III SA/Gd 252/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak Sędziowie: Sędzia WSA Felicja Kajut Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Zegan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lipca 2014 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie specjalistycznych usług opiekuńczych 1. oddala skargę, 2. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku adwokatowi Ł. K. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) złotych zawierającą należny podatek od towarów i usług – tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną skarżącemu z urzędu. Wnioskiem z dnia 1 października 2013 r. skierowanym do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. M. K. zwrócił się z prośbą o przyznanie specjalistycznych usług opiekuńczych. Decyzją z dnia 14 października 2013 r. nr [...] Prezydent Miasta działając na podstawie art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 3 i 4, art. 8 ust. 1, art.18 ust. 1 pkt 1, art. 50 ust. 1, 4 i 7, art. 106 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, art. 104 i art. 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz § 2 pkt 1, § 4 i § 5 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 22 września 2005 r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych przyznał ww. świadczenie w formie bezpłatnych specjalistycznych usług opiekuńczych psychiatrycznych (konsultacja psychiatryczna w wymiarze 1 godzina w październiku 2013 r.). Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ pierwszej instancji wskazał, że w świetle art. 50 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej osobie samotnej przysługuje pomoc w formie specjalistycznych usług opiekuńczych jeżeli osoba ta z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymaga pomocy innych osób a jest jej pozbawiona. W wyniku przeprowadzonego wywiadu środowiskowego oraz przedłożonej dokumentacji ustalono, że wnioskodawcy przysługuje pomoc w formie specjalistycznych usług opiekuńczych. Ustalając zaś liczbę godzin przyznanych specjalistycznych usług opiekuńczych wzięto pod uwagę zarówno własne uprawnienia, zasoby i możliwości strony, okoliczności uzasadniające udzielenie pomocy oraz możliwości pomocy społecznej. W odwołaniu od ww. decyzji M. K. wskazał, że wydanie ww. decyzji było błędne. Specjalistyczną pomoc psychiatryczną wnioskodawca uzyskuje bowiem w przychodni lekarskiej i pomoc ta zaspokaja jego potrzeby. Decyzją z dnia 5 lutego 2014 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, art. 7 pkt 5, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 17 ust. 1 pkt 11, art. 50 ust. 2 i ust. 4, art. 106 ust. 4 oraz § 4 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych utrzymało w mocy zakwestionowaną decyzję Prezydenta Miasta. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ odwoławczy wskazał, że wnioskodawca posiadający orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu znacznym z uwagi na stwierdzoną chorobę psychiczną spełnił przesłanki do przyznania specjalistycznych usług opiekuńczych psychiatrycznych w formie konsultacji psychiatrycznej. Podstawę do przyznania świadczenia stanowiła w rozpatrywanej sprawie aktualizacja wywiadu środowiskowego oraz domowa wizyta lekarska, w trakcie której wnioskodawca zadeklarował, że leczy się psychiatrycznie. Jednocześnie organ wskazał, że dochód wnioskodawcy w postaci renty oraz zasiłku pielęgnacyjnego uzasadniał przyznanie usług opiekuńczych bez odpłatności. W skardze na ww. decyzję wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku M. K. podniósł, że wydane rozstrzygnięcie jest niezgodne z art. 50 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swojego wcześniejszego stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Z treści art. 50 ust. 2 i ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 182 ze zm.) stanowiących podstawę prawną wydanych w sprawie decyzji wynika, że usługi opiekuńcze lub specjalistyczne usługi opiekuńcze mogą być przyznane osobie, która wymaga pomocy innych osób, a rodzina, a także wspólnie niezamieszkujący małżonek, wstępni, zstępni nie mogą takiej pomocy zapewnić. Specjalistyczne usługi opiekuńcze są to usługi dostosowane do szczególnych potrzeb wynikających z rodzaju schorzenia lub niepełnosprawności, świadczone przez osoby ze specjalistycznym przygotowaniem zawodowym (ust. 4). W świetle art. 50 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej ośrodek pomocy społecznej, przyznając usługi opiekuńcze ustala ich zakres, okres i miejsce świadczenia. Z treści powyższych przepisów wynika, że przypadek przyznania usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych, o którym mowa w art. 50 ust. 1 ww. ustawy ma charakter obligatoryjny, co oznacza, że usługi te muszą być przyznane, w przypadku spełnienia ustawowych przesłanek, niemniej jednak decyzje w sprawie tych usług mają charakter uznaniowy w części odnoszącej się do ich zakresu, okresu i miejsca świadczenia. Wyznacznikami ustalenia zakresu przyznania usługi są - z jednej strony - rozmiar potrzeb określonego wnioskodawcy, a z drugiej strony - możliwości finansowe organów pomocy społecznej. Na gruncie rozpoznawanej sprawy nie ulega wątpliwości, że skarżący z uwagi na swój stan zdrowia wymaga specjalistycznych usług opiekuńczych, o jakich mowa w powołanych wyżej przepisach. Okoliczność ta nie jest punktem sporu miedzy skarżącym a organami orzekającymi, gdyż w obu decyzjach administracyjnych (wydanych przez organy orzekającej w pierwszej jak i w drugiej instancji), jak również w odpowiedzi na skargę, konieczność zapewnienia tego rodzaju usług została wprost przyznana. W ocenie Sądu organ pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że w sprawie spełnione zostały ustawowe przesłanki przemawiające za przyznaniem skarżącemu wnioskowanego świadczenia. Prawidłowa była również decyzja wydana przez organ odwoławczy, który to organ ponownie rozstrzygał sprawę w świetle zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Powyższe zapatrywania prowadzić musiały do uznania, że zaskarżona decyzja organu odwoławczego jak i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta są zgodne z prawem. Nie znajdując zaś podstaw do stwierdzenia z urzędu, że ww. rozstrzygnięcia wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 ww. ustawy, o czym orzeczono jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. O przyznaniu wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną skarżącemu przez ustanowionego z urzędu pełnomocnika (punkt drugi wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 250 ww. ustawy w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 461).