III SA/Gd 263/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Felicja Kajut po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego z dnia 7 lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie jednorazowego odszkodowania z tytułu chorób pozostających w związku ze służbą wojskową postanawia: odrzucić skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 7 lipca 2008 r. nr [...] Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego, na podstawie art. 2 i art. 22 ust. 1, ust. 4 ustawy z dnia 2003 r. oświadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. Nr 83, poz. 760 ze zm.) oraz § 18 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 17 września 2003 r. w sprawie postępowania w razie wypadku lub ujawnienia choroby pozostających w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej (Dz. U. Nr 175, poz. 1707 ze zm.), orzekł o odmowie przyznania kmdr ppor. rez. K. Z. jednorazowego odszkodowania. W decyzji zawarto pouczenie, że stronie przysługuje prawo wniesienia odwołania w terminie jednego miesiąca od jej doręczenia do Sądu Rejonowego Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych właściwego ze względu na miejsce zamieszkania strony. W dniu 11 października 2016 r. K. Z. złożył odwołanie od powyższej decyzji do Sądu Rejonowego w G. Postanowieniem z dnia 6 lutego 2017 r. sygn. akt VI1 U 60/17 Sąd Rejonowy G. Sekcja ds. Ubezpieczeń Społecznych w VI Wydziale Pracy i Ubezpieczeń Społecznych odrzucił odwołanie K. Z., ponieważ zostało złożone z uchybieniem terminu. Sąd wskazał, że odpis przedmiotowej decyzji został doręczony stronie w dniu 11 lipca 2008 r. i termin na złożenie odwołania upłynął z dniem 11 sierpnia 2008 r. W dalszej kolejności K. Z. pismem z dnia 1 marca 2017 r. zaskarżył decyzję z dnia 7 lipca 2008 r. nr [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnosząc o stwierdzenie jej nieważności. Zdaniem skarżącego ostateczną decyzję można wzruszyć w każdym czasie, o ile odpowiada ona przepisom k.p.a. W niniejszej sprawie występuje właśnie taki przypadek. Skarżący odwołał się przy tym do uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 1989 r. sygn. akt IV SA 90/89. W uzasadnieniu kwestionował zasadność odmowy przyznania odszkodowania. W odpowiedz na skargę Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego wniósł o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony wprost w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.). W świetle tych przepisów sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei w myśl art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – dalej zwanej: "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) 1 inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996 i 1579), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) 2 pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Z cytowanych przepisów wynika wprost, że właściwość sądów administracyjnych obejmuje orzekanie w sprawach skarg ściśle określonych przez ustawę. Należy podkreślić, że zaskarżona decyzja została wydana w trybie określonym ustawą z dnia 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową. W dniu wydania zaskarżonej decyzji przepis art. 22 ust. 1 tej ustawy stanowił, że prawo do świadczenia odszkodowawczego i jego wysokość ustala, w drodze decyzji, szef właściwego wojewódzkiego sztabu wojskowego, z zastrzeżeniem ust. 2., natomiast art. 22 ust. 4 ustawy przewidywał, że od decyzji organów, o których mowa w ust. 1 i 2, w sprawach odszkodowań przysługuje osobie zainteresowanej odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych, na zasadach i w terminach określonych w przepisach Kodeks postępowania cywilnego. Treść przepisów nie pozostawia wątpliwości, że odwołanie od tego rodzaju decyzji składa się do sądu powszechnego a nie do sądu administracyjnego. W zaskarżonej decyzji zostało zawarte prawidłowe pouczenie w tym zakresie. Zaskarżona decyzja nie podlega merytorycznej ocenie w oparciu o przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 20 marca 2012 r. sygn. akt II SA/Bd 1283/11, dostępne w Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd administracyjny może stwierdzić nieważność decyzji jedynie w oparciu o art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., ale przepis ten może mieć zastosowanie, gdy sprawa podlega kognicji sądów administracyjnych i przy spełnieniu innych ustawowych przesłanek. W przypadku jednorazowego odszkodowania przyznawanego na podstawie decyzji szefa właściwego wojewódzkiego sztabu wojskowego sądy administracyjne w ogóle nie są właściwe. Na marginesie Sąd wskazuje, że wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji i samo stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej następuje w postępowaniu przed organami administracji publicznej. Należy jednak zauważyć, że w świetle art. 22 ust. 4 ustawy o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową badanie prawidłowości decyzji szefa wojewódzkiego sztabu wojskowego w drodze nadzwyczajnego postępowania administracyjnego zostało wyłączone. W taki stanie sprawy Sąd stwierdził, że argumentacja skarżącego odnośnie terminu zaskarżenia przedmiotowej decyzji do sądu administracyjnego, jak też możliwości stwierdzenia nieważności decyzji przez sąd administracyjny jest całkowicie chybiona. Podobnie należy uznać, że powoływane przez skarżącego orzecznictwo nie znajduje tutaj zastosowania. Wniesiona skarga - jako nie podlegająca właściwości sądu administracyjnego - podlega więc odrzuceniu, o czym Sąd orzekł w oparciu o treść art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.