III SA/Gd 256/04

Dnia 18 maja 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Sędziowie Asesor WSA Krzysztof Gruszecki, NSA Anna Orłowska /spr./, Protokolant Robert Daduń, po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi "A" Polska Sp. z o.o. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 1 marca 2004 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 1 marca 2004 r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny na podstawie art. 5 pkt 4 a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity Dz. U. z 1998 r. Nr 90 poz. 575 ze zm.), art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia 6 stycznia 2004r. w przedmiocie stwierdzenia u P. F. choroby zawodowej. Uzasadniając rozstrzygnięcie organy wskazały, że P. F. był zatrudniony w "A" Spółce z o.o. (obecnie "B" Spółka z o.o.) w miejscowości W., na stanowisku malarza w okresie od 1.02.1996 r. do 30.04.2001 r. Wykonując pracę, malował pistoletem stolarkę okienną farbą akrylową wodną i lakierem alkilowo – akrylowym. W orzeczeniu lekarskim Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy z dnia 16 maja 2003 r. rozpoznano u P. F. alergiczne kontaktowe zapalenie skóry rąk, przedramion z tendencją do uogólniania się, będące chorobą zawodową, wymienioną w poz. 10 - tej wykazu, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych. Dodatkowo, w piśmie z dnia 29.08.2003 r. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy wskazano, że orzeczenie lekarskie z dnia 16 maja 2003 r. zostało wydane w oparciu o posiadaną dokumentację lekarską z Poradni Dermatologicznej w T. oraz o badania Wojewódzkiej Przychodni Skórno – Wenerologicznej, które jednoznacznie wykazały dodatnie odczyny na czynniki zawodowe. Biorąc pod uwagę orzeczenie lekarskie, wywiad środowiskowy przeprowadzony przez lekarza profilaktyka w dniu 1 marca 2003 r. organy inspekcji sanitarnej stwierdziły u P. F. chorobę zawodową wymienioną w poz. 10 - tej wykazu, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych. W odwołaniu od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego oraz skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pełnomocnik "B" Spółki z o.o., nie zgadzając się z podjętym rozstrzygnięciem wskazywał m.in., że organy niewłaściwie ustaliły stan faktyczny, przyjmując, że choroba skórna rąk u P. F. wywołana została przyczynami leżącymi w środowisku pracy zakładu pracy "B" Spółki z o.o. W uzasadnieniu skargi wskazano, iż organ II instancji nie uzasadnił podjętej decyzji. Z materiału dowodowego wynika, że choroba skóry występowała u P. F. już od 10 roku życia, czyli przed podjęciem zatrudnienia. Potwierdził to w szczególności wywiad na okoliczność podejrzenia choroby zawodowej przeprowadzony z pracownikiem. Pomimo tego organy obu instancji nie odniosły się do tej kwestii w żadnym stopniu. Pełnomocnik skarżącej wnosił o przeprowadzenie dodatkowych dowodów np. z opinii biegłego na tę okoliczność. W ocenie skarżącej, istotnym jest czy stwierdzona choroba (z góry zakwalifikowana przez organ I instancji jako zawodowa) wywołana została działaniem czynników szkodliwych występujących w środowisku pracy, a więc powstała w okresie zatrudnienia u skarżącej, bądź u innego pracodawcy, czy też spowodowana została wcześniej działaniem czynników leżących poza tym środowiskiem, na co wskazuje materiał dowodowy. Za występowaniem choroby skóry u pracownika już w momencie zatrudnienia w "B" Spółce z o.o. świadczyły następujące fakty: od samego początku zatrudnienia P. F. cierpiał na dolegliwości skóry, które z czasem mu przechodziły; zmiany skóry potwierdzają m.in. znajdujące się w aktach sprawy zaświadczenia lekarskie wystawiane przez lekarza dermatologa – wenerologa H. W. – P., która wielokrotnie potwierdziła zdolność pracownika do wykonywania powierzonej mu pracy, wskazując jednak na występowanie u pracownika alergii rąk, którą pracownik uzasadniał pojawieniem się już od 10 roku życia. Z powyższych względów wniesiono o uwzględnienie skargi przez organ w trybie autokontroli, a w razie przekazania skargi Sądowi, o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację w sprawie wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd orzekł w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną – art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Skarga nie jest zasadna. Definicję choroby zawodowej określa przepis § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.). Stanowi on, że "za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy." W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, a także Sądu Najwyższego (wyroki Sądu Najwyższego z dnia 4 czerwca 1998 r. sygn. akt III RN 36/98 - OSNAPiUS 1999, nr 6, poz. 192; z dnia 4 marca 1998 r. sygn. akt III RN 110/98 i z dnia 18 stycznia 2002 r. sygn. akt III RN 188/00), przyjmuje się, że definicja prawna choroby zawodowej składa się z dwóch elementów, z których jeden jest formalnie wskazany w wykazie, a drugi dotyczy określonego związku przyczynowego objętej wykazem choroby z warunkami wykonywanej pracy, których szczegółowe określenie zawarte jest w § 1 ust. 2 rozporządzenia. Pojęcie choroby zawodowej jest zatem pojęciem prawnym, ponieważ jej definicja wynika z normy prawa. Diagnoza choroby należy zgodnie z przepisem § 7 ust. 1 i 4 cytowanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych do jednostek organizacyjnych właściwych do rozpoznawania chorób zawodowych, a tymi są: poradnie chorób zawodowych, kliniki chorób zawodowych, oddziały chorób zawodowych wchodzące w skład odpowiednich zakładów służby zdrowia, akademii medycznych lub instytutów naukowo-badawczych, a w odniesieniu do pracowników kolejowych - oddziały i poradnie medycyny pracy kolejowej służby zdrowia. W niniejszej sprawie jednostka, która przeprowadzała badanie skarżącego uprawniona była do rozpoznawania chorób zawodowych. W świetle powołanego przez organy w podstawie prawnej decyzji § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych, koniecznym warunkiem stwierdzenia przez organy inspekcji sanitarnej choroby zawodowej jest jej uprzednie lekarskie rozpoznanie. Zauważyć należy, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest przyjmowany powszechnie pogląd o związaniu organów inspekcji sanitarnej rozpoznaniem podanym w orzeczeniu lekarskim wydanym w trybie § 7-9 cyt. rozporządzenia i o braku podstaw do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia (wyrok z dnia 24 marca 2000 r. sygn. akt I SA 2334/99; z dnia 8 listopada 2000 r. sygn. akt I SA 664/00; z dnia 11 grudnia 2001 r. sygn. akt I SA 746/99 - niepubl.). Oznacza to, że bez orzeczenia lekarskiego (opinii) bądź sprzecznie z nim organ nie może dokonać rozpoznania choroby. Zatem ustalenie jednego z ważnych elementów zaliczenia schorzenia do choroby zawodowej uzależnione jest od treści specjalistycznego orzeczenia lekarskiego. W niniejszej sprawie w dniu 16 maja 2003 r. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy rozpoznał u P. F. alergiczne kontaktowe zapalenie skóry rak, przedramion z tendencją do uogólniania się, będące chorobą zawodową wymienioną w poz. 10 - tej wykazu, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych. W ocenie Sądu, organ odwoławczy uzasadnił decyzję w sposób odpowiadający treści art. 107 § 3 k.p.a., a nadto ocena zebranego materiału dowodowego jaką przeprowadziły organy zgodna jest z wymogami jakie nakreśla art. 80 k.p.a. Rozpoznanie chorób zawodowych stanowi zagadnienie medyczne i organy inspekcji sanitarnej są związane orzeczeniem lekarskim. Jednostka upoważniona do ich rozpoznania dopatrzyła się u osoby badanej choroby figurującej w wykazie chorób zawodowych, a jej orzeczenie jest uzasadnione i nie pozostawia wątpliwości. Nadto podkreślić należy, iż w aktach administracyjnych znajduje się pismo Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy z dnia 29.08.2003 r. zawierające wyjaśnienie podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u P. F., w którym jednoznacznie wskazano, iż fakt dopuszczenia pracownika do pracy nie ma żadnego znaczenia dla orzeczenia choroby zawodowej. Pismo to - zgodnie z wnioskiem strony skarżącej zawartym w odwołaniu - sporządzone zostało w oparciu o uzupełniony materiał dowodowy / zaświadczenia o zmianach skórnych na kończynach górnych badanego i dopuszczeniu do pracy w charakterze malarza, przy czym jedno z tych zaświadczeń, z dnia 20.10.99r, wskazuje wyraźnie na przeprowadzoną konsultację u dermatologa /. Mając na względzie powyższe, zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie albowiem materiał dowodowy sprawy został uzupełniony zgodnie z żądaniem odwołującej się Spółki. Końcowo Sąd zauważa, że organy prawidłowo powołały materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia – przepis § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.). Akt ten utracił moc z dniem 3 września 2002 r., na podstawie § 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132 poz. 1115). Należało jednak mieć na uwadze, że w niniejszej sprawie postępowanie w sprawie rozpoznania choroby zawodowej zostało rozpoczęte przed dniem wejścia w życie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r., co w myśl § 10 tego aktu skutkowało prowadzeniem postępowania na podstawie dotychczasowych przepisów. Uznawszy zatem, że zaskarżona decyzja i utrzymana przez nią w mocy decyzja organu I instancji są zgodne z prawem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku – na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzekł jak w sentencji.