III SA/Gd 260/18
PostanowienieWSA w Gdańsku2018-04-17
Skład orzekający: Aleksandra Rynduch-Szczawińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej zasiłku celowego, w której skarżący jest ustawowo zwolniony z kosztów sądowych, należy umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego?Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu, gdy przedmiot zaskarżenia (sprawa z zakresu pomocy społecznej) zwalnia stronę z obowiązku uiszczania tych kosztów na mocy ustawy. Prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego może zostać przyznane, jeśli strona wykaże brak możliwości poniesienia kosztów zastępstwa procesowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny oraz nie pozostaje w stosunku prawnym z profesjonalnym pełnomocnikiem.Stan faktyczny
Skarżąca A. L. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Burmistrza odmawiającą przyznania zasiłku celowego. Referendarz sądowy uznał, że skarżąca jest ustawowo zwolniona z kosztów sądowych ze względu na przedmiot sprawy, co czyni rozpoznanie wniosku w tym zakresie zbędnym. Po analizie sytuacji materialnej skarżącej, referendarz przyznał jej prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Przyznano wnioskodawczyni prawo pomocy przez ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Aleksandra Rynduch-Szczawińska po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. L. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: 1. umorzyć postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać wnioskodawczyni prawo pomocy przez ustanowienie radcy prawnego.
Wnioskiem, złożonym na formularzu PPF w dniu 11 kwietnia 2018 r., skarżąca A. L. zwróciła się w niniejszej sprawie o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że rozpoznanie wniosku skarżącej w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest zbędne, gdyż przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja odmawiająca przyznania zasiłku celowego.
Przepis zawarty w art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. – stanowi, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej.
Powyższe oznacza, że skarżąca jest w niniejszej sprawie, z uwagi na jej przedmiot, ustawowo zwolniona od ponoszenia kosztów sądowych.
Zgodnie z art. 249a p.p.s.a., jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się.
Z tego względu referendarz sądowy, na podstawie art. 249a p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji postanowienia.
Przechodząc do rozpoznania wniosku skarżącej o ustanowienie pełnomocnika, wskazać należy na treść art. 262 p.p.s.a., zgodnie z którym przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zgodnie z brzmieniem art. 246 § 3 p.p.s.a., adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy.
W świetle powołanych uregulowań przyznaje się prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, jeżeli wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, oraz gdy nie pozostaje w stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym.
Z oświadczenia wnioskodawczyni o jej stanie rodzinnym, majątku i dochodach, złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, o której mowa w art. 233 § 1 w związku z § 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.), oraz przedłożonych dokumentów źródłowych (zaświadczenia z ZUS z dnia 11 kwietnia 2018 r. i odpisu decyzji o waloryzacji renty z dnia 13 marca 2018 r.) wynika, że wnioskodawczyni otrzymuje rentę z tytułu niezdolności do pracy w aktualnej wysokości 579,27 zł netto (po uwzględnieniu dokonywanych z tego świadczenia potrąceń egzekucyjnych w kwocie 212,42 zł), prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z niepełnosprawnym synem, który jako bezrobotny został skierowany przez powiatowy urząd pracy do wykonywania prac społecznie użytecznych, za które w kwietniu br. wypłacono mu wynagrodzenie w kwocie 324 zł. Wnioskodawczyni ani jej syn nie posiadają majątku, w tym nieruchomości, zasobów finansowych ani przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł, zajmują mieszkanie komunalne o powierzchni 31 m2, na opłaty za energię elektryczną i gaz oraz zakup środków czystości i higieny przeznaczają kwotę około 250 zł miesięcznie, korzystają z pomocy w formie dodatku mieszkaniowego w kwocie 160 zł (w całości przekazywanego na rachunek zarządcy nieruchomości).
Zgodnie ze złożonym oświadczeniem wnioskodawczyni nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym ani rzecznikiem patentowym.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności faktyczne, uznano, iż wnioskodawczyni wykazała, że nie ma realnych możliwości finansowych poniesienia – bez uszczerbku koniecznego utrzymania – kosztów zastępstwa procesowego z wyboru.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło