III SA/Gd 265/06

WyrokWSA w Gdańsku2006-07-06

Skład orzekający: Elżbieta Kowalik - Grzanka, Barbara Skrzycka - Pilch, Felicja Kajut

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma prawo do uznaniowego przyznawania zasiłku dla bezrobotnych, czy też jest związany bezwzględnie obowiązującymi przepisami określającymi okres jego pobierania?
Ratio decidendi
Organy administracji publicznej są związane bezwzględnie obowiązującymi przepisami ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, które precyzyjnie określają wymogi dotyczące przyznania i okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Przepisy te nie zawierają klauzuli pozwalającej na uznaniowe działanie organu, zależne od oceny sytuacji materialnej bezrobotnego, a zasiłek ten ma charakter przejściowej pomocy, a nie świadczenia socjalnego.
Stan faktyczny
Starosta orzekł o utracie przez Z. D. prawa do zasiłku dla bezrobotnych z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy, wskazując, że zgodnie z ustawą o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, okres pobierania zasiłku wynosił 12 miesięcy, a skarżący nie spełnił wymogów do jego przedłużenia. Z. D. zaskarżył decyzję Wojewody, zarzucając naruszenie zasady równości wobec prawa i brak prawidłowego uzasadnienia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Kowalik - Grzanka (spr.) Sędziowie: NSA Barbara Skrzycka - Pilch WSA Felicja Kajut Protokolant St. sekr. sądowy Wioleta Gładczuk po rozpoznaniu w Gdańsku na rozprawie w dniu 6 lipca 2006 r. sprawy ze skargi Z. D. na decyzję Wojewody [...] z dnia 22 marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych oddala skargę. III SA/Gd 265/06 Uzasadnienie Decyzją z dnia 19 stycznia 2006r. nr [...] Starosta [...] orzekł o utracie przez Z. D. prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 19 stycznia 2006r. z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania. W odwołaniu od powyższej decyzji Z. D. zarzucił naruszenie Konstytucji o równości wobec prawa oraz brak prawidłowego uzasadnienia tej decyzji czego konsekwencją jest niezrozumienie przez niego treści rozstrzygnięcia. Decyzją nr [...] z dnia 22 marca 2006r. Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. Nr 98, poz. 1071 z 2000r. z późno zm.) i art. 73 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 z 2004r.) w związku z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 24 września 2004r. w sprawie przeciętnej stopy bezrobocia w kraju oraz na obszarze działania powiatowych urzędów pracy (Mon. Pol. Nr 42, poz. 740) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu podał, że w dniu 11.01.2005r. strona zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 19. 01. 2005 r. Ze względu na to, iż zgodnie z art. 73 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w dniu 19.O1.2006r. upłynął okres pobierania zasiłku przez stronę organ I instancji wydał decyzję o jego utracie, od której strona odwołała się. Art. 73 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy stwierdza, że okres pobierania zasiłku wynosi 12 miesięcy - dla bezrobotnych zamieszkałych w okresie pobierania zasiłku na obszarze działania powiatowego urzędu pracy, jeżeli stopa bezrobocia na tym obszarze w dniu 30 czerwca roku poprzedzającego dzień nabycia prawa do zasiłku przekraczała 125% przeciętnej stopy bezrobocia w kraju. Zgodnie z wyżej wymienionym obwieszczeniem Prezesa GUS przeciętna stopa bezrobocia w kraju według stanu na dzień 30 czerwca 2004 r. wynosiła 19,4 %, zaś stopa bezrobocia na obszarze działania Powiatowego Urzędu Pracy w S. wynosiła 31,4 %. Strona pobierała zasiłek dla bezrobotnych w okresie: od 19.01.2005r. do 18.01.2006r. tj. przez okres 12 miesięcy, o którym mowa w wyżej wymienionym art. 73 ust. 1 pkt 2 przedmiotowej ustawy. Strona nie spełnia żadnych wymogów art. 73 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu koniecznych do przedłużenia okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Zgodnie z art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego organy administracji publicznej orzekają w oparciu o obowiązujące przepisy prawne. Organy te nie są powołane do oceny obowiązujących przepisów prawnych tylko do ich stosowania i nie mogą stosować ich dowolnie, ani też w zależności od uznania administracyjnego, jeżeli są to przepisy bezwzględnie obowiązujące, jak w przypadku art. 73 przedmiotowej ustawy. Przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy precyzyjnie określają wymogi, od których zależy przyznanie oraz przedłużenie okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Zasiłek dla bezrobotnych nie jest świadczeniem o charakterze socjalnym, tj. takim który przysługuje tylko z powodu braku lub nie wystarczającej ilości środków utrzymania, pomimo iż ma zbliżony do niego charakter. Jest świadczeniem na pokrycie kosztów poszukiwania zatrudnienia ograniczonym czasowo i z założeń ustawowych jest formą pomocy przejściowej nie zaś instytucją zastępującą świadczenie z tytułu pracy zarobkowej. Dlatego też okoliczności wskazane przez stronę nie stanowią przesłanek do przedłużenia okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych. W skardze od powyższej decyzji Z. D. zarzucił brak wykazania, iż nie spełnił on wymogów określonych w art.73 ustawy a także naruszenie konstytucyjnej zasady równości wobec prawa albowiem zasiłek dla bezrobotnych winien być przyznany na cały okres bezrobocia do czasu otrzymania zatrudnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest zaś na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Wskazać należy, iż przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie była ocena zgodności z prawem rozstrzygnięcia Wojewody [...] utrzymującego w mocy decyzję Starosty [...] o utracie przez Z. D. prawa do zasiłku dla bezrobotnych z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania. Całokształt okoliczności faktycznych oraz obowiązujący w dacie wydania decyzji przez organ II instancji stan prawny prowadzą do konstatacji, iż skarga na uwzględnienie nie zasługuje. Dla oceny prawidłowości postępowania organów administracyjnych zasadniczego znaczenia nabiera dyspozycja art. 73 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W dacie orzekania przez organ odwoławczy przedmiotowy przepis stanowił, iż okres pobierania zasiłku wynosi: 1) 6 miesięcy - dla bezrobotnych zamieszkałych w okresie pobierania zasiłku na obszarze działania powiatowego urzędu pracy, jeżeli stopa bezrobocia na tym obszarze w dniu 30 czerwca roku poprzedzającego dzień nabycia prawa do zasiłku nie przekraczała 125 % przeciętnej stopy bezrobocia w kraju; 2) 12 miesięcy - dla bezrobotnych: a) zamieszkałych w okresie pobierania zasiłku na obszarze działania powiatowego urzędu pracy, jeżeli stopa bezrobocia na tym obszarze w dniu 30 czerwca roku poprzedzającego dzień nabycia prawa do zasiłku przekraczała 125 % przeciętnej stopy bezrobocia w kraju, lub b) są bezrobotnymi powyżej 50 roku życia oraz posiadających jednocześnie co najmniej 20-letni okres uprawniający do zasiłku; 3) 18 miesięcy dla bezrobotnych: a) zamieszkałych w dniu nabycia prawa do zasiłku oraz w okresie jego pobierania na obszarze działania powiatowego urzędu pracy, jeżeli stopa bezrobocia na tym obszarze w dniu 30 czerwca roku poprzedzającego dzień nabycia prawa do zasiłku przekraczała 2-krotnie przeciętną stopę bezrobocia w kraju, oraz posiadających jednocześnie co najmniej 20-letni okres uprawniający do zasiłku lub b) którzy mają na utrzymaniu co najmniej jedno dziecko w wieku do 15 lat, a małżonek bezrobotnego jest także bezrobotny i utracił prawo do zasiłku z powodu upływu okresu jego pobierania po dniu nabycia prawa do zasiłku przez tego bezrobotnego. Sąd w składzie orzekającym wskazuje, mając na uwadze zarzuty skargi, iż przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, obowiązującej w następstwie uchylenia ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r., Nr 58, poz. 514 zez zm.), regulujące podstawy nabywania prawa do zasiłku i okresy jego pobierania mają podobnie jak w poprzednim stanie prawnym charakter bezwzględnie obowiązujący; ustawodawca nie nadał bowiem organom administracji jakichkolwiek uprawnień do uznaniowego przyznawania zasiłku dla bezrobotnych (por. w tym zakresie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 1998 r., II SA 345/98, baza Lex nr 41946). Przepisy te nie zawierają żadnej klauzuli pozwalającej na uznaniowe działanie organu, zależne na przykład od oceny aktualnej sytuacji materialnej bezrobotnego. Zgodnie z art. 73 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych wynosi odpowiednio 6 miesięcy, 12 miesięcy lub 18 miesięcy. Dla każdego z tych uprawnień konieczne jest spełnienie przewidzianych przepisami przesłanek. Podstawa uzyskania zasiłku na okres 12 miesięcy została opisana w uzasadnieniu decyzji Starosty [...] z dnia 20 stycznia 2005 r. o przyznaniu prawa do zasiłku. (vide: akta administracyjne). Zgodnie z pkt. 3 ust. 1 lit. a i b art. 73 ustawy okres pobierania zasiłku wynosi 18 miesięcy tylko wówczas, kiedy bezrobotny w dniu nabycia prawa do zasiłku, oraz w okresie jego pobierania, mieszka na terenie działania powiatowego urzędu pracy, na którym stopa bezrobocia w dniu 30 czerwca roku poprzedzającego nabycie prawa do zasiłku przekraczała dwukrotnie przeciętną stopę bezrobocia w kraju, a okres uprawniający do zasiłku wynosi co najmniej 20 lat, albo kiedy bezrobotny ma na utrzymaniu co najmniej jedno dziecko w wieku do 15 lat, a jego małżonek jest także osobą bezrobotną i utracił prawo do zasiłku z powodu upływu okresu jego pobierania po dniu nabycia prawa do zasiłku przez tego bezrobotnego. W sprawie niniejszej skarżący nie spełnia warunków koniecznych do przedłużenia zasiłku dla bezrobotnych do 18 miesięcy. Tym bardziej obowiązujące przepisy nie dają podstaw do przyznania go, tak jak chce skarżący, na cały okres pozostawania bez zatrudnienia. Zatem organy prawidłowo przyjęły, iż prawo pobierania zasiłku dla bezrobotnych przyznanego skarżącemu decyzją z 20 stycznia 2005 r. obejmowało okres12 miesięcy. Z uwagi na wskazaną na wstępie okoliczność, iż zadaniem sądu administracyjnego jest kontrola zaskarżonych decyzji pod kątem zgodności z przepisami prawa w czasie ich wydania, a nie orzekania pod względem merytorycznym, stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa prowadzić powinno do oddalenia skargi. W związku z tym, iż taka sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie, Sąd na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło