III SA/Gd 259/06
WyrokWSA w Gdańsku2006-06-28
Skład orzekający: Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Alina Dominiak, Anna Orłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja przyznająca dodatek mieszkaniowy może zostać uchylona w przypadku stwierdzenia niezgodności z Konstytucją przepisów, na podstawie których została wydana, nawet jeśli zarzut ten nie został podniesiony przez stronę skarżącą?Ratio decidendi
Sąd administracyjny ma obowiązek uchylić decyzję, jeśli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, w tym w przypadku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisu z Konstytucją, nawet jeśli strona skarżąca nie podniosła takiego zarzutu. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisu z Konstytucją, nawet wydany po wydaniu decyzji administracyjnej, stanowi podstawę do wznowienia postępowania i uchylenia decyzji.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta przyznającą skarżącej dodatek mieszkaniowy w kwocie 24,31 zł na okres od czerwca do września 2003 roku. Skarżąca kwestionowała wysokość dodatku, wskazując na swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną oraz proponując zróżnicowanie dodatku w zależności od pory roku. Podniosła również zarzut błędnego określenia okresu, na jaki przyznano dodatek.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta. Orzeczono, że zaskarżona decyzja może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III SA/Gd 259 / 06 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 czerwca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak Sędzia NSA Anna Orłowska /spr./ Protokolant St. Sekr. Sąd. Beata Kaczmar po rozpoznaniu w Gdańsku na rozprawie w dniu 28 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 13 stycznia 2004 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego 1. uchyla zaskarżona decyzję i decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 5 czerwca 2003r., nr [...], 2. orzeka, że zaskarżona decyzja może być wykonana.
III SA/Gd 259 /06
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia 13 stycznia 2004 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...], powołując przepisy art. 138 § 1 pkt.1 kpa, art. 5 ust. 1 pkt.1 i ust.9, art.17 ust.2 pkt.1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych (Dz.. U Nr 71, poz.734 ze zm.) i § 2 ust 1 pkt.3 i ust. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 roku w sprawie dodatków mieszkaniowych /Dz. U Nr 156, poz.1817/ utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia 3 czerwca 2004 roku w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego W. S. w kwocie 24,31 zł na okres od 1 czerwca 2003 roku do 30 września 2003 roku.
Jak wynika z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego, decyzją Prezydenta Miasta [...] przyznano W. S. dodatek mieszkaniowy w wys.24,31 zł na okres od 1 czerwca 2003 roku do 30 września 2003 roku.
W odwołaniu od decyzji organu I instancji W. S. wnosiła o przyznanie zasiłku w wysokości pokrywającej koszty utrzymania mieszkania w miesiącach zimowych i wskazała na swoją złą sytuację materialną i zły stan zdrowia. Kwota 24,31 zł uznana została przez organy orzekające w sprawie dodatku mieszkaniowego W. S. za odpowiadającą przepisom ustalającym wysokość dodatku mieszkaniowego, przy obliczaniu którego brana jest pod uwagę powierzchnia i rodzaj lokalu, wydatki mieszkaniowe i dochody strony.
Dokładny sposób wyliczenia wysokości dodatku przedstawiony został w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego, przy czym organ ten wskazał, że zgodnie z obowiązującymi przepisami § 1 i 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 roku w sprawie dodatków mieszkaniowych /publ. jw./, do podstawy obliczenia dodatku mieszkaniowego należy przyjąć wydatki w wysokości 90% wydatków poniesionych w danym okresie przez stronę. Organ odwoławczy wyjaśnił również, że dodatek mieszkaniowy przyznaje się na okres 6 miesięcy poczynając od miesiąca, w którym złożono wniosek.
W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gdańsku W. S. napisała, że uważa decyzję za krzywdzącą i wniosła o jej uchylenie.
Strona podniosła, że stan jej zdrowia wymaga stałego leczenia, sytuacja materialna strony jest na tyle zła, że dochody nie wystarczają na podstawowe potrzeby życiowe. Dodatek mieszkaniowy przyznany w tak niskiej kwocie nie wystarcza na utrzymanie mieszkania w miesiącach zimowych, kiedy to wydatki na ogrzewanie lokalu są wysokie. Strona uważa, że dodatek winien być przyznawany w innej wysokości latem, a w innej – jesienią i zimą. Strona podniosła również, że w decyzji organu I instancji okres, na jaki przyznano dodatek to : od 1.06. do 30.11.2003 roku, w osnowie decyzji organu odwoławczego mowa jest o okresie od 1.06. do 30.09.2003 roku.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] wniosło o jej oddalenie, wyjaśniając ponownie, że sposób obliczania wysokości dodatków mieszkaniowych regulowany jest przepisami prawa. Nie ustosunkowano się do zarzutu błędnego określenia czasu, na który dodatek przyznano.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie, lecz nie ze względów w niej wskazanych.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 154, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzygając sprawę w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Tak jak wyjaśniało w odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...], organy przyznające dodatki mieszkaniowe obowiązane są przyznawać je w wysokości ściśle określonej przepisami prawa.
Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.), której przepisy stanowiły prawną podstawę wydanych decyzji w sprawie dodatku mieszkaniowego W. S. , weszła w życie w dniu 1 stycznia 2002 r. Art. 9 ust. 1 tej ustawy stanowi, że Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia określi, m.in. szczegółowy wykaz i wysokość wydatków za zajmowany lokal mieszkalny, stanowiących podstawę obliczania dodatku mieszkaniowego.
Na podstawie tej delegacji ustawowej Rada Ministrów wydała w dniu 28 grudnia 2001 r. rozporządzenie w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817), wskazując w § 2 ust. 2 rozporządzenia, że do podstawy obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się wydatki, o których mowa w ust. 1, w wysokości 90% naliczonych i ponoszonych wydatków.
Organ drugiej instancji rozpatrując niniejszą sprawę powołał się na przepisy tegoż rozporządzenia i wskazał, że do wydatków będących podstawą obliczenia dodatku mieszkaniowego można zaliczyć jedynie 90% wydatków faktycznie poniesionych, co w przypadku skarżącej daje kwotę 24,31 zł.
Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 9 ·maja 2006 r. w sprawie P 4/05, po rozpatrzeniu pytania prawnego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku orzekł, że art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych jest niezgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zaś § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych jest niezgodny z art. 6 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych przez to, że narusza zakres ustawowego upoważnienia.
Trybunał uznał zatem, że ograniczenie wydatków będących podstawą obliczenia dodatku mieszkaniowego o 10% nie ma podstaw w przepisach ustawy o dodatkach mieszkaniowych.
Wobec powyższego należało uwzględnić fakt niekonstytucyjności art. 9 ust. 1 pkt 1 przywołanej wyżej ustawy. Zgodnie bowiem z art. 145 a § 1 k.p.a. orzeczenie przez Trybunał Konstytucyjny o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją stanowi podstawę do żądania wznowienia postępowania, zaś w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania. Przyjmuje się przy tym, że podstawa wznowienia określona w art. 145a k.p.a. jest podstawą uchylenia decyzji administracyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny także wtedy, gdy wyrok Trybunału zapadł po podjęciu zaskarżonej decyzji (tak J. Zimmermann w glosie do wyroku NSA z dnia 6 stycznia 1999 r. III SA 4728/97, opublikowanej w OSP zeszyt nr 1 z 2000, poz. 16). Również w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 września 1999 r. sygn. akt I SA/Łd 1327/97, LEX nr 43929 został wyrażony pogląd, iż stwierdzona przez Trybunał Konstytucyjny już po wydaniu decyzji, utrata w określonym zakresie mocy obowiązującej przepisów stanowiących jej podstawę prawną, musi być kwalifikowana jako wadliwość dająca podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego zgodnie z przepisem art. 145a § 1 k.p.a.
Nadto w wyroku z dnia 26 stycznia 2006 r. sygn. akt I OSK 835/05, niepubl. wydanym pod rządami ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, iż w przypadku, gdy sąd administracyjny w wyniku skargi uprawnionego podmiotu bada legalność zaskarżonej decyzji, może uchylić tą decyzję, o ile stwierdzi naruszenie prawa uzasadniające wznowienie postępowania. Bez znaczenia jest przy tym okoliczność, czy skarżący postawił zarzut naruszenia np. art.145a § 1 k.p.a.( podobnie i szerzej – wyrok NSA z dnia 1 lutego 2006 roku w sprawie sygn akt IIOSK 482/05- niepubl.).
Powyższe tezy zachowują aktualność w obowiązującym stanie prawnym.
Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję organu I instancji.
Ponownie rozpoznając sprawę organy administracji publicznej będą zobowiązane zastosować przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych z uwzględnieniem zmiany wynikającej z powołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego i ponownie obliczyć wysokość dodatku mieszkaniowego przysługującego stronie skarżącej w okresie objętym zaskarżoną decyzją.
Uwzględniając skargę Sąd określił, w jakim zakresie zaskarżona decyzja może być wykonana, zgodnie z art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło