III SA/Gd 256/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak Sędziowie NSA Marek Gorski WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz (spr.) Protokolant Anna Zegan po rozpoznaniu w Gdańsku na rozprawie w dniu 5 lipca 2006 r. sprawy ze skargi P. R. [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 14 lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie wydania prawa jazdy I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] decyzją z dnia 14 lutego 2006 r. uchyliło decyzję Starosty [...] z dnia 17 maja 2005 r., uchylającą własną decyzję z dnia 3 lipca 2002 r. w sprawie wydania S. S. prawa jazdy kategorii B i nakazało zwrócić S. S. niniejsze prawo jazdy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że Starosta [...], powołując się na art. 145 § 1 pkt 1 i 6 k.p.a. oraz art. 87 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, uchylił swoją wcześniejszą decyzję z dnia 3 lipca 2002 r. w sprawie wydania prawa jazdy kategorii B S. S. i orzekł jednocześnie o niezwłocznym zwrocie prawa jazdy. Niniejszą decyzję organ I instancji wydał po uprzednim wznowieniu postępowania administracyjnego, podjętego w wyniku sprzeciwu Prokuratora Rejonowego w K. Następnie organ II instancji stwierdził, że rozpatrując sprawę ponownie po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 23 listopada 2005 r., sygn. akt IISA/Gd 554/05 uznał, iż odwołanie S. S. zasługuje na uwzględnienie. Organ odwoławczy wskazał, że podtrzymuje argumenty podniesione w swojej decyzji z dnia 8 lipca 2005 r., uchylonej wymienionym wyżej wyrokiem WSA z przyczyn proceduralnych. Organ II instancji stwierdził, że w szczególności utrzymanie negatywnej dla strony decyzji kłóciłoby się z powszechnie rozumianą zasadą państwa prawnego wyrażoną w art. 7 Konstytucji RP i rozwiniętą w art. 7 k.p.a. Zdaniem organu uprawnionym jest stwierdzenie, że S. S. ukończył szkolenie, o jakim mowa w art. 90 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 marca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym oraz § 5 ust. 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie wydania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 24, poz. 215). Organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych, samorządowe kolegia odwoławcze przy wydawaniu orzeczeń są związane przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Stwierdził ponadto, że mając świadomość działania na granicy uprawnień określonych w przytoczonym przepisie, zaprezentowane rozstrzygniecie jest prawidłowe. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Prokurator Rejonowy w K. wniósł o uchylenie decyzji organu odwoławczego i zarzucił, iż narusza ona prawo w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego poprzez usankcjonowanie sfałszowanego zaświadczenia o ukończeniu przez S. S. kursu prawa jazdy. W uzasadnieniu skargi Prokurator wskazał, że decyzja Starosty [...] z dnia 3 lipca 2002 r. o wydaniu prawa jazdy S. S. wydana została na podstawie dowodu, który okazał się fałszywy, a tym samym spełniona została przesłanka z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. S. S. przystępując do egzaminu na prawo jazdy legitymował się podrobionym zaświadczeniem o odbyciu szkolenia. Potwierdził to wyrok Sądu Rejonowego w K., sygn. akt IIK 962/04 z dnia 9 lutego 2005 r. Z zeznań S. S. składanych w toku postępowania w sprawie przeciwko S. W. i W. S. bezsprzecznie wynika, że odbywał on kurs prowadzony przez Szkołę Jazdy S. W. Szkolenie prowadził S. W. w okresie kiedy został pozbawiony uprawnień instruktora; decyzjami Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 17 kwietnia 2002 r. został on skreślony z ewidencji instruktorów oraz cofnięto mu zezwolenie do prowadzenia szkolenia kandydatów na kierowców. S. W. przyznał się do sfałszowania zaświadczenia. Prokurator podniósł, że zgodnie z art. 90 ust. 1 pkt 3 Prawa o ruchu drogowym, prawo jazdy otrzymuje osoba, jeżeli odbyła wymagane dla danej kategorii szkolenie, a art. 87 ust. 1 pkt 2 tej ustawy mówi o osobie, która odbywa szkolenie pod nadzorem uprawnionego instruktora. Te przesłanki między innymi warunkują otrzymanie prawa jazdy. Ponadto zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami, prawo jazdy wydaje się po otrzymaniu od osoby ubiegającej się o nie zaświadczenia o ukończeniu szkolenia wymaganego dla danej kategorii. Ustalenia sprawy wskazują, że S. S. przystępując do egzaminu wspomnianych warunków nie spełniał, co uniemożliwia wydanie mu prawa jazdy. Na zakończenie Prokurator stwierdził, że decyzja organu I instancji zapadła zgodnie z dyspozycją art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. Jego zdaniem bez znaczenia jest, czy S. S. podejmując decyzję o ukończeniu szkolenia był świadomy, iż prowadzący nie posiada wymaganych prawem uprawnień. Decydujący jest fakt, że ukończył kurs pod nadzorem osoby nieuprawnionej, a wydane zaświadczenie okazało się fałszywe. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] wniosło o jej oddalenie i podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. W ocenie organu odwoławczego priorytetem w niniejszej sprawie jest ochrona praw nabytych przez obywatela, który żadnego przestępstwa nie popełnił. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Sądy administracyjne zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W przedmiotowej sprawie poza sporem pozostawała okoliczność, że zaświadczenie o ukończeniu przez S. S. kursu dla osób ubiegających się o prawo jazdy kategorii B zostało sfałszowane przez W. W. Również poza sporem pozostawał fakt, że S. S. odbył kurs nauki jazdy u W. W., który nie posiadał uprawnień do prowadzenia tego rodzaju kursów. Zgodnie z art. 90 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym, w brzmieniu obwiązującym w dacie wydania S. S. prawa jazdy, prawo jazdy otrzymuje osoba, jeżeli: 1) osiągnęła wymagany dla danej kategorii wiek, 2) uzyskała orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem i orzeczenie psychologiczne o braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, o ile jest ono wymagane, 3) odbyła wymagane dla danej kategorii szkolenie, 4) zdała z wynikiem pozytywnym egzamin państwowy wymagany dla danej kategorii. Jak wynika z akt administracyjnych S. S. szkolenie rozpoczął w dniu 31 grudnia 2001 r. Wówczas zgodnie z art. 102 cytowanej ustawy szkolenie osoby ubiegającej się o uprawnienie do kierowania pojazdem silnikowym było prowadzone w jednostce albo szkole posiadającej zezwolenie wydane przez starostę. W dacie wydania decyzji w sprawie wydania prawa jazdy (3.07.2002 r.) przepis art. 102 ust. 1 niniejszej ustawy stanowił, że szkolenie osoby ubiegającej się o wydanie uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym prowadzone jest w ośrodku szkolenia kierowców. Ośrodek szkolenia kierowców mógł być prowadzony na podstawie zezwolenia przez przedsiębiorcę, szkołę lub jednostkę resortu obrony narodowej (art. 102 ust. 2 cyt. ustawy). W myśl art. art. 105 ust. 1 cytowanej ustawy szkolenie osoby ubiegającej się o uprawnienie do kierowania pojazdem silnikowym było prowadzone przez instruktora, którym mogła być osoba spełniająca określone w ustępie 2 niniejszego artykułu przesłanki. Zatem jak wynika z przedstawionej wyżej treści przepisów art. 102 i art. 105 Prawa o ruchu drogowym szkolenie musiało zostać przeprowadzone przez uprawniony do tego podmiot. W konsekwencji przeprowadzenie szkolenia przez osobę nie posiadającą stosownych uprawnień w tym zakresie nie może skutkować uznaniem, że osoba ubiegająca się o otrzymanie prawa jazdy spełniła przesłankę odbycia wymaganego dla danej kategorii szkolenia. Odbycie szkolenia wymaganego dla danej kategorii prawa jazdy ma bowiem na celu przygotowanie kandydata na kierowcę do bezpiecznego prowadzenia pojazdu. Z treści cytowanego wyżej art. 90 Prawa o ruchu drogowym wynika jednoznacznie, że wymienione w nim warunki otrzymania prawa jazdy muszą zostać spełnione kumulatywnie. Niespełnienie jednego z tych warunków czyni niemożliwym otrzymanie prawa jazdy. Wobec powyższego należy stwierdzić, że organ odwoławczy błędnie uznał, iż S. S. odbył szkolenie wymagane dla otrzymania prawa jazdy kategorii B. Powołany przez Kolegium art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej stanowi, że: "Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa." Uznanie przez organ odwoławczy, że S. S. odbył wymagane szkolenie, mimo tego, iż prowadziła je osoba bez wymaganych uprawnień, wystawiająca w konsekwencji fałszywe zaświadczenia o ukończeniu kursu nie może zostać poczytane za działanie na podstawie i w granicach prawa. Uwzględniając powyższe należało stwierdzić, że organ odwoławczy naruszył art. 90 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym, co miało wpływ na wynik sprawy. Wskazać dodatkowo należy, że rozstrzygnięcie organu II instancji nie czyni zadość treści art. 151 § 1 i 2 k.p.a. Skoro organ odwoławczy zastosował art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. to winien, orzekając co do istoty sprawy, wydać decyzję zgodnie z uregulowaniem art. 151 § 1 lub 2 k.p.a., gdyż sprawa prowadzona jest w trybie wznowieniowym. Również organ odwoławczy uchybił przepisowi art. 107 § 3 k.p.a. Nieprawidłowa jest zastosowana przez organ praktyka odwoływania się do uzasadnienia decyzji z dnia 8 lipca 2005 r., która została uchylona wyrokiem sądu administracyjnego. Niezależnie od przyczyn uchylenia tej decyzji została ona wyeliminowana z obrotu prawnego w całości, a więc łącznie z uzasadnieniem. Dlatego organ II instancji odwołał się do argumentów nie istniejących w obrocie prawnym. Powyższe uchybienia nie miały jednak wpływu na wynik sprawy, o którym zadecydowała błędna wykładnia prawa materialnego. Organ odwoławczy ponownie rozpatrując sprawę zobowiązany będzie uwzględnić przedstawionaą wyżej wykładnię przepisów prawa materialnego oraz będzie miał na względzie fakt, że orzeka w postępowaniu wznowieniowym. Mając powyższe okoliczności na względzie Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. Na podstawie art. 152 P.p.s.a. orzeczono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.