III SA/Gd 253/14
PostanowienieWSA w Gdańsku2014-06-17
Skład orzekający: Anna Orłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego przywraca moc obowiązującą temu postanowieniu w sprawie przyznania prawa pomocy?Ratio decidendi
Cofnięcie skutecznie wniesionego sprzeciwu nie przywraca mocy obowiązującej postanowieniu referendarza sądowego, które utraciło moc z chwilą wniesienia sprzeciwu. W takiej sytuacji sąd jest zobowiązany do ponownego rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy, traktując cofnięcie sprzeciwu jako wycofanie się strony z twierdzeń zawartych w sprzeciwie.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni I. D. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Referendarz sądowy postanowił przyznać prawo pomocy przez ustanowienie adwokata i umorzył postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów. Skarżąca wniosła sprzeciw od tego postanowienia, a następnie pełnomocnik cofnął sprzeciw.Rozstrzygnięcie
I. Umorzył postępowanie w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych. II. Przyznał wnioskodawczyni prawo pomocy przez ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Orłowska po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. D. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego postanawia: I. umorzyć postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych; II. przyznać wnioskodawczyni prawo pomocy przez ustanowienie adwokata.
Wnioskiem zawartym w skardze i uzupełnionym poprzez złożenie urzędowego formularza PPF w dniu 11 kwietnia 2014 r. skarżąca I. D. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2014 r., sygn. akt III SA/Gd 253/14 referendarz sądowy postanowił przyznać wnioskodawczyni prawo pomocy przez ustanowienie adwokata oraz umorzył postępowanie w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów.
Skarżąca wniosła w dniu 6 maja 2014r. sprzeciw od powyższego postanowienia, domagając się zwolnienia jej również z kosztów sadowych, których nie jest w stanie ponieść.
Pełnomocnik skarżącej w dniu 6 czerwca 2014 r. cofnął sprzeciw od postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje:
W myśl art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej P.p.s.a) skuteczne wniesienie sprzeciwu powoduje utratę mocy postanowienia referendarza sądowego i konieczność rozpoznania sprawy będącej przedmiotem sprzeciwu przez sąd.
Cofnięcie skutecznie złożonego sprzeciwu nie może przywrócić mocy obowiązującej rozstrzygnięcia referendarza sądowego z dnia 25 kwietnia 2014 r., albowiem utraciło ono swoją moc ex lege z chwilą wniesienia sprzeciwu. W takiej sytuacji Sąd jest zobowiązany do ponownego rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego przez stronę, traktując cofnięcie sprzeciwu jedynie jako wycofanie się strony z wniosków i twierdzeń zawartych w sprzeciwie.(por. postanowienie NSA z 23 grudnia 2004 r., FZ 375/04,ONSAiWSA 2005, nr 6, poz.119).
Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, strona skarżąca w niniejszej sprawie nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
W konsekwencji wniosek I. D. o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych należało uznać za bezprzedmiotowy i umorzyć postępowanie w tym zakresie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 258 P.p.s.a., o czym orzeczono jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia.
Odnosząc się natomiast do żądania wnioskodawczyni w przedmiocie ustanowienia pełnomocnika z urzędu wskazać należy, że zgodnie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 P.p.s.a, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata następuje, gdy dany podmiot wykaże, że nie jest w stanie ponieść związanych z tym kosztów.
Z konstrukcji ww. regulacji normatywnej wynika, że to na wnioskodawczyni ciążył obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.
Dając wiarę oświadczeniom wnioskodawczyni składanym pod groźbą odpowiedzialności karnej (vide: rubryka nr 13 formularza PPF) oraz zestawiając sumaryczną wysokość uzyskiwanych dochodów netto z comiesięcznymi, koniecznymi kosztami utrzymania wnioskodawczyni i jej córki, Sąd uznał, iż I. D. dostatecznie wykazała, że w obecnej sytuacji majątkowej i dochodowej poniesienie kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru może rodzić uszczerbek, o którym mowa w art. 246 § 1 pkt 2 cyt. ustawy.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzekł jak w punkcie drugim sentencji postanowienia i przyznał wnioskodawczyni prawo pomocy przez ustanowienie adwokata z urzędu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło