III SA/Gd 248/15

PostanowienieWSA w Gdańsku2015-07-02

Skład orzekający: Paweł Mierzejewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, gdy ustawa przewiduje ustawowe zwolnienie od tych kosztów?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, jeśli ustawa, zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) PPSA, zwalnia stronę z obowiązku ich uiszczania w danej kategorii spraw. W przypadku spraw dotyczących specjalnego zasiłku opiekuńczego, strona jest ustawowo zwolniona z kosztów sądowych, co czyni wniosek o zwolnienie od nich zbędnym. Natomiast wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu może zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 PPSA.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w sprawie dotyczącej specjalnego zasiłku opiekuńczego. Wcześniejszy wyrok WSA oddalił jej skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Ustalono, że wnioskodawczyni utrzymuje czteroosobową rodzinę z kwoty 1986 zł netto miesięcznie i nie posiada oszczędności ani majątku.
Rozstrzygnięcie
Przyznano wnioskodawczyni prawo pomocy przez ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. B. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego postanawia przyznać wnioskodawczyni prawo pomocy przez ustanowienie adwokata. Wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę E. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego. Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu PPF skarżąca zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Na podstawie zawartego w formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz na podstawie zgromadzonych w aktach dokumentów ustalono, że wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem oraz dwoma synami utrzymując siebie i pozostałych członków rodziny z kwoty 1.986 zł netto miesięcznie. Na wskazaną kwotę składają się emerytura wypłacana mężowi oraz świadczenia rodzinne w postaci zasiłków pielęgnacyjnych. Zgodnie ze złożonym oświadczeniem rodzina nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. W tym stanie uznano, co następuje: W świetle art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Niniejsza sprawa dotyczy specjalnego zasiłku opiekuńczego i należy do kategorii spraw wymienionych w powołanym przepisie. Powyższe oznacza, że wnioskodawczyni jest w niniejszej sprawie ustawowo zwolniona od ponoszenia kosztów sądowych (wpisów, opłat kancelaryjnych), a zatem nie ma obowiązku ich uiszczania. W konsekwencji wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych należy uznać za bezprzedmiotowy. Rozpoznania wymaga zaś żądanie wnioskodawczyni ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W świetle art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym (to jest m. in. poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny. Z uwagi na wyżej wskazaną regulację normatywną to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy wyłącznie od tego, co zostanie przez stronę wykazane. Dając wiarę oświadczeniom wnioskodawczyni oraz biorąc pod uwagę ww. okoliczności faktyczne, w tym wysokość miesięcznego dochodu netto w zestawieniu z koniecznymi kosztami miesięcznego utrzymania czteroosobowej rodziny uznano, że poniesienie przez wnioskodawczynię kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru może spowodować skutki, o których mowa w wyżej wskazanej regulacji. Konieczność wygospodarowania określonych środków na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika przekracza bowiem w ocenie referendarza aktualne możliwości wnioskodawczyni i grozi zachwianiem sytuacji materialnej oraz bytowej jej samej i członków jej rodziny. Wnioskodawczyni wykazała nadto dostatecznie, że nie dysponuje żadnymi oszczędnościami ani też majątkiem, którego ewentualne zbycie lub obciążenie prawem na rzecz osoby trzeciej mogłoby przynieść dochód pozwalający na pokrycie kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru. W związku z powyższym, referendarz sądowy działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia przyznając wnioskodawczyni prawo pomocy przez ustanowienie adwokata z urzędu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło