III SA/Gd 25/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Kowalik – Grzanka (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Anna Orłowska Sędzia WSA Alina Dominiak Protokolant Starszy sekretarz sądowy Wioleta Gładczuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2011 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Rektora Politechniki z dnia 2 grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o skierowaniu na powtarzanie semestru 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Rektora Politechniki z dnia 17 listopada 2010 r. nr [...], 2) zasądza od Rektora Politechniki na rzecz skarżącego A. P. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 30 marca 2009 r. nr [...] Rektor działając na podstawie art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (dalej w skrócie k.p.a.) i § 31 Regulaminu studiów stacjonarnych i niestacjonarnych w [...] uchylił decyzję Dziekana Wydziału [...] z dnia 23 lutego 2009 r. nr [...] o skreśleniu A. P. – studenta kierunku "budownictwo" z listy studentów i skierował studenta na powtarzanie VII semestru oraz różnic programowych z semestru V. Wnioskiem datowanym na dzień 4 listopada 2010 r. A. P. zwrócił się do Rektora z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 30 marca 2009 r. nr [...] wskazując, że wydana decyzja jest aktem wadliwym oraz absolutnie niezrozumiałym. Rektor decyzją z dnia 17 listopada 2010 r. nr [...] działając na podstawie art. 157 § 1 i § 3 k.p.a. i art. 207 § 1 i 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie unieważnienia w/w rozstrzygnięcia wskazując w uzasadnieniu, iż przesłanki, o których mowa w art. 156 § 1 pkt 1 – 7 k.p.a. nie występują w sprawie. W następstwie wniesionego odwołania Rektor decyzją z dnia 2 grudnia 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 17 listopada 2010 r. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia Rektor wskazał art. 207 ust. 2 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym oraz art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie Rektor podniósł, że w sprawie w dalszym ciągu nie występują przesłanki wynikające z art. 156 § 1 k.p.a. Subiektywne odczucia odwołującego nie mogą być z kolei podstawą do rozstrzygnięcia sprawy. Niemniej jednak odwołujący może być reaktywowany w prawach studenta po spełnieniu szeregu warunków, o których został poinformowany. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku A. P. wniósł o stwierdzenie nieważności wydanych decyzji jako wydanych z rażącym naruszeniem art. 157 § 2 k.p.a. z uwagi na fakt, iż organ przesądził negatywnie o braku przesłanek do stwierdzenia nieważności zanim zostało wszczęte postępowanie w tej sprawie. W odpowiedzi na skargę Rektor [...] wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swojego stanowiska w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) rozstrzygając w granicach danej sprawy, sąd administracyjny nie jest związany granicami skargi. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Wskazać należy, iż przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest ocena zgodności z prawem rozstrzygnięcia Rektora, utrzymującego w mocy decyzję tegoż organu z dnia 17 listopada 2010 roku nr [...] mocą, której odmówiono wszczęcia postępowania w przedmiocie unieważnienia decyzji Rektora z dnia 30 marca 2009 roku nr [...]. Dla dokonania przedmiotowej oceny zasadniczego znaczenia nabiera analiza uregulowań zawartych w rozdziale 13 działu II ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) wskazujących przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji, które enumeratywnie wymienia przepis art. 156 § 1 pkt 1-7 oraz przepisów procedury administracyjnej, które z mocy art. 207 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz.1365 ze zm.) mają zastosowanie w niniejszym postępowaniu. Zauważyć należy, że skarżący we wniosku z dnia 4 listopada 2010 roku wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 30 marca 2009 roku. Tak więc rzeczą organu było rozważenie czy w istocie zachodzi jedna z przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Konsekwencją uznania, iż żadna z tych przesłanek nie zachodzi jest decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności. Tymczasem organ odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie unieważnienia tejże decyzji, powołując się w jej uzasadnieniu jedynie na brak spełnienia przesłanek z art. 156 k.p.a. Na wadliwość takiego rozstrzygnięcia wskazuje także orzecznictwo sądowoadministracyjne (patrz teza wyroku NSA z 2.04.1998 roku w sprawie IV SA 1438/96). Wyjaśnić w tym miejscu należy, że stroną w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy decyzja administracyjna, której żąda weryfikacji. Organ administracji publicznej - a w tym charakterze występuje w omawianym wypadku organ uczelni – wszczynając na wniosek postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, obowiązany jest ustalić, czy wnoszący żądanie wszczęcia postępowania jest stroną tego postępowania. Zgodnie z przyjętą regulacją postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ustalenie, czy składający żądanie jest stroną, następuje w fazie wszczęcia postępowania. Ustalenie, że żądanie zostało złożone przez jednostkę nie będącą stroną tego postępowania jest podstawą do podjęcia decyzji o odmowie wszczęcia postępowania (art.157 § 3 k.p.a.). Przyjęte rozwiązanie ma służyć ochronie trwałości decyzji administracyjnej (art. 16 § 1 k.p.a.) przez wyłączenie dopuszczalności wszczęcia postępowania na żądanie jednostki nie mającej statusu strony tego postępowania (por. B. Adamiak: Przedmiot postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, Państwo i Prawo, W-wa, 2001 r., nr 8). Z zaprezentowanych rozważań jednoznacznie wynika, iż taka sytuacja nie zachodziła w omawianej sprawie, gdyż skarżącemu niewątpliwie przysługuje status strony. Już z tej przyczyny zaskarżona decyzja jak i sanująca ją decyzja wydana w trybie odpowiednio stosowanego art. 127 § 3 k.p.a. nie mogą pozostać w obrocie prawnym. Niezależnie od powyższego Sąd zwraca uwagę, że uzasadnienie decyzji administracyjnej powinno odpowiadać wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Skoro organ uznał, że brak jest spełnienia przesłanek nieważności decyzji określonych przepisem art. 156 § 1 k.p.a., to odnosząc się do wniosku skarżącego z dnia 4 listopada 2010 roku w którym stwierdził on, że decyzja nie może być "wykonana z powodu niezrozumienia", winien ocenić ją w kontekście powołanego przepisu. Ograniczenie się jedynie do przytoczenia przepisu nie jest wystarczające. Sąd zwraca uwagę również na naruszenie przepisów procedury administracyjnej, zwłaszcza w zakresie obowiązku informacyjnego wobec strony, wynikającego z zasady ogólnej ustanowionej w art. 9 k.p.a., w tym obowiązku prawidłowego pouczenia o środkach zaskarżenia oraz doręczania decyzji ustanowionemu pełnomocnikowi. Sąd podkreśla jednak, że wskazane w tym zakresie naruszenia nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy albowiem skarżący z tego względu nie poniósł szkody, gdyż mimo błędnego pouczenia w decyzji kończącej postępowanie w pierwszej instancji jak i niedoręczenia decyzji ustanowionemu pełnomocnikowi, złożone przez niego środki zaskarżenia zostały rozpoznane. Mając na uwadze powyższe, Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ winien rozstrzygnąć w przedmiocie wniosku skarżącego złożonym dnia 4 listopada 2010 roku zgodnie z regułami procedury administracyjnej, uwzględniając wyżej zaprezentowane rozważania. O kosztach Sąd orzekł na mocy art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.