III SA/Gd 25/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Dominiak, Sędziowie: sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.), sędzia NSA Jacek Hyla, Protokolant: Hanna Tarnawska, po rozpoznaniu w dniu 15 września 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi A.Ś. na decyzję [...] Kuratora Oświaty [...] z dnia 30 października 2004 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o nadaniu stopnia awansu nauczyciela kontraktowego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 30 sierpnia 2004 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Decyzją z dnia 30 sierpnia 2004 r. nr GZO.112/104 Wójt Gminy [...] na podstawie art. 9b ust. 6, art. 9h ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (t.j. Dz. U. z 2003 r. Nr 118, poz. 1112 z poźn. zm.), art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz.1071) stwierdził nieważność decyzji Dyrektora Szkoły Podstawowej w C. nr [...] z dnia 6 października 2000 r. o nadaniu A. Ś. stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż w wyniku analizy formalnej dokumentów potwierdzających posiadanie kwalifikacji zawodowych oraz po uzyskaniu stanowiska Kuratorium Oświaty w G. z dnia 28 lipca 2004 r. ustalono, iż A. Ś. w dniu 6 kwietnia 2000 r. nie posiadała wymaganych kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela, gdyż nie legitymowała się dyplomem ukończenia studiów magisterskich na kierunku (specjalności) zgodnym lub zbliżonym z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć. Dalej organ wskazał, iż A. Ś. legitymowała się wyłącznie zaświadczeniem o odbyciu studiów wyższych 5 letnich zaocznych wydanym przez Wyższą Szkołę Pedagogiczną w S. Tym samym w ocenie organu akt nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego został wydany z naruszeniem przepisów o kwalifikacjach nauczycieli. Odwołanie od przedmiotowej decyzji złożyła A. Ś., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy właściwemu kuratorowi oświaty. W uzasadnieniu swego stanowiska A. Ś. wskazała, iż decyzja jako niesłuszna została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz z obrazą przepisów prawa procesowego. [...] Kurator Oświaty decyzją nr [...] z dnia 30 października 2004 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 9b ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2003 r. Nr 118, poz. 1112 ze zm.) zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 7 ust. 6 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw nauczyciele zatrudnieni w dniu 6 kwietnia 2000 r. na podstawie umowy o pracę w wymiarze co najmniej ½ obowiązującego wymiaru zajęć, którzy nie posiadali wymaganych kwalifikacji, z tym dniem uzyskali z mocy prawa stopień nauczyciela stażysty i stali się nauczycielami zatrudnionymi na podstawie umowy o pracę. Szczegółowe kwalifikacje wymagane do zajmowania stanowiska nauczyciela w poszczególnych typach szkół i placówek określało zaś stosowne rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. (Dz. U. Nr 98, poz. 433 ze zm.). Organ II instancji podniósł, iż wobec stwierdzonego braku kwalifikacji, tj. dyplomu ukończenia studiów wyższych akt nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego A. Ś. uznać należało za wydany z naruszeniem przepisów o kwalifikacjach. Wójt Gminy [...] w świetle art. 157 § 1 k.p.a. oraz art. 9b ust. 7 pkt 1 ustawy – Karta Nauczyciela był zaś organem właściwym do stwierdzenia nieważności przedmiotowego aktu. Co więcej, w ocenie organu odwoławczego nadzór nad czynnościami podejmowanymi w postępowaniu o nadanie nauczycielom stopnia awansu zawodowego sprawuje Kurator Oświaty, a wydanie aktu nadania stopnia awansu nie można w żaden sposób zaliczyć do tych czynności. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku A. Ś. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy [...] nr [...] z dnia 30 sierpnia 2004 r. w oparciu o art. 156 § pkt 1 i 2 k.p.a. oraz o uchylenie decyzji [...] Kuratora Oświaty w G. nr [...] z dnia 30 października 2004 r. z uwagi na naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżąca, nawiązując do argumentów przedstawionych w odwołaniu od decyzji organu I instancji, podniosła, iż niezależnie od decyzji stwierdzającej nieważność decyzji o nadaniu jej stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego Wójt Gminy [...] wydał także decyzję w przedmiocie unieważnienia aktu nadania stopnia awansu zawodowego, która skarżącej nie została nigdy doręczona; co więcej odwołanie od przedmiotowej decyzji wniesione przez Dyrektora Gimnazjum w S. nie zostało dotąd rozpatrzone przez Kuratora Oświaty. Nadto skarżąca wskazała, iż Wójt Gminy [...] nie jest organem wyższego stopnia w rozumieniu art. 9b ust. 6 i 7 ustawy – Karta Nauczyciela, o organem sprawującym nadzór pedagogiczny jest Kurator Oświaty. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podał, iż zarzut nieustosunkowania się do decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 2 sierpnia 2004 r. jest niezasadny z uwagi na okoliczność, iż w/w decyzja nie została organowi II instancji dostarczona i jako taka nie wywołuje skutków prawnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Prowadząc postępowanie administracyjne organy są obowiązane do przestrzegania przepisów dotyczących ich właściwości (rzeczowej i miejscowej – art. 19 k.p.a.), bowiem decyzja wydana z naruszeniem takich przepisów jest nieważna, jak to wynika z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. Przepisy o właściwości mają bowiem charakter bezwzględnie obowiązujący i naruszenie każdego rodzaju właściwości przez organ administracji publicznej przy wydawaniu decyzji administracyjnej powoduje jej nieważność, bez względu na ocenę w zakresie trafności merytorycznego rozstrzygnięcia. W myśl art. 9b ust. 4 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2003 r. nr 118, poz. 1112 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, nauczycielom spełniającym warunki, o których mowa w ust. 1, oraz nauczycielom zatrudnionym w trybie art. 9a ust. 3 lub 4 , w drodze decyzji administracyjnej, stopień awansu zawodowego nadaje - nauczycielowi stażyście stopień nauczyciela kontraktowego - dyrektor szkoły. Z kolei z ust. 6 tego przepisu wynika, że w przypadku niespełnienia przez nauczyciela warunków, o których mowa w ust. 1, dyrektor szkoły lub właściwy organ, o którym mowa w ust. 4 pkt 2-4, odmawia nauczycielowi, w drodze decyzji administracyjnej, nadania stopnia awansu zawodowego. Natomiast ust. 7 art. 9 b stanowi, iż organami wyższego stopnia w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego w sprawach, o których mowa w ust. 4 pkt 1-3 oraz ust. 6, jest odpowiednio - w stosunku do dyrektora szkoły - organ prowadzący szkołę. Powołując się na przepis art.9b ust.6 oraz art.9h ust.2, decyzję w pierwszej instancji w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dyrektora Szkoły Podstawowej w C. o nadaniu A. Ś. stopnia awansu zawodowego wydał Wójt Gminy [...], zaś odwołanie skarżącej rozpoznawał [...] Kurator Oświaty, powołując się na treść art. 9b ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982r. – Karta Nauczyciela. Jednakże ustawa Karta Nauczyciela zawiera regulację szczególną jaką jest art. 9h. Przepis ten w ust. 1 stanowi, że nadzór nad czynnościami podejmowanymi w postępowaniu o nadanie nauczycielom stopnia awansu zawodowego przez dyrektorów szkół, organy prowadzące szkoły oraz komisje, o których mowa w art. 9g ust. 1 i 2 - sprawuje organ sprawujący nadzór pedagogiczny. Z ust. 2 tego przepisu w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez [...] Kuratora Oświaty wynika zaś, że czynności, o których mowa w ust. 1, podjęte z naruszeniem przepisów ustawy, przepisów o kwalifikacjach nauczycieli lub przepisów wydanych na podstawie art. 9g ust.10 – tj. określających sposób odbywania stażu, rodzaju dokumentacji załączanej do wniosku o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego lub egzaminacyjnego, zakresu wymagań do uzyskania poszczególnych stopni awansu zawodowego, trybu działania komisji kwalifikacyjnych i egzaminacyjnych, są nieważne. Nieważność czynności stwierdza, w drodze decyzji administracyjnej, odpowiednio organ sprawujący nadzór pedagogiczny lub właściwy minister. Stwierdzić na marginesie jedynie należy, że zmiana brzmienia przepisu art.9h ust.2 wprowadzona art.1 ustawy z dnia 31.08.2004r. /Dz.U.04.179.1845/ nie ma wpływu na ustalenie właściwości organu uprawnionego do wydania decyzji. W świetle powyższego, skoro w niniejszej sprawie zakwestionowano decyzję o nadaniu skarżącej stopnia awansu zawodowego jako podjętą z naruszeniem przepisów o kwalifikacjach nauczycieli, to w myśl art. 9 h ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982r.- Karta Nauczyciela do wydania decyzji w przedmiocie stwierdzenia nieważności owej decyzji upoważniony był organ sprawujący nadzór pedagogiczny, którym w tym przypadku jest Kurator Oświaty/ art.31 ust.1 pkt1 ustawy z dnia 7.09.1991r. o systemie oświaty – Dz.U.96.67.329/ Oznacza to, że decyzja stwierdzająca nieważność decyzji dyrektora Szkoły Podstawowej w C. nr [...] z dnia 6.10.2000r. pochodząca od Wójta Gminy [...] została wydana przez organ niewłaściwy, co stanowi jedną z przesłanek skutkujących nieważność decyzji wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Tym samym również odwołanie A. Ś. zostało rozpatrzone przez organ niewłaściwy. W świetle powołanych regulacji prawnych zaskarżone decyzje należy uznać za wadliwe w stopniu uzasadniającym stwierdzenie ich nieważności, gdyż nie zostały podjęte przez właściwe organy. Odnośnie zarzutu skargi, iż w dniu 2.08.2004r. Wójt Gminy [...] wydał decyzję w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dyrektora Szkoły Podstawowej w C. o nadaniu skarżącej stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego, która nigdy nie została jej doręczona stwierdzić należy, w oparciu o przepis art. 110 kpa., iż wywoływałaby ona skutki od chwili jej doręczenia. Ponieważ nie została doręczona a w konsekwencji nie weszła do obrotu prawnego, organ, który ją wydał nie był nią związany i mógł wydać decyzję 30 sierpnia 2004r., która została stronie doręczona i jako taka wywołała skutki prawne. Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art.134 § 1 i art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy [...]. Rozpoznając sprawę ponownie organy administracji powinny mieć na uwadze powyższe rozważania co do wykładni art. 9 h ustawy Karta Nauczyciela. Wobec powyższego przedwczesne jest ocenianie zarzutów skargi. Wobec uwzględnienia skargi na mocy art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.