III SA/Gd 252/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Gorski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia NSA Anna Orłowska, Protokolant Sekretarz Sądowy Anna Zegan, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2007 r. sprawy ze skargi H.S. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego 1. oddala skargę, 2. zasądza od Skarbu Państwa- Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. na rzecz T.J. radcy prawnego ustanowionego z urzędu kwotę 403, 60 (czterysta trzy złote sześćdziesiąt groszy w tym dwadzieścia dwa procent podatku VAT). Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia 8 marca 2007 r. nr [...] działając m.in. na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz.U. z 2006 r. Nr 139 poz. 993 ze zm.) orzekł o wymeldowaniu H. S. i jej małoletniego syna T. D. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w G. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że z wnioskiem o wymeldowanie wyżej wymienionych wystąpił M. P., podając, iż budynek posadowiony przy ul. [...] w G. został rozebrany. M. P. jest właścicielem przedmiotowej nieruchomości na podstawie notarialnej umowy sprzedaży zawartej w dniu 23 stycznia 1998 r. Dnia14 lutego 2005 r. budynek przy ul. [...] w G. uległ spaleniu. Organ powołując się na art. 9 ust. 2b ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych stwierdził, że zameldowanie służy wyłącznie celom ewidencyjnym i potwierdza fakt pobytu danych osób w lokalu, dlatego zameldowanie H. S. z synem w przedmiotowym lokalu jest nieuzasadnione. H. S. odwołała się od tej decyzji podnosząc, że Wydział Lokalowy Urzędu Miejskiego w G. odmówił jej przydzielenia lokalu zastępczego po pożarze, informując jednocześnie, iż taki lokal winien zapewnić właściciel zniszczonego budynku. Nie zgodziła się z rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji, ponieważ uniemożliwia to jej załatwienie podstawowych spraw urzędowych. Wojewoda [...] decyzją z dnia 17 kwietnia 2007 r. nr [...] powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych utrzymał w mocy decyzję organu niższej instancji. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy zaznaczył, że kontrola meldunkowa dokonana przez Policję potwierdziła, iż budynek przy ul. [...] w G. nie istnieje, gdyż został rozebrany w 2006 r. Następnie organ odwoławczy podniósł, że art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przewiduje, iż podmiotem decyzji o wymeldowaniu może być jedynie osoba, która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Przedmiotem postępowania w sprawie było ustalenie czy H. S. trwale i dobrowolnie opuściła wymieniony lokal. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że strona nie zamieszkuje w tym lokalu. Nie budzi wątpliwości również, że opuszczenie lokalu ma charakter trwały, skoro budynek, w którym znajdował się lokal został wyburzony. W takiej sytuacji, utrzymywanie zameldowania wymienionej i jej syna stanowiłoby fikcję meldunkową. W sprawie została zatem spełniona przesłanka upoważniająca organ do wymeldowania wskazanych osób. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy stwierdził, że rozwiązywanie sporów o przyznanie lokalu zastępczego nie leży w kompetencji organów meldunkowych, tylko sądów cywilnych. Nie można również uwzględnić zarzutów związanych z załatwianiem formalności urzędowych, ponieważ nie stanowią one okoliczności warunkujących kwestie meldunkowe. Ponadto Wojewoda [...] nie ma uprawnień do oceny, czy Wydział Lokalowy Urzędu Miejskiego w G. słusznie odmówił skarżącej przydziału lokalu zastępczego. Rozstrzygnięcie tego zagadnienia należy do Prezydenta Miasta [...] bądź sądu cywilnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku H. S. wniosła o "cofnięcie decyzji" o wymeldowaniu z przedmiotowego lokalu. Skarżąca wskazała, że wnioskujący o jej wymeldowanie M. P. nie jest właścicielem nieruchomości przy ul. [...] w G., a posiada jedynie ¼ udziałów. Gdy urząd poinformował ją, że lokal zastępczy powinien zapewnić jej właściciel nieruchomości, M. P. stwierdził, że nie jest właścicielem. Wystąpiła do sądu powszechnego ale ze względów finansowych nie mogła prowadzić sprawy. Wszystkie wyjaśnienia uzyskane w sprawie uważa za dowolną interpretację, gdyż nikt z urzędników nie poinformował jej, że wymeldowanie powoduje zmianę stanu prawnego, a wiąże się to z potrzebą zmiany dokumentów i innymi czynnościami prawnymi. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to kontrolę rozstrzygnięć organów administracji publicznej w zakresie, zgodności z prawem materialnym i proceduralnym. Sąd zaznacza, że nie rozpatruje spraw administracyjnych merytorycznie tj. nie orzeka o prawach i obowiązkach stron. W niniejszej sprawie nie może zatem orzec o wymeldowaniu. Sąd uznał, iż stanowisko organów w sprawie jest prawidłowe, a decyzje są właściwie uzasadnione. Jak stanowi art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Nie ulega wątpliwości, że budynek przy ul. [...] nie istnieje. Fakt ten potwierdza kontrola Policji i inne zapisy znajdujące się w materiale dowodowym sprawy. Nie jest on kwestionowany w toku postępowania. Nie istnieje zatem lokal nr [...], który znajdował się we wskazanym budynku. Utrzymywanie meldunku skarżącej i jej syna pod dotychczasowym adresem z pewnością stanowiłoby fikcję. Należy uznać, iż lokal o wskazanym adresie - jako nieistniejący - nie może być centrum życiowym wymienionych. W tym miejscu należy podkreślić, iż zgodnie z art. 1 ust. 2 w/w ustawy celem ewidencji ludności jest m.in. rejestracja danych o miejscu pobytu osób. Sądy administracyjne wielokrotnie wskazywały na rejestracyjno-porządkowy charakter tej ewidencji (por. wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2003 r. V SA 3657/02, publ. Wspólnota 2004/8/55, wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2002 r. V SA 2455/2001, baza Lex Polonica nr 357202, zobacz też wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. K 20/01 publ. OTK-A 2002/3/34). Mówiąc najbardziej skrótowo, ewidencja ludności ma odzwierciedlać stan faktyczny w zakresie stałego lub czasowego pobytu osób. Mając na względzie powyższe, w ocenie Sądu, wyburzenie budynku w którym znajdował się lokal powoduje, że osoby zameldowane w lokalu należy wymeldować. Sąd zdając sobie sprawę z trudnej sytuacji życiowej skarżącej nie widzi jednak możliwości innego rozstrzygnięcia w sprawie lub też uznania zarzutów skarżącej. Kwestia zapewnienia jej lokalu zastępczego nie należy do zakresu spraw podlegających rozpoznaniu przez sąd administracyjny. To zagadnienie nie ma związku ze sprawami meldunkowymi uregulowanymi w w/w ustawie. Również okoliczności podnoszone w skardze nie należą do kategorii spraw mogących wpłynąć na sprawę meldunku. Organ administracji publicznej musi działać zgodnie z prawem (art. 6 k.p.a.). Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych nie przewiduje możliwości, odmowy wymeldowania ze względu na zmianę dokumentów lub dokonanie "innych czynności prawnych". Jak zostało to wcześniej podkreślone organ prowadzący postępowanie w takiej sprawie musi mieć na względzie jedynie przesłankę określoną w art. 15 ust. 2 w/w ustawy tj. czy dana osoba opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Z uwagi na powyższe argumenty Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę. O kosztach postępowania Sąd orzekł w oparciu o art. 250 p.p.s.a. w związku z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).