III SA/Gd 247/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Sędziowie Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Dorota Zawiślińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi R.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 23 stycznia 2018 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia prawa do zasiłku stałego oddala skargę. Decyzją nr [...] z dnia 29 listopada 2017 r. Prezydent Miasta S. na podstawie art. 8, art. 13 ust. 2, art. 37 ust. 1 pkt 1, art. 106 ust. 4, art. 107 i art. 109 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz.U. z 2017r. poz. 1769) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257), zawiesił od dnia 13 listopada 2017 r. prawo do świadczenia z pomocy społecznej tj. zasiłku stałego dla osoby samotnie gospodarującej przyznanego R. D. decyzją Prezydenta Miasta S. nr [...] z dnia 5 grudnia 2014 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że z informacji uzyskanej z Aresztu Śledczego w S. wynika, że Pan R. D. został tymczasowo aresztowany od dnia 13 listopada 2017 r., zaś zgodnie z art. 13 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej osobie tymczasowo aresztowanej zawiesza się prawo do świadczeń z pomocy społecznej. Za okres tymczasowego aresztowania nie udziela się świadczeń. Odwołanie od przedmiotowej decyzji w dniu 8 grudnia 2017 r. wniósł R. D., który wadliwość decyzji z dnia 29 listopada 2017 r. powiązał z faktem bezprawnego pozbawienia go wolności. Odwołujący się podniósł, że pracownik socjalny oparł się na kłamliwym poświadczeniu nieprawdy przez pracownika Aresztu Śledczego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją nr [...] z dnia 23 stycznia 2018 r. działając na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r. poz. 1659) i art. 17 pkt 1, art. 127 § 2 oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257) w związku z art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tj. Dz.U. z 2017 r. poz. 1769) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. nr [...] z dnia 29 listopada 2017 r. Organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne oraz rozważania prawne dokonane przez organ I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, zgodnie z którym osobie tymczasowo aresztowanej zawiesza się prawo do świadczeń z pomocy społecznej. Za okres tymczasowego aresztowania nie udziela się świadczeń. Przepis ten zdaniem organu odwoławczego nie przewiduje wyjątków, ma charakter normy bezwzględnie obowiązującej, tzn. nie uprawnia organów administracji publicznej do jego stosowania na zasadzie uznania. Oznacza to, że fakt odbywania kary pozbawienia wolności, podobnie jak i fakt tymczasowego aresztowania wyklucza możliwość przyznania pomocy społecznej. Osoby odbywające karę pozbawienia wolności, czy tymczasowo aresztowani tracą prawo do świadczeń pomocowych i nie mogą nabyć uprawnień w trakcie odbywania tej kary. W ocenie organu odwoławczego odwołujący się jest osadzony tymczasowo w Areszcie Śledczym w S., nie jest obciążony troszczeniem się o swoje życie, stan zdrowia i zakwaterowanie, bowiem ma zapewnioną podstawową egzystencję, o którą nie musi zabiegać. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 23 stycznia 2018 r. wniósł R. D.. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że w postępowaniu administracyjnym liczą się przede wszystkim twierdzenia strony i uzasadniony interes skarżącego, jednak w postępowaniu administracyjnym nie zostały one wzięte pod uwagę, co świadczy o tendencyjnym postępowaniu z naruszeniem zasady obiektywizmu i bezstronności. Skarżący wskazał także, że pismo z administracji Aresztu Śledczego informujące o tymczasowym aresztowaniu skarżącego jest dowodem przestępstwa, a nie podstawą podjęcia decyzji. Instytucja tymczasowego aresztowania w przypadku skarżącego jest pretekstem do pozbawienia wolności. Zdaniem skarżącego ponad normami prawa krajowego funkcjonuje prawo wspólnotowe, które zabrania dyskryminowania, społecznego wykluczenia i przedmiotowego traktowania skarżącego, nadto skarżący powołał się na art. 67 Konstytucji RP. Zła sytuacja, w jakiej znajduje się skarżący, w tym jego kalectwo, jest winą organów państwa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone dotychczas w przedmiotowej sprawie. W piśmie będącym repliką skarżącego na odpowiedź organu na skargę skarżący wskazywał na nielegalne pozbawienie go wolności. Pismo Dyrektora Aresztu Śledczego z dnia 24 listopada 2017 r. jest ewidentnym poświadczeniem nieprawdy, na co skarżący wskazywał w pismach kierowanych do MOPR. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. - dalej w skrócie jako: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tj. Dz.U. z 2017 r. poz. 1769 ze zm.), osobie odbywającej karę pozbawienia wolności nie przysługuje prawo do świadczeń z pomocy społecznej ( z zastrzeżeniem ust. 1a), zaś osobie tymczasowo aresztowanej zawiesza się prawo do świadczeń z pomocy społecznej, za okres tymczasowego aresztowania nie udziela się świadczeń. Z przepisu tego wynika, że fakt odbywania kary pozbawienia wolności, podobnie jak i fakt tymczasowego aresztowania wyklucza możliwość przyznania pomocy społecznej lub jej pobierania w czasie, gdy osoba której przyznano świadczenie została pozbawiona wolności. Skarżącemu decyzją z dnia 5 grudnia 2014 r. Prezydent Miasta S. przyznała prawo do zasiłku stałego dla osoby samotnie gospodarującej. Skarżący pismem z dnia 18 listopada 2017 r. poinformował organ I instancji, że został osadzony w areszcie i w tej sytuacji prosi o przesyłanie zasiłku stałego na adres aresztu. Z kolei, na zapytanie organu, Dyrektor Aresztu Śledczego w S. w piśmie z dnia 24 listopada 2017 r. potwierdził, że R. D. przebywa w areszcie jako osoba tymczasowo aresztowana od dnia 13 listopada 2017 r. i że przewidywany termin aresztu upływa w dniu 19 lutego 2018 r. Skarżącemu nie przysługuje zatem - zgodnie z zasadą wynikającą z art. 13 cytowanej ustawy - prawo do przewidzianych w niej świadczeń, w tym do pobierania zasiłku stałego w okresie pobytu w areszcie. Dodać należy, że w dacie wydania decyzji przez organ odwoławczy skarżący nadal przebywał areszcie. W orzecznictwie wskazuje się, że ustawodawca zasadnie rozróżnił sytuację osób, które nie mogą zaspokoić swoich niezbędnych potrzeb od sytuacji osób, które, nawet jeśli znajdują się w sytuacji uzasadniającej, z punktu widzenia ustawy, przyznanie prawa do świadczenia z pomocy społecznej, nie muszą w rzeczywistości troszczyć się – w pewnym oznaczonym okresie (w tej sprawie w okresie tymczasowego aresztowania) – o zaspokojenie niezbędnych potrzeb. Nie muszą zatem w okresie tymczasowego aresztowania dążyć własnym staraniem o zabezpieczenie podstawowych potrzeb bytowych, starać się o zapewnienie sobie wyżywienia, opieki lekarskiej i zakwaterowania. Potrzeby te są bowiem realizowane ze środków budżetu Państwa (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2010 r., sygn. akt I OSK 1341/09, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). W świetle powyższego nie można podzielić stanowiska skarżącego, że przyjęta w art. 13 ustawy o pomocy społecznej regulacja narusza art. 67 Konstytucji RP. Wszelkie podnoszone przez skarżącego okoliczności, dotyczące jego potrzeb i złej sytuacji materialnej i zdrowotnej, nie mogły zostać przez organ uwzględnione, wobec treści cytowanego art. 13 ust. 2 ustawy obligującego organ do wstrzymania wypłaty świadczenia osobie tymczasowo aresztowanej. Podkreślenie wymaga, że przepis art. 13 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Kategoryczne sformułowanie nie daje podstaw do konstruowania jakichkolwiek wyjątków od tej zasady, a organ działa w warunkach związania. Co do twierdzeń, w których skarżący odnosi się do zastosowanego wobec niego tymczasowego aresztowania należy stwierdzić, że organy administracji, jak również Sąd nie mogą wypowiadać się w kwestii zasadności stosowania tego środka zapobiegawczego. Nie było natomiast wątpliwości, że skarżący przebywa w areszcie śledczym, o czym sam poinformował organ I instancji w piśmie z dnia 18 listopada 2017r. Odnośnie złożonego przez skarżącego wniosku o zasądzenie kosztów postępowania Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 200 p.p.s.a. zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt jedynie w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji. W niniejszej sprawie Sąd skargę oddalił. Uznawszy w reasumpcji zarzuty podniesione w skardze za niezasadne jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że wydane w sprawie decyzje naruszają prawo (vide: art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.