III SA/Gd 254/14
PostanowienieWSA w Gdańsku2014-06-17
Skład orzekający: Anna Orłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego przyznającego prawo pomocy powoduje przywrócenie mocy tego postanowienia?Ratio decidendi
Cofnięcie skutecznie wniesionego sprzeciwu nie przywraca mocy postanowienia referendarza sądowego, które utraciło moc z chwilą wniesienia sprzeciwu. W takiej sytuacji sąd jest zobowiązany do ponownego rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy, traktując cofnięcie sprzeciwu jako wycofanie się strony z zarzutów zawartych w sprzeciwie.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni I. D. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej nienależnie pobranego świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Referendarz sądowy postanowił przyznać prawo pomocy przez ustanowienie adwokata i umorzył postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów. Wnioskodawczyni wniosła sprzeciw od tego postanowienia, a następnie cofnięto sprzeciw.Rozstrzygnięcie
Umorzył postępowanie w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych oraz przyznał wnioskodawczyni prawo pomocy przez ustanowienie adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Orłowska po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. D. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia z funduszu alimentacyjnego postanawia: I. umorzyć postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych; II. przyznać wnioskodawczyni prawo pomocy przez ustanowienie adwokata.
Wnioskiem zawartym w skardze i uzupełnionym poprzez złożenie urzędowego formularza PPF w dniu 11 kwietnia 2014 r. skarżąca I. D. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2014 r., sygn. akt III SA/Gd 254/14 referendarz sądowy postanowił przyznać wnioskodawczyni prawo pomocy przez ustanowienie adwokata oraz umorzył postępowanie w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów.
Skarżąca wniosła w dniu 6 maja 2014r. sprzeciw od powyższego postanowienia, domagając się zwolnienia jej również z kosztów sądowych, których nie jest w stanie ponieść.
Pełnomocnik skarżącej w dniu 6 czerwca 2014 r. cofnął sprzeciw od postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje:
W myśl art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej P.p.s.a) skuteczne wniesienie sprzeciwu powoduje utratę mocy postanowienia referendarza sądowego i konieczność rozpoznania sprawy będącej przedmiotem sprzeciwu przez sąd.
Cofnięcie skutecznie złożonego sprzeciwu nie może przywrócić mocy obowiązującej rozstrzygnięcia referendarza sądowego z dnia 25 kwietnia 2014 r., albowiem utraciło ono swoją moc ex lege z chwilą wniesienia sprzeciwu. W takiej sytuacji Sąd jest zobowiązany do ponownego rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego przez stronę, traktując cofnięcie sprzeciwu jedynie jako wycofanie się strony z wniosków i twierdzeń zawartych w sprzeciwie (por. postanowienie NSA z 23 grudnia 2004 r., FZ 375/04,ONSAiWSA 2005, nr 6, poz.119).
Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w niniejszej sprawie strona skarżąca nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
W konsekwencji wniosek I. D. o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych należało uznać za bezprzedmiotowy i umorzyć postępowanie w tym zakresie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 258 P.p.s.a., o czym orzeczono jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia.
Odnosząc się natomiast do żądania wnioskodawczyni w przedmiocie ustanowienia pełnomocnika z urzędu wskazać należy, że zgodnie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 P.p.s.a, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata następuje, gdy wnioskujący wykaże, że nie jest w stanie ponieść związanych z tym kosztów.
Z konstrukcji ww. regulacji normatywnej wynika, że to na wnioskodawczyni ciążył obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.
Dając wiarę oświadczeniom wnioskodawczyni składanym pod groźbą odpowiedzialności karnej (vide: rubryka nr 13 formularza PPF) oraz zestawiając sumaryczną wysokość uzyskiwanych dochodów netto z comiesięcznymi, koniecznymi kosztami utrzymania wnioskodawczyni i jej córki, Sąd uznał, iż I. D. dostatecznie wykazała, że w obecnej sytuacji majątkowej i dochodowej poniesienie kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru może rodzić uszczerbek, o którym mowa w art. 246 § 1 pkt 2 cyt. ustawy.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzekł jak w punkcie drugim sentencji postanowienia i przyznał wnioskodawczyni prawo pomocy przez ustanowienie adwokata z urzędu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło