III SA/Gd 254/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędziowie NSA Barbara Skrzycka-Pilch, WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu w Gdańsku na rozprawie w dniu 21 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi T. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 16 czerwca 2004 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 30 kwietnia 2004 r. nr [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] decyzją z dnia 16 czerwca 2004 r., powołując jako podstawę prawną art. 138 § 1 k.p.a. oraz art. 3 ust. 3, art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 6 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych, utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 30 kwietnia 2004 r., odmawiającą przyznania T. G. dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że organ I instancji odmówił przyznania dodatku mieszkaniowego, ponieważ obliczony dodatek stanowi kwotę niższą niż 2% najniższej emerytury. Następnie organ II instancji wskazał, że dodatek mieszkaniowy, mimo, iż jest świadczeniem o charakterze socjalnym, nie podlega jak inne świadczenia tego typu uznaniowości. Jest on świadczeniem o charakterze obligatoryjnym, o ściśle określonych w ustawie warunkach, jakie należy spełnić, aby dodatek otrzymać. Jego wysokość zależy jedynie od wydatków mieszkaniowych określonych rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych oraz wysokości dochodów gospodarstwa domowego, określonych według art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Organ odwoławczy stwierdził, iż w miesiącu, w którym strona złożyła wniosek poniosła wydatki mieszkaniowe w kwocie 27,11 zł. Do podstawy obliczenia dodatku przyjmuje się wydatki w wysokości 90% ponoszonych wydatków, tj. 24,40 zł. Wydatki te należy powiększyć o przysługujący stronie ryczałt za brak instalacji c.o. (19,91 m2 x 5kWkx0,352=35,04) i ciepłej wody (1x20x0,352=7,04), uwzględniając wartość 1 kWh = 0,352 zł. Suma wydatków mieszkaniowych strony wynosi zatem 66,48 zł. Miesięczny dochód strony wynosi 390,32 zł, z czego 15% powinna ona przeznaczyć na pokrycie wydatków mieszkaniowych (art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy). Ponieważ 15% dochodu strony wynosi 58,55 zł, to prawidłowo obliczony dodatek stanowi kwotę 7,93 zł (66,48 zł – 58,55 zł). Kwota ta jest niższa niż 2% najniższej emerytury (562,50 x 2% = 11,25 zł), a ponieważ art. 7 ust. 6 ustawy stanowi, że dodatku mieszkaniowego nie przyznaje się, jeżeli jego kwota byłaby niższa niż 2% najniższej emerytury, stwierdzić należy, że dodatek mieszkaniowy stronie nie przysługuje. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku T. G. podał, że utrzymuje się z zasiłku stałego w wysokości 390,32 zł, który nie wystarcza na pokrycie kosztów utrzymania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, jednakże z innych względów niż w niej podniesione. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzygając w granicach sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Organ odwoławczy zasadnie wskazał, że dodatek mieszkaniowy jest świadczeniem, którego zasady obliczania i przyznawania są ściśle uregulowane w przepisach prawa w sposób wykluczający uznaniowość po stronie rozstrzygającego w tym przedmiocie organu. Skoro tak, to nie ma znaczenia dla oceny zasadności wniosku strony o przyznanie dodatku mieszkaniowego fakt ogólnie złej sytuacji finansowej strony. Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych w art. 9 ust. 1 pkt 1 stanowiła w dacie wydania zaskarżonej decyzji, że Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia określi szczegółowy wykaz i wysokość wydatków za zajmowany lokal mieszkalny, stanowiących podstawę obliczania dodatku mieszkaniowego. Na podstawie tej delegacji ustawowej Rada Ministrów wydała w dniu 28 grudnia 2001 r. rozporządzenie w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817), którego § 2 ust. 2 stanowił, że do podstawy obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się wydatki wymienione w ust. 1, w wysokości 90% naliczonych i ponoszonych wydatków. Organ drugiej instancji, tak jak i organ pierwszej instancji, rozpatrując niniejszą sprawę powołał się na przepisy powyższego rozporządzenia i wskazał, że do wydatków będących podstawą obliczenia dodatku mieszkaniowego można zaliczyć jedynie 90% wydatków faktycznie poniesionych, co w przypadku skarżącego daje kwotę 24,40 zł. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 9 maja 2006 r. w sprawie P 4/05 (Dz. U. Nr 84, poz. 587), po rozpatrzeniu pytania prawnego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku orzekł, że art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych jest niezgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zaś § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych jest niezgodny z art. 6 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Trybunał uznał zatem, że ograniczenie wydatków będących podstawą obliczenia dodatku mieszkaniowego o 10% nie ma podstaw w przepisach ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Wobec powyższego należało uwzględnić fakt niekonstytucyjności art. 9 ust. 1 pkt 1 przywołanej wyżej ustawy. Zgodnie bowiem z art. 145 a § 1 k.p.a. orzeczenie przez Trybunał Konstytucyjny o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją stanowi podstawę do żądania wznowienia postępowania, zaś w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania. Przyjmuje się przy tym, że podstawa wznowienia określona w art. 145a k.p.a. jest podstawą uchylenia decyzji administracyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny także wtedy, gdy wyrok Trybunału zapadł po podjęciu zaskarżonej decyzji (tak J. Zimmermann w glosie do wyroku NSA z dnia 6 stycznia 1999 r. III SA 4728/97, opublikowanej w OSP zeszyt nr 1 z 2000, poz. 16). Teza powyższa zachowuje aktualność w obowiązującym stanie prawnym. Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję. Ponownie rozpoznając sprawę organ administracji publicznej będzie zobowiązany zastosować przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych z uwzględnieniem zmiany stanu prawnego wynikającej z powołanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Zmiana ta spowodowała, że obniżenie wysokości wydatków przyjmowanych do wyliczenia dodatku mieszkaniowego do 90% musi być uznane za bezpodstawne. Uwzględniając skargę Sąd nie określił, czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana, bowiem w ocenie Sądu art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który nakłada na sąd obowiązek zamieszczenia takiego rozstrzygnięcia w wyroku uwzględniającym skargę, nie dotyczy uwzględnienia skargi na akt odmowny. Akt, którym odmówiono uwzględnienia żądania nie podlega bowiem wykonaniu, a tymczasowa ochrona wynikająca z przepisu art. 152 cytowanej ustawy z istoty swojej dotyczy aktów i czynności, które podlegają wykonaniu w jakiejkolwiek formie.