III SA/Gd 247/19
WyrokWSA w Gdańsku2019-06-06
Skład orzekający: Jacek Hyla, Alina Dominiak, Paweł Mierzejewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy policjantowi trwale niezdolnemu do służby, zwolnionemu z zajęć służbowych, można cofnąć dodatek stały za opiekę nad psami służbowymi, jeśli psy te zostały wycofane ze służby po jego zwolnieniu z zajęć służbowych?Ratio decidendi
Policjantowi trwale niezdolnemu do służby, zwolnionemu z zajęć służbowych, nie można cofnąć dodatku stałego za opiekę nad psami służbowymi, jeśli psy te zostały wycofane ze służby po jego zwolnieniu z zajęć służbowych. Artykuł 121 ust. 1 ustawy o Policji gwarantuje ochronę uposażenia w okresie zwolnienia od zajęć służbowych, a wycofanie psów ze służby w takiej sytuacji nie stanowi zmiany mającej wpływ na prawo do uposażenia w rozumieniu tego przepisu.Stan faktyczny
Policjant P. B. został uznany za trwale niezdolnego do służby i zwolniony z zajęć służbowych. Wcześniej otrzymywał dodatki za opiekę nad psami służbowymi. Po jego zwolnieniu z zajęć służbowych, psy zostały powierzone innym policjantom, a następnie wycofane ze służby. Organy policji cofnęły policjantowi dodatek za opiekę nad psami, argumentując to wycofaniem psów ze służby. Policjant zaskarżył tę decyzję, twierdząc, że w okresie zwolnienia z zajęć służbowych jego uposażenie powinno pozostać niezmienione.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżony rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. z dnia 5 lutego 2019 r. oraz poprzedzający go rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji w S. z dnia 12 grudnia 2018 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Paweł Mierzejewski (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi P. B. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 5 lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia dodatku za opiekę nad psami służbowymi uchyla zaskarżony rozkaz personalny oraz poprzedzający go rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia 12 grudnia 2018 r. nr [...].
Zaskarżonym rozkazem personalnym z dnia 5 lutego 2019 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w G.:
- uchylił rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji w S. z dnia 12 grudnia 2018 r. nr [...] dotyczący cofnięcia aspirantowi sztabowemu P. B. (dalej także jako "strona" lub "skarżący") dodatków za opiekę nad psami służbowymi w zakresie daty z jaką dodatki zostają cofnięte określając tę datę na dzień 28 lutego 2019 r.;
- w pozostałej części zakwestionowany rozkaz personalny utrzymał w mocy.
Z akt sprawy wynikają następujące okoliczności faktyczne i prawne.
P. B. został przyjęty do służby w Policji w 1996 r. Policjant od 2008 r. opiekował się jednym, a od 2009 r. dwoma psami służbowymi, otrzymując z tego tytułu dodatki stałe, co dokumentują znajdujące się w aktach sprawy rozkazy personalne Komendanta Miejskiego Policji w S., to jest: rozkaz z dnia 14 lipca 2008 r. nr [...] dotyczący przyznania dodatku w wysokości 10 % za opiekę nad psem o imieniu [...] oraz rozkaz z dnia 1 marca 2009 r. nr [...] o przyznaniu dodatku w wysokości 10 % za opiekę na psem o imieniu [...]. Wskazane rozkazy zostały wydane w oparciu o § 11 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której uzależniony jest wzrost uposażenia (obecny publikator: tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., poz. 1236 ze zm.; dalej powoływane w skrócie jako "rozporządzenie MSWiA z dnia 6 grudnia 2001 r.") oraz art. 6f i art. 104 ust. 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (obecny publikator; tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 161; dalej powoływana w skrócie jako "ustawa o Policji").
Orzeczeniem [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej z dnia 21 sierpnia 2018 r. nr [...] P. B. pełniący obowiązki asystenta Zespołu Przewodników Psów Służbowych Wydziału Prewencji Komendy Miejskiej Policji w S. został zaliczony do trzeciej grupy inwalidzkiej oraz uznany za trwale niezdolnego do służby w Policji. W konsekwencji, w dniu 22 sierpnia 2018 r. oba psy, którymi do tej pory opiekował się skarżący zostały powierzone pod czasową opiekę innym policjantom.
Po otrzymaniu orzeczenia komisji lekarskiej Komendant Miejski Policji w S. zwolnił P. B. z dniem 21 sierpnia 2018 r. od zajęć służbowych do dnia zwolnienia ze służby z zachowaniem dotychczasowego uposażenia (rozkaz personalny z dnia 10 września 2018 r. nr [...] wydany w oparciu o art. 6f ustawy o Policji w zw. z § 24 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów; Dz.U z 2013 r., poz. 644 ze zm.).
Decyzją z dnia 6 listopada 2018 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w G. powołał komisję w celu wycofania ze służby obu psów, którymi wcześniej opiekował się P. B. Zgodnie z decyzją Komendanta, powołana komisja wycofała ze służby psa [...] (lat 11 i 9 miesięcy) i psa [...] (lat 11 i 3 miesiące) z dniem 30 listopada 2018 r. W protokołach dokumentujących powyższe zdarzenie komisja wyjaśniła, że powodem wycofania psów ze służby jest osiągniecie przez nie 9 -go roku życia.
Po wycofaniu psów ze służby, bezpośredni przełożony skarżącego, to jest Naczelnik Wydziału Prewencji Komendy Miejskiej Policji w S. wystąpił do Komendanta Miejskiego Policji w S. z wnioskiem o cofnięcie P. B. dodatków za opiekę nad psami.
Rozkazem personalnym z dnia 12 grudnia 2018 r. nr [...] wydanym na podstawie art. 6f oraz 104 ust. 4 ustawy o Policji w zw. z § 11 rozporządzenia MSWiA z dnia 6 grudnia 2001 r. Komendant Miejski Policji w S. cofnął skarżącemu z dniem 30 listopada 2018 r. dodatek za opiekę nad psem służbowym [...] w wysokości 10 % oraz nad psem służbowym [...] w wysokości 10 % kwoty bazowej.
W uzasadnieniu wydanego rozkazu wskazano, że zgodnie z wnioskiem Naczelnika Wydziału Prewencji Komendy Miejskiej Policji w S. funkcjonariuszowi należało cofnąć dodatek w związku z komisyjnym wycofaniem ww. psów ze służby z dniem 30 listopada 2018 r.
P. B. wniósł odwołanie od powyższego rozkazu wskazując, że przepisy ustawy o Policji oraz rozporządzenia MSWiA z dnia 6 grudnia 2001 r. nie przewidują cofnięcia dodatków stałych w przypadku, gdy policjant jest trwale niezdolny do służby. Odwołujący się wskazał ponadto na treść wydanego w dniu 10 września 2018 r. rozkazu personalnego zapewniającego mu zachowanie dotychczasowego uposażenia.
Nie znajdując podstaw do uwzględnienia zarzutów odwołania, Komendant Wojewódzki Policji w G. rozkazem personalnym z dnia 5 lutego 2019 r. nr [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U z 2018 r., poz. 2096 ze zm.; dalej powoływana w skrócie jako "k.p.a.") uchylił zaskarżony rozkaz personalny z dnia 12 grudnia 2018 r. nr [...] w części dotyczącej daty, z którą policjantowi należało cofnąć dodatki i określił tę datę na dzień 28 lutego 2019 r. W pozostałym zakresie dotyczącym meritum sprawy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji zostało utrzymane w mocy jako prawidłowe.
Organ odwoławczy w pełni podzielił stanowisko Komendanta Miejskiego Policji w S. o konieczności cofnięcia skarżącemu dodatków, które otrzymywał z tytułu sprawowanej nad psami opieki, a które następnie, to jest w okresie zwolnienia od zajęć służbowych, były skarżącemu wypłacane w oparciu o art. 121 ustawy o Policji.
W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art 121 ustawy o Policji w razie zwolnienia od zajęć służbowych policjant otrzymuje uposażenie zasadnicze, dodatki do uposażenia o charakterze stałym i inne należności pieniężne należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym - z uwzględnieniem powstałych w tym okresie zmian, mających wpływ na prawo do uposażenia i innych należności pieniężnych lub na ich wysokość. W ocenie organu odwoławczego powierzenie innym policjantom psów służbowych, nad którymi P. B. sprawował opiekę i otrzymywał z tego tytułu dodatek, a następnie wycofanie tych psów ze służby jest zmianą mającą wpływ na prawo policjanta do wspomnianego dodatku. Zatem podjęcie przez organ pierwszej instancji decyzji o cofnięciu dodatku było prawidłowe jako zgodne z treścią art. 121 ustawy o Policji, co w ocenie organu odwoławczego znajduje potwierdzenie w wydanym w innej sprawie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 sierpnia 2001 r. (sygn. akt II SA 2598/00). W zaistniałym w przedmiotowej sprawie przypadku zdaniem organu odwoławczego ochrona nienaruszalności uposażenia, o której mowa w art. 121 ustawy o Policji nie może mieć bowiem zastosowania ze względu na powstałe zmiany mające wpływ na prawo do uposażenia. Organ podkreślił, że przesłanka zwolnienia policjanta z zajęć służbowych w związku z orzeczeniem komisji lekarskiej i jej wpływ na zaprzestanie opieki nad psami służbowymi nie była brana pod uwagę jako element decydujący o cofnięciu dodatku za opiekę nad psami, a jedynie sam ich fakt wycofania ze służby. Zwolnienie z zajęć służbowych nastąpiło bowiem z dniem 21 sierpnia 2018 r., a wycofanie psów ze służby w Policji 30 listopada 2018 r., i z tym też dniem pierwotnie cofnięto policjantowi dodatki. Z uwagi na to, że organ pierwszej instancji nie nadał decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności należało w ocenie organu odwoławczego uwzględniając dyspozycję art. 130 § 2 k.p.a. uchylić zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej daty cofnięcia dodatków i określić nowy termin, to jest dzień 28 lutego 2019 r. zamiast dnia 30 listopada 2018 r.
Organ wyraził ponadto pogląd, że rozkaz personalny z dnia 10 września 2018 r. nr [...], o którym wspomniał odwołujący się w kontekście przyznanych mu uprawnień do zachowania dotychczasowego uposażenia, nie jest decyzją administracyjną i nie przyznawał, ani nie gwarantował P. B. żadnych praw majątkowych. Zapis o dotychczasowym uposażeniu jest bowiem jedynie zapisem informacyjnym stanowiącym nawiązanie do uprawnienia płynącego z art. 121 ust. 1 ustawy o Policji – gwarancji nienaruszalności uposażenia w okresie zwolnienia z zajęć służbowych. Uprawnienie to, jak wskazano wyżej, nie ma jednak charakteru bezwzględnego i z uwagi na wycofanie psów ze służby nie przysługuje policjantowi.
P. B. zaskarżył opisany wyżej rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. w drodze skargi skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G.
W uzasadnieniu skargi przedstawiono przebieg postępowania w sprawie. Skarżący podtrzymał stanowisko, że wycofanie psów ze służby nie powinno rzutować na odebranie mu dodatków zważywszy, że wcześniej został on zwolniony z zajęć służbowych w związku z orzeczeniem o niezdolności do służby. W ocenie skarżącego powołane przez organy uregulowania prawne nie mają zastosowania w sytuacji w jakiej się znalazł, szczególnie, że nie miał on żadnego wpływu na decyzję o wycofaniu psów ze służby, w czasie gdy on sam już tej służby nie pełnił.
W ocenie skarżącego o wadliwości wydanych w sprawie rozstrzygnięć obu instancji świadczy również treść art. 117 ust. 1 ustawy o Policji, zgodnie z którym, policjantowi w służbie stałej, zwolnionemu ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji (to jest z uwagi na wydanie przez komisję lekarską orzeczenia o trwałej niezdolności do służby) wypłaca się co miesiąc przez okres roku po zwolnieniu ze służby świadczenie pieniężne w wysokości odpowiadającej uposażeniu zasadniczemu wraz z dodatkami o charakterze stałym, pobieranymi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; dalej powoływana w skrócie jako "p.p.s.a.") sąd administracyjny zobligowany jest uwzględnić skargę w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3).
W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując kontroli zaskarżonego rozkazu w oparciu o wyżej wskazane kryterium Sąd uznał, że złożona skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego skarżący uczynił rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. z dnia 5 lutego 2019 r. nr [...], wydany na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 127 § 2 k.p.a., którym to organ odwoławczy uchylił rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w zakresie dotyczącym daty cofnięcia ww. uprawnień, orzekając merytorycznie o przesunięciu tej daty na dzień 28 lutego 2019 r. oraz utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji w S. z dnia 12 grudnia 2018 r. nr [...] w części dotyczącej cofnięcia skarżącemu dodatków za opiekę nad psami służbowymi.
Na wstępie podkreślenia wymaga, że stan faktyczny został prawidłowo oraz wyczerpująco ustalony w sprawie i pozostaje poza sporem. Jak wskazano wyżej, skarżący został uznany za niezdolnego do służby orzeczeniem komisji lekarskiej wydanym w dniu 21 sierpnia 2018 r. W chwili wydania orzeczenia zajmował stanowisko asystenta w Zespole Przewodników Psów Służbowych i oprócz uposażenia zasadniczego otrzymywał z tytułu opieki nad służbowymi psami dwa dodatki służbowe, o których mowa w § 6 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia MSWiA z dnia 6 grudnia 2001 r., o charakterze dodatków stałych (§ 6 ust. 2 cyt. rozporządzenia), wynoszące po 10 % kwoty bazowej każdy. Z dniem 21 sierpnia 2018 r. skarżący został zwolniony z pełnienia obowiązków służbowych, w tym przestał sprawować opiekę nad psami służbowymi, które w dniu 22 sierpnia 2018 r. otrzymały nowych opiekunów. Jak podkreśla organ, cofnięcie dodatków nie wynikało jednak z faktu zaprzestania przez skarżącego sprawowania rzeczywistej opieki nad psami. W pierwszym okresie po zwolnieniu od obowiązków służbowych, skarżący w dalszym ciągu otrzymywał bowiem dodatek, który został mu odebrany dopiero jako następstwo faktu wycofania psów ze służby, co nastąpiło dopiero w dniu 30 listopada 2018 r.
Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się zatem do rozstrzygnięcia, czy w tak ustalonym stanie faktycznym istniały podstawy prawne do cofnięcia skarżącemu dodatków stałych za opiekę nad służbowymi psami. Powyższe wymaga dokonania wykładni przepisów dotyczących uposażeń funkcjonariuszy Policji, jednak ze szczególnym uwzględnieniem art. 121 ustawy o Policji, zważywszy na fakt, iż skarżącemu odebrano dodatek nie z uwagi na faktyczne zaprzestanie opieki nad psami, lecz w okresie, w którym pozostawał już zwolniony od wszystkich zajęć służbowych i oczekiwał na zwolnienie ze służby w związku z trwałą niezdolnością do służby stwierdzoną przez komisję lekarską
W ocenie skarżącego w okresie zwolnienia od obowiązków służbowych obowiązujące przepisy gwarantowały mu niezmienność uposażenia, które powinno być wypłacane w wysokości odpowiadającej uposażeniu zasadniczemu oraz dodatkom stałym należnym skarżącemu na dotychczas zajmowanym stanowisku.
Organ odwoławczy uznaje natomiast, że cofnięcie dodatków było prawidłowe zważywszy, że art. 121 ustawy o Policji gwarantuje policjantom zwolnionym od zajęć służbowych otrzymywanie uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym na dotychczasowym poziomie, o ile w ich przypadku nie zaistnieją zmiany mające wpływ na prawo do uposażenia i innych należności lub na ich wysokość. W ocenie organu za taką zmianę należało zaś uznać okoliczność wycofania ze służby w Policji obu psów, które po zwolnieniu skarżącego z obowiązków służbowych zostały wcześniej przekazane pod opiekę innym policjantom.
Kwestie dotyczące uposażenia i innych świadczeń policjantów reguluje Rozdział 9 ustawy o Policji oraz rozporządzenia wykonawcze do tej ustawy. Zgodnie z art. 100 ustawy o Policji uposażenie policjanta składa się z uposażenia zasadniczego i z dodatków do uposażenia. W art. 104 cyt. ustawy określono zaś rodzaje dodatków do uposażenia, w których odrębną kategorię (wyodrębnioną w art. 104 ust. 4 cyt. ustawy) stanowią dodatki przyznawane w związku ze szczególnymi właściwościami, kwalifikacjami, warunkami lub miejscem pełnienia służby przez policjanta. Zgodnie z wydanym w oparciu o delegację ustawową z art. 104 ust. 6 cyt. ustawy o Policji rozporządzeniem MSWiA z dnia 6 grudnia 2001 r. jednym z takich dodatków przyznawanych w związku ze szczególnymi właściwościami i kwalifikacjami policjanta jest dodatek, o którym mowa w § 6 ust. 1 pkt 5 tego rozporządzenia, przyznawany w oparciu o § 11 ust. 1 tym policjantom, którym powierzono sprawowanie opieki nad służbowym koniem lub psem. Z powyższego wynika, że wskazany przepis stanowi podstawę prawną do cofnięcia ww. dodatku policjantowi, który nie opiekuje się już zwierzęciem, nad którym powierzono mu opiekę, na przykład z uwagi na przekazanie tego zwierzęcia pod opiekę innej osobie, czy też w ogóle wycofania danego zwierzęcia ze służby w Policji. Powyższa zasada, jak słusznie wskazuje skarżący, z uwagi na treść art. 121 ustawy o Policji, a więc z przyczyn wskazanych przez ustawodawcę, nie może mieć jednak prostego zastosowania wobec policjantów zwolnionych z wykonywania zajęć służbowych.
Pomimo tego organ pierwszej instancji wydał w odniesieniu do skarżącego rozkaz o cofnięciu dodatku w oparciu o § 11 cyt. rozporządzenia, nie odnosząc się w ogóle do treści art. 121 ustawy o Policji. Natomiast organ odwoławczy - co do zasady - podzielił stanowisko organu pierwszej instancji o konieczności pozbawienia skarżącego dodatków wprost wskazując przy tym, że znajduje ono uzasadnienie właśnie w treści art. 121 ustawy o Policji.
W ocenie Sądu powyższe stwierdzenie jest wynikiem nieprawidłowej i rozszerzającej interpretacji art. 121 ustawy o Policji dokonanej przez organ odwoławczy. Stanowisko organu odwoławczego, że okoliczności przedmiotowej sprawy wyłączają możliwość zachowania przez skarżącego prawa do uposażenia w dotychczasowej, gwarantowanej wysokości należy uznać za błędne.
Zgodnie z art. 121 ust. 1 ustawy o Policji w razie urlopu, zwolnienia od zajęć służbowych oraz w okresie pozostawania bez przydziału służbowego policjant otrzymuje uposażenie zasadnicze, dodatki do uposażenia o charakterze stałym i inne należności pieniężne należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym – z uwzględnieniem powstałych w tym okresie zmian, mających wpływ na prawo do uposażenia i innych należności pieniężnych lub na ich wysokość. Art. 121 ust. 1 ustawy o Policji ma więc charakter ochronny, gwarantujący policjantowi co do zasady zachowanie prawa do uposażenia w dotychczasowej wysokości w okresie, w jakim nie pełni on obowiązków służbowych w związku z zaistnieniem szczególnych okoliczności wymienionych w tym przepisie. Jedną z takich okoliczności jest zwolnienie policjanta od zajęć służbowych, co w przedmiotowej sprawie miało miejsce w związku z wydaniem przez komisję lekarską orzeczenia o trwałej niezdolności skarżącego do służby. Za objęciem skarżącego ochroną, o jakiej mowa w art. 121 ust. 1 ustawy o Policji przemawia zatem nie tylko gwarancyjny charakter omawianego przepisu ale i konsekwencje, jakie ustawodawca wiąże z faktem uzyskania orzeczenia o niezdolności do służby. Należy bowiem zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji służbę w Policji może pełnić obywatel polski o nieposzlakowanej opinii, niekarany, korzystający z pełni praw publicznych, posiadający co najmniej średnie wykształcenie oraz zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych, podległych szczególnej dyscyplinie służbowej, której gotów jest się podporządkować. A contrario, osoba całkowicie do służby niezdolna nie może stosownie do art. 25 ust. 1 powołanej powyżej ustawy zostać policjantem. W sytuacji, gdy niezdolność powstanie w trakcie pełnienia służby, istnieją w ustawie o Policji szczególne uregulowania, chroniące policjantów. Mianowicie policjanta trwale niezdolnego do służby zwalnia się ze służby (art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji) ale nie wcześniej niż z chwilą upływu 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby (art. 43 ust. 1 powołanej powyżej ustawy). Równocześnie, zgodnie z § 24 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (Dz.U. z 2013 r., poz. 644 ze zm.) obowiązującego w dacie orzeczenia o niezdolności do służby przez skarżącego, osobę niezdolną do służby niezwłocznie zwalnia się od zajęć służbowych na okres do dnia zwolnienia ze służby (co w przedmiotowej sprawie nastąpiło rozkazem personalnym z dnia 10 września 2018 r. nr [...] mocą którego skarżącego zwolniono z zajęć służbowych z dniem 21 sierpnia 2018 r.). Innymi słowy, policjant, w stosunku do którego orzeczono trwałą niezdolność do służby jest zwalniany od zajęć służbowych, przy czym może on zostać zwolniony ze służby dopiero po upływie 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby. W ocenie Sądu, w takim przypadku niewątpliwie znajduje zastosowanie art. 121 ustawy o Policji, który ma gwarantować policjantowi zwolnionemu z obowiązków służbowych z istotnych powodów zdrowotnych i oczekującemu na ostateczne zwolnienie go ze służby, otrzymywanie stałego uposażenia w takiej wysokości, jakie otrzymywał pełniąc wcześniej obowiązki służbowe. Mając na uwadze okoliczności przedmiotowej sprawy, korzystając z gwarancyjnej i ochronnej funkcji omówionych wyżej przepisów skarżący winien zatem przez cały okres zwolnienia od obowiązków służbowych otrzymywać uposażenie powiększone o wysokość dodatków, które przysługiwały mu na stanowisku asystenta Zespołu Przewodników Psów Służbowych w chwili wydania orzeczenia o jego niezdolności do służby, to jest jak wynika z akt sprawy uposażenie zasadnicze powiększone o dodatek służbowy oraz dodatek za opiekę nad dwoma psami w wysokości dwa razy po 10 % kwoty bazowej (zgodnie z pismem Naczelnika Wydziału Prewencji KMP w S.; k. 9 akt administracyjnych).
Powracając do wykładni art. 121 ustawy o Policji organ odwoławczy zasadnie wskazuje, że przepis ten nie ma charakteru bezwzględnie obowiązującego. Jednak wbrew stanowisku organu zaistniała w opisanym wyżej "ochronnym" okresie, w jakim pozostawał skarżący, okoliczność wycofania psów ze służby nie stanowi zmiany, którą można uznać za wyłączającą gwarancyjny charakter ww. przepisu wobec skarżącego. Jak wskazuje się w orzecznictwie zawarte w treści art. 121 ust. 1 ustawy o Policji sformułowanie "z uwzględnieniem powstałych w tym okresie zmian, mających wpływ na prawo do uposażenia i innych należności pieniężnych lub na ich wysokość" stanowi wyjątek od generalnej zasady stałości uposażenia i odnosi się tylko do tych zdarzeń, które mają charakter niezależny od stron stosunku służbowego. (zob. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2012 r.; sygn. akt I OSK 751/12; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym miejscu wskazać należy, iż Sąd w składzie orzekającym w przedmiotowej sprawie nie podziela stanowiska wyrażonego w powołanym przez organ wyroku NSA z dnia 2 sierpnia 2001 r. (sygn. II SA 2598/00), które ma charakter jednostkowy i zostało wyrażone na gruncie sprawy o odmiennym stanie faktycznym. Zdaniem Sądu już z samej istoty omawianego przepisu wynika bowiem, że wyłączenie gwarancyjnej funkcji art. 121 ustawy o Policji mogą spowodować jedynie zmiany o charakterze rzeczywiście obiektywnym, takie przede wszystkim jak zmiana przepisów prawa, czy ewentualnie wzrost uposażenia funkcjonariusza z tytułu wysługi lat. Z tych względów wycofanie psów ze służby w Policji nie jest okolicznością mogącą powodować zmianę w uposażeniu funkcjonariusza, który został zwolniony z pełnienia obowiązków służbowych na długo przed zaistnieniem tego zdarzenia. Zdarzenie to nie ma bowiem charakteru okoliczności obiektywnej, w tym sensie, że stanowi wynik ciągu podjętych przez przełożonych skarżącego decyzji (decyzja o powierzeniu psów innemu opiekunowi, decyzja o powołaniu komisji w sprawie wycofania psów ze służby, wycofanie psów ze służby). Przyjęcie odmiennej wykładni art. 121 ust. 1 ustawy o Policji w ocenie Sądu byłoby sprzeczne z celem omawianego przepisu i stwarzałoby pole do potencjalnych nadużyć. W przedmiotowej sprawie oznacza to nieuprawnione pozbawienie skarżącego gwarantowanej mu stałości uposażenia w wyniku zdarzenia, które jako dotyczące kwestii całkowicie niezależnych od działań skarżącego jedynie pozornie nosi znamiona obiektywnej zmiany, a taką de facto w ocenie Sądu niewątpliwie nie jest.
Reasumując, omawiana regulacja prawna w sposób pełny określa uposażenie policjanta zwolnionego z obowiązków służbowych z uwagi na niezdolność do niej, zakazując dokonywania w tym czasie (poza obiektywnymi zmianami mającymi wpływ na wysokość uposażenia) zmian na niekorzyść funkcjonariusza. Wskazać w tym miejscu należy, że w art. 121 ust. 2 ustawy o Policji zawarte zostało fakultatywne upoważnienie, zgodnie z którym minister właściwy do spraw wewnętrznych, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw pracy może w drodze rozporządzenia ograniczyć w całości lub w części wypłaty niektórych dodatków do uposażenia w okresie urlopu okolicznościowego albo pozostawania policjanta bez przydziału służbowego, przy uwzględnieniu rodzaju i wysokości dodatków, których wypłata podlega ograniczeniu w razie urlopu okolicznościowego albo pozostawania policjanta bez przydziału służbowego, a także do określenia właściwości organów w tych sprawach. Do chwili obecnej minister nie skorzystał z uprawnienia wynikającego z cytowanej regulacji. Niemniej z treści ww. upoważnienia wynika, że sytuacja zwolnienia policjanta z obowiązków służbowych została potraktowana przez ustawodawcę w sposób podlegający szczególnej ochronie, poprzez dodatkowe jej odróżnienie od sytuacji pozostawania funkcjonariusza na urlopie okolicznościowym czy pozostawania bez przydziału służbowego. Stąd też zmiany uposażenia funkcjonariusza zwolnionego z obowiązków służbowych odpowiednio należy uznać za zmiany mogące mieć zastosowanie jedynie wyjątkowo i wyłącznie w przypadku określonym w art. 121 ust. 1 o Policji, który jak wskazano wyżej, nie zaistniał w przedmiotowej sprawie.
W ocenie Sądu wydane w sprawie rozkazy orzekające o cofnięciu policjantowi dodatku stałego, podjęte pomimo braku zaistnienia obiektywnych zmian mogących mieć wpływ na uposażenie w chwili pozostawania przez skarżącego w stanie zwolnienia od obowiązków służbowych w istotny sposób naruszają art. 121 ust. 1 ustawy o Policji.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżony rozkaz personalny oraz poprzedzający go rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji w S..
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań i wiążą organy orzekające z uwagi na treść art. 153 p.p.s.a.
Na marginesie sprawy dodać należy, że ochrona wysokości uposażenia policjanta rozciąga się także na okres po zwolnieniu go ze służby z uwagi na orzeczoną przez komisję lekarską niezdolność do służby, co gwarantuje wskazany przez stronę w skardze art. 117 ust. 1 w zw. z art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło