nie miała świadomości, że z tytułu zasiłku dla bezrobotnych pobiera nienależne świadczenie. Wyjaśniła, że aktualnie zatrudnienie podejmuje jedynie czasowo oraz że bardzo trudno było jej znaleźć pracę. Faktycznie jest więc osobą bezrobotną, niezarejestrowaną w urzędzie pracy. W toku postępowania na wezwanie organu wnioskodawczyni przedłożyła dokumenty mające obrazować jej trudną sytuację, w tym m.in. - zaświadczenie pracodawcy, że z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy zlecenia w kwietniu 2016 r. uzyskała dochód w wysokości 1200 zł brutto, - oświadczenie o braku dochodów z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, i braku wpisów w księdze przychodów i rozchodów. W oświadczeniu skarżąca wyjaśniła, że w okresie od 1 kwietnia 2014 r. do dnia 31 marca 2016 r. działalność gospodarcza wnioskodawczyni tj.[...]. była zawieszona z uwagi na złą sytuację firmy i brak dochodów. W dniu 1 kwietnia 2016 r. działalność została zlikwidowana i wykreślona z rejestru podmiotów gospodarczych, - oświadczenie dotyczące wysokości miesięcznych kosztów utrzymania (700 zł). W oświadczeniu tym L. L. ponownie wskazała, że nie posiada żadnych środków na spłatę należności, a jej trudna sytuacja nie wynika z jej złej woli, czy chęci zysku, ale jest fatalnym skutkiem brania udziału w programie "Moja firma – mój sukces". Wnioskodawczyni wskazała, że sytuacja, w której się znalazła, spowodowała u niej depresje oraz pogłębiła schorzenia, na które cierpi, tj. jaskrę oraz rwę kulszową. Decyzją z dnia 17 października 2016 r. Starosta Powiatu [...] na podstawie art. 76 ust. 7 cyt. ustawy, po zasięgnięciu opinii Powiatowej Rady Rynku Pracy w S. orzekł o odmowie umorzenia nienależnie pobranego świadczenia w wysokości 7648, 70 wraz z należnościami ubocznymi, z tytułu przyznanego zasiłku dla bezrobotnych. W sprawie ustalono, iż wnioskodawczyni jest osobą bezrobotną, niezarejestrowaną w urzędzie pracy, która podejmuje także czasowe zatrudnienie np. jako sprzedawca. Prowadzi wraz z mężem dwuosobowe gospodarstwo domowe. Ustalono, że mąż wnioskodawczyni otrzymuje świadczenie chorobowe. Z tytułu umowy o pracę mąż uzyskuje wynagrodzenie uzależnione od wypracowanych godzin od 1652 zł brutto (styczeń 2016 r.) do 2881 zł brutto (marzec 2016 r.) Dochód rodziny w związku z czasowym wynagrodzeniem za pracę wnioskodawczyni oraz dochodami męża kształtuje się więc na poziomie ok. 2000 zł./mies. W treści uzasadnienia przywołano treść art. 76 ust. 7 cyt. ustawy, zgodnie z którym organ może umorzyć należności, po zasięgnięciu opinii powiatowej rady rynku pracy, jeżeli w sprawie wystąpiła przynajmniej jedna z następujących przesłanek: 1) w postępowaniu egzekucyjnym lub na podstawie innych okoliczności lub dokumentów stwierdzono, że osoba lub inny podmiot, które pobrały nienależne świadczenie, refundację lub otrzymały jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1, nie posiadają majątku, z którego można dochodzić należności; 2) dochodzenie należności mogłoby pozbawić osobę, która pobrała nienależne świadczenie lub otrzymała jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2, albo osobę pozostającą na jej utrzymaniu niezbędnych środków utrzymania; 3) osoba, która pobrała nienależne świadczenie lub otrzymała jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2, zmarła, nie pozostawiając majątku, z którego można dochodzić należności; 4) zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty nienależnie pobranego świadczenia, refundacji lub jednorazowo przyznanych środków, o których mowa w art. 46 ust. 1, przewyższającej wydatki egzekucyjne. Analizując ustalony stan faktyczny, organ I instancji stwierdził, że w sprawie nie wystąpiła żadna z ww. przesłanek. Odnosząc się do przesłanki z art. 76 ust. 7 pkt 1 cyt. ustawy wskazał, że rodzina uzyskuje stałe dochody, które przewyższają kryterium dochodowe (obowiązujące w kwocie 514 zł zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, Dz.U. 2015, poz. 1058). Ponadto, biorąc pod uwagę ilość zgłaszanych ofert zatrudnienia. w ocenie organu istnieje duża możliwość, że wnioskodawczyni podejmie stałe zatrudnienie, co zwiększy możliwości realizacji zobowiązania. Zdaniem organu w sprawie nie wystąpiła również przesłanka wymieniona w pkt 2. W tym zakresie podkreślono, że kwoty zadłużenia z tytułu nienależnie pobranych świadczeń podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu w egzekucji administracyjnej. W myśl tych przepisów wynagrodzenie za pracę oraz innego rodzaju świadczenia, w tym także emerytury. podlegają egzekucji w zakresie określonym w przepisach, które określają również jaka część świadczenia może być potrącona, tak, aby nie pozbawiać dłużnika niezbędnych środków utrzymania. Odnośnie przesłanki z pkt 4 organ wskazał zaś, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że wnioskodawczyni aktualnie nie pracuje, podejmując jedynie prace okresowe, ale jej status materialny cały czas utrzymuje się na dość stabilnej pozycji. Dzięki temu mąż wnioskodawczyni mógł m.in. zaciągnąć kredyt gotówkowy, co świadczy o dość pozytywnej sytuacji finansowej, skoro bank pozytywnie ocenił zdolność kredytową rodziny, W złożonym odwołaniu L. L. wskazała, że decyzja organu została wydana po pobieżnej i nietrafnej analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. W ocenie odwołującej się część podnoszonych przez nią argumentów świadczących o trudnej sytuacji została pominięta przez organ, lub też wykorzystana przeciwko wnioskodawczyni. W tym zakresie L. L. wskazała, że organ w nieuprawniony sposób ocenił, że zaciągnięcie kredytu przez jej męża świadczy o pozytywnej sytuacji finansowej rodziny. Wyjaśniła, że kredyt był przeznaczony na pokrycie bieżących potrzeb, a kwota 2 tysięcy złotych jaką dysponuje miesięcznie r, wbrew twierdzeniom organu nie jest dużym dochodem, biorąc pod uwagę również to, że rodzinę obciąża duże zadłużenie, a małżonkowie nie mają żadnego majątku. L. L. uznała również za krzywdzące stwierdzenia organu, że prawdopodobnie nie poszukuje ona aktywnie pracy. Organ nie wziął bowiem pod uwagę, że odwołująca się jest osobą chorą, przyjmuje leki na padaczkę i nie może z tego powodu podjąć każdego rodzaju pracy. Nie wzięto również pod uwagę złożonych przed komisją wyjaśnień, że odwołująca nie może zarejestrować się w urzędzie pracy, ponieważ nie otrzymała od byłego pracodawcy niezbędnych do rejestracji dokumentów. Decyzją z dnia 16 stycznia 2017 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji uznając ją za zgodną z prawem Organ odwoławczy nie znalazł podstaw do zakwestionowania dokonanej przez organ I instancji oceny dowodów. Stwierdził, że w sprawie nie doszło do przekroczenia granic uznania administracyjnego i podzielił pogląd, że w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy prawidłowo oceniono, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki umożliwiające podjęcie decyzji o umorzeniu należności, o których mowa w art. 76 ust. 7 pkt 1 – 4 cyt. ustawy. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że organ I instancji podjął działania zmierzające do wszechstronnego wyjaśnienia stanu sprawy. W wyniku dokonanych w tej materii czynności, m.in. poprzez przesłuchanie samej strony, uzyskanie informacje z Urzędu Skarbowego, dokumentację lekarską i potwierdzenia ponoszenia opłat stałych, takich jak czynsz, dokładnie ustalono sytuację materialną wnioskodawczyni. Stwierdzono w tym zakresie, że L. L. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem, dzieci są już dorosłe, mąż jest zatrudniony (choć przebywa na zwolnieniu lekarskim) i osiąga z tego tytułu wynagrodzenie brutto od 1652 zł do 2882 zł. Strona zamieszkuje w mieszkaniu kwaterunkowym, gdzie czynsz wynosi 475, 96 zł. Z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej strona w 2015 r. osiągnęła dochód wynoszący 14 425, 98 zł, obecnie jednakże nie prowadzi tej działalności, wykonywała prace na podstawie umowy zlecenia i obecnie nie jest zarejestrowana jako bezrobotna. ( w okresie od września 2015 r. do czerwca 2016 r. wnioskodawczyni pracowała w sklepie jako sprzedawca). Wnioskująca nie korzysta z pomocy społecznej. W 2012 r. odwołująca się przebywała w szpitalu z rozpoznaniem obustronnej kamicy nerek. W 2015 r. stwierdzono u wnioskodawczyni jaskrę, na którą się leczy. Mąż strony ma zadłużenie z tytułu działalności ok 4 000 zł (miesięcznie spłaca dług w wysokości 200 zł.), a zaciągnięty w 2016 r. kredyt w wysokości 2500 zł spłacany jest w miesięcznych ratach po 210 zł. Strona ma 57 lat i nie jest osobą niepełnosprawną, jej wykształcenie i doświadczenie zawodowe predestynują ją, w ocenie organu, do podjęcia pracy, a sytuacja na rynku pracy jest ku temu sprzyjająca. Pracy tej jednak, jak ustalono w sprawie, nie wykonuje i nawet nie usiłuje poszukiwać za pośrednictwem urzędu pracy, w którym mogła się zarejestrować jako osoba bezrobotna, jeżeli faktycznie byłaby zainteresowana podjęciem pracy, nawet nie posiadając wszystkich dokumentów potwierdzających jej uprawnienia z tytułu wykonywania pracy. Organ podkreślił, że w urzędzie pracy jest obecnie duża ilość ofert pracy i nie trzeba być zarejestrowanym, aby z nich skorzystać. Ponadto w sprawie prawidłowo stwierdzono, że prowadzone postępowanie egzekucyjne nie stało się bezskuteczne, ponieważ tego postępowania nie umorzono, strona nie wykazała też, by w stosunku do niej ogłoszono upadłość konsumencką. L. L. zaskarżyła decyzję Wojewody [...] w drodze skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. W ocenie skarżącej, wydana decyzja jest tendencyjna, krzywdząca i wadliwie uzasadniona. Uzasadniając decyzję organ oparł się nie tylko na faktach, ale i na domniemaniach. Ponadto wiele informacji, które zostały zawarte w zaskarżonej decyzji jest nieprawdziwych, a w każdym razie nieaktualnych. Umowa o pracę została zawarta z mężem skarżącej na czas określony do stycznia 2017 r. Ponieważ jednak mąż skarżącej uległ wypadkowi przy pracy i przez długi czas przebywał na zwolnieniu, umowa nie została przedłużona. Osiągane przez męża wynagrodzenie zostało ponadto wykazane przez organ w kwocie brutto, tak więc z tytułu wynagrodzenia za pracę mąż skarżącej nie otrzymywał 1700 zł tylko 1300 zł. Skarżąca wskazała, że nieprawdziwa jest również informacja o osiągniętym przez nią dochodzie z działalności gospodarczej w kwocie 14 425, 98 zł, ponieważ skarżąca nigdy nie osiągnęła dochodu z prowadzenia działalności gospodarczej i jest zdziwiona faktem posiadania przez organ tego rodzaju informacji. W zakresie dotyczącym zdrowia, skarżąca wyjaśniła, że cierpi na bóle kręgosłupa powiązane z rwą kulszową oraz przebytym półpaścem. Ponieważ organizm skarżącej nie reaguje na leki przeciwbólowe, skarżąca stosuje z zalecenia lekarza leki przeciwpadaczkowe. Od kiedy w 1998 r. upadła działalność męża skarżącej, małżonkowie wpadli w spiralę długów. W 2016 r. poczynili starania o ogłoszenie upadłości konsumenckiej, ale w tym celu potrzebne są również znaczne kwoty pieniędzy. Pod koniec 2016 r. małżonkowie byli zmuszeni opuścić lokal kwaterunkowy z uwagi na zadłużenie i wyrok eksmisyjny. Obecnie mieszkają kątem u znajomych. Jeśli chodzi o kredyt, skarżąca wskazała, że nie byli z mężem zadłużeni w bankach i dlatego posiadali zdolność kredytową. Kredyt w wysokości 2500 zł został przeznaczony częściowo na zaliczkę dla Kancelarii Prawnej, która ma poprowadzić postępowanie upadłościowe męża skarżącej. Małżonków nie stać na przeprowadzenie upadłości względem ich obojga. Od września 2016 r. skrząca jest zatrudniona na pół etatu w sklepie. Jest zadowolona, że znalazła pracę, jednak dochód nie wystarcza na spłatę wierzytelności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Są Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm., zwanej dalej: "p.p.s.a."). Skarga L. L. nie mogła zostać uwzględniona, albowiem zaskarżona decyzja nie naruszała prawa w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Przepisem prawa materialnego, stanowiącym podstawę orzekania w analizowanej sprawie był art. 76 ust. 7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2016 r. poz. 645 z późn. zm.). Stosownie do jego treści starosta może odroczyć termin płatności lub rozłożyć na raty nienależnie pobrane świadczenie, zwrot refundacji oraz jednorazowo przyznanych środków w przypadkach, o których mowa w art. 46 ust. 2 i 3, albo po zasięgnięciu opinii powiatowej rady rynku pracy umorzyć te należności w całości albo w części, jeżeli wystąpiła jedna z przesłanek: 1) w postępowaniu egzekucyjnym lub na podstawie innych okoliczności lub dokumentów stwierdzono, że osoba lub inny podmiot, które pobrały nienależne świadczenie, refundację lub otrzymały jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1, nie posiadają majątku, z którego można dochodzić należności; 2) dochodzenie należności mogłoby pozbawić osobę, która pobrała nienależne świadczenie lub otrzymała jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2, albo osobę pozostającą na jej utrzymaniu niezbędnych środków utrzymania; 3) osoba, która pobrała nienależne świadczenie lub otrzymała jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2, zmarła, nie pozostawiając majątku, z którego można dochodzić należności; 4) zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty nienależnie pobranego świadczenia, refundacji lub jednorazowo przyznanych środków, o których mowa w art. 46 ust. 1, przewyższającej wydatki egzekucyjne. Zaistnienie jednej z tych czterech przesłanek powoduje, że starosta może umorzyć należności, a zatem samo spełnienie którejkolwiek przesłanki określonej w art. 76 ust. 7 pkt 1-4 ustawy o promocji zatrudnienia, nie zobowiązuje organu do umorzenia należności z tytułu zwrotu nienależnie pobranego świadczenia pieniężnego. Użycie bowiem przez ustawodawcę słowa "może" oznacza, że mamy do czynienia z tzw. decyzją uznaniową. Istota tego rodzaju decyzji polega na tym, że nawet w przypadku, jeżeli dojdzie do sytuacji opisanej przez ustawodawcę, organ nie jest zobowiązany dokonać rozstrzygnięcia w jeden, określony sposób, ale ma możliwość wyboru jednego z możliwych w świetle ustawy rozwiązań. W przypadku nie wystąpienia żadnej z powołanych przesłanek organ pozbawiony jest w ogóle prawnej możliwości umorzenia należności. W przypadku uznania administracyjnego decyzja powinna zawierać ocenę sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącej, w chwili rozstrzygania wniosku o umorzenie. Istotne jest przy tym, że organ podejmując decyzję w przedmiocie umorzenia nienależnie pobranego świadczenia pieniężnego - musi mieć na uwadze to, że chodzi o należność publicznoprawną - stąd też winien mieć na względzie nie tylko interes dłużnika, ale i interes Skarbu Państwa, czyli zbiorczy interes innych osób finansowanych z tego samego źródła. Sama wykładnia art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia wskazuje, iż instytucja umorzenia należności - czy to w całości, czy też w części - może być stosowana wyjątkowo jedynie w sytuacjach, gdy realnie nie jest możliwe ich odzyskanie. Nie jest tym samym dopuszczalne uchylanie się od tego obowiązku jedynie z powodu związanych z nim uciążliwości finansowych, o ile nie zaistnieją obiektywne przeszkody ściśle określone przez ustawodawcę. Należy dodatkowo wskazać, że sądowa kontrola legalności decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego sprowadza się do zbadania, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem wyjaśniającym, tzn. czy organy obu instancji prawidłowo zebrały materiał dowodowy i rozważyły wszystkie okoliczności mogące mieć wpływ na wybór możliwości rozstrzygnięcia w zakresie umorzenia bądź odmowy umorzenia należności. Sąd nie ocenia natomiast wydanej decyzji z punktu widzenia jej słuszności, jak i celowości, co oznacza, że badanie zgodności z prawem decyzji podjętej w ramach uznania administracyjnego, może być dokonane tylko w ograniczonym zakresie. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do wniosku, iż organy administracji obu instancji prawidłowo zastosowały powołane wyżej przepisy prawa, nie przekraczając przy tym granic uznania administracyjnego. Oceniając więc proceduralną poprawność przeprowadzonego postępowania, a więc sam proces dochodzenia przez organ do rozstrzygnięcia sprawy, znajdujący odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, stwierdzić należy, że wydanie zaskarżonej decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, a zawarte w niej rozstrzygnięcie nie nosi znamion dowolności i mieści się w granicach przyznanego organom uznania administracyjnego. Decyzja ta zawiera uzasadnienie odpowiadające wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a., w którym wyjaśnione zostały podstawy i powody podjętego rozstrzygnięcia. Zdaniem Sądu, organy miały podstawy do odmówienia skarżącej umorzenia nienależnie pobranych przez nią z funduszu pracy świadczeń. Po pierwsze wskazać należy, że w sprawie zostały spełnione wszystkie wymogi proceduralne, w tym do podjęcia decyzji doszło po zasięgnięciu wymaganej prawem opinii powiatowej rady rynku pracy. W sprawie przeprowadzono również wyczerpujące postępowanie wyjaśniające w zakresie sytuacji finansowej i rodzinnej wnioskodawczyni. Poczynione w tym zakresie ustalenia pozwoliły zaś stwierdzić, że w przypadku L. L., na dzień rozpoznania wniosku, nie zaistniała żadna z wymienionych w art. 76 ust. 7 cyt. ustawy przesłanek pozwalających na rozważenie przez organ możliwości umorzenia kwoty nienależnie pobranych świadczeń. U podstaw tego stwierdzenia leży bowiem niewątpliwie wynikające z zebranego w sprawie materiału dowodowego ustalenie, że członkowie rodziny tj. skarżąca i jej mąż, pomimo niewątpliwych trudności uzyskują dochody zapewniające rodzinie stabilizację. Wbrew opinii skarżącej w sprawie nie wskazano, że dochód na poziomie 2000 jest dochodem wysokim. Zaakcentowano jednak, że jest on uzyskiwany, a także to, że może on w przypadku podjęcia odpowiednich działań przez skarżąca być wyższy w związku z podjęciem stałego zatrudnienia. Okoliczność, że skarżąca nie poinformowała organów, że podjęła stałą pracę, nie może zaś przemawiać za uwzględnieniem skargi i świadczyć o błędach postępowania wyjaśniającego. Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd podkreśla, że organ dokonuje oceny zgromadzonych w postępowaniu dowodów, na dzień rozpoznania wniosku. Nie można zatem skutecznie podnosić, że po wydaniu zaskarżonej decyzji sytuacja strony uległa pogorszeniu. Argument ten nie stanowi o wadliwości zaskarżonej decyzji, ale może stanowić postawę do wystąpienia przez zainteresowaną osobę z nowym wnioskiem o zastosowanie określonej ulgi w spłacie obciążających tą osobę zobowiązań (umorzenie, odroczenie płatności, rozłożenie płatnością raty). W uzupełnieniu skargi tj. w piśmie z dnia 18 kwietnia 2017 r. skarżąca wskazała, że jej sytuacja finansowa jest zupełnie inna niż to ustaliły organy. Mąż skarżącej nie otrzymuje już bowiem zasiłku chorobowego, skarżąca podjęła stałą pracę na półetatu w sklepie, małżonkowie zostali eksmitowani z zajmowanego mieszkania komunalnego i są bezdomni. W tym miejscu Sąd wskazuje, że decyzja organu I instancji została wydana w dniu 17 października 2016 r. i utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją z dnia 16 stycznia 2017 r. W okresie od 17 października 2016 r. do stycznia 2017 r. mąż skarżącej otrzymywał jednak jeszcze zasiłek chorobowy. Z dołączonej do skargi decyzji ZUS z dnia 13 kwietnia 2017 r. wynika bowiem, że Krzysztofowi Lewańskiemu odmówiono zasiłku chorobowego na okres od dnia 1 lutego 2017 r. do dnia 27 kwietnia 2017 r. Jeżeli chodzi o dochody skarżącej, to należy przyjąć, że podjęcie przez skarżącą pracy od dnia 1 stycznia 2017 r. do dnia 30 czerwca 2020 z miesięcznym wynagrodzeniem brutto 975 zł (745,94 zł) oznacza, że sytuacja finansowa skarżącej uległa stabilizacji, ponieważ zamiast zatrudnienia o charakterze czasowym podjęła stałe zatrudnienie. Zauważyć przy tym należy jednak, że to skarżąca, ubiegając się o określoną ulgę, a więc przyznanie jej na zasadzie wyjątku ulgi w spłacie obciążających ją zobowiązań, powinna dołożyć wszelkich starań aby udokumentować swoją trudną sytuację finansową. Złożone wobec organów w zakresie uzyskiwanego przez skarżącą dochodu wyjaśnienia są natomiast nieprecyzyjne i sprzeczne. We wniosku o umorzenie skarżąca wskazała, że nie pracuje i tylko czasowo podejmuje zatrudnienie na podstawie umowy zlecenia jest więc we własnej ocenie osobą bezrobotną. Wniosek złożony został w kwietniu 2016 r. Na żądanie organu w maju 2016 r. skarżąca przedstawiła zaświadczenie zleceniodawcy, że w kwietniu 2016 r. osiągnęła dochód w wysokości 1200 zł brutto. Złożyła jednocześnie oświadczenie, że z tytułu działalności gospodarczej [...] nie osiągnęła żadnych dochodów. Działalność ta była bowiem zawieszona od dnia 1 kwietnia 2014 r. do 31 marca 2016 r. i zlikwidowana w dniu 1 kwietnia 2016 r. Twierdzenie strony w tym zakresie zostało jednak skonfrontowane z zaświadczeniem wydanym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia 2 czerwca 2016 r. Organ podatkowy wskazał bowiem w ww. zaświadczeniu, że w zeznaniu podatkowym PIT-36 za 2015 r. L. L. wykazała dochód z tytułu działalności wykonywanej osobiście w wysokości 14 425, 98 zł, na podstawie PIT 11 za 2015 r. od płatnika w osobie L. K. Skarżąca składając oświadczenie o dochodzie powinna była liczyć się z tym, że jej twierdzenia będą mogły być zweryfikowane w oparciu o dokumenty pozyskane przez organ z urzędu. Pomimo tego, że zaświadczenie znajduje się w aktach sprawy i skarżąca miała możliwość zapoznania się z nim i złożenia wyjaśnień, w zakresie ww. sprzeczności nie wniosła żadnych zastrzeżeń. Powyższe powoduje, że oświadczenia o dochodach i dalszych wyjaśnień skarżącej w zakresie posiadanych dochodów nie można uznać za rzetelne. Zwraca uwagę, że we wrześniu 2016 r. skarżąca oświadczyła wobec organu I instancji, że nie ma żadnych źródeł dochodu. Na etapie skargi do Sądu podnosi natomiast, że od września 2016 r. podjęła stałą pracę na półetatu w sklepie. Składane przez skarżącą oświadczenia są zatem ze sobą sprzeczne i podawane w zależności od potrzeby i rodzaju uzasadnianych przez skarżącą argumentów. Skoro skarżąca oświadczyła względem organów, że nie posiada dochodów, organy nie miały podstaw do żądania złożenia przez skarżąca zaświadczenia pracodawcy o osiąganych przez nią dochodach. Wysokość uzyskiwanych przez skarżącą dochodów w okresie od września 2016 r. do stycznia 2017 r. nie była wobec tego znana organowi II instancji, tylko z powodu działań skarżącej. Dopiero na etapie skargi L. L. przedłożyła zaświadczenie, że na podstawie umowy o pracę zawartą na czas określony od dnia 1 stycznia 2017 do dnia 30 czerwca 2020 r. uzyskuje dochód brutto 975 zł (745,94 zł). Przerzucanie na organ ciężaru poszukiwania dowodów na poparcie twierdzeń strony, których nie przedstawia sama skarżąca (będąca wnioskodawcą) jest w ocenie Sądu niedopuszczalne. Prawdą jest, że to na organie spoczywa obowiązek wszechstronnego zebrania materiału dowodowego. Nie można mu jednak czynić zarzutu, że nie odniósł się on do informacji i faktów, które zostały przed nim zatajone przez osobę ubiegającą się o przyznanie ulgi. Powyższe odnosi się również do podnoszonej w skardze okoliczności, że skarżąca i jej mąż zostali w grudniu 2016 r. eksmitowani z zajmowanego mieszkania komunalnego, a organ nie wziął tego pod uwagę wydając zaskarżoną decyzję. Sąd podkreśla, że z dołączonych na etapie skargi dokumentów wynika, ze wyrok eksmisyjny został wydany wobec skarżącej i jej męża już w 2014 r. (wyrok sądu Rejonowego w S.[...]). Reasumując, w ocenie Sądu postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone prawidłowo i dało podstawę do stwierdzenia przez organ, że w sprawie nie można przyjąć, aby zaistniała jakakolwiek przesłanka z określonych enumeratywnie w art. 76 ust. 7 cyt. ustawy. Powyższe wykluczyło konieczność dalszego procedowania przez organ w zakresie ważenia interesu skarżącej i interesu publicznego w ramach uznania administracyjnego określonego w tymże przepisie. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło