III SA/Gd 266/18
WyrokWSA w Gdańsku2018-06-21
Skład orzekający: Felicja Kajut, Bartłomiej Adamczak, Krzysztof Przasnyski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy producent rolny, który poniósł szkody w drzewostanie w wyniku huraganu, jest uprawniony do otrzymania pomocy klęskowej, jeśli nie prowadzi faktycznie działalności rolniczej ani nie posiada zwierząt gospodarskich?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżący nie spełniał kryteriów producenta rolnego uprawnionego do pomocy klęskowej. Kluczowym warunkiem było prowadzenie faktycznej działalności rolniczej lub posiadanie zwierząt gospodarskich, czego skarżący nie wykazał, mimo poniesienia szkód w drzewostanie. Sam wpis do ewidencji po zdarzeniu klęskowym nie jest wystarczający do przyznania pomocy.Stan faktyczny
Skarżący K.N. złożył wniosek o pomoc finansową (klęskową) z powodu szkód w drzewostanie spowodowanych huraganem w sierpniu 2017 r. Organy administracji odmówiły przyznania pomocy, uznając, że skarżący nie spełnia definicji producenta rolnego, ponieważ nie posiadał gospodarstwa rolnego ani zwierząt gospodarskich i nie prowadził faktycznej działalności rolniczej. Skarżący kwestionował tę ocenę, wskazując na posiadanie lasu i uiszczanie podatku rolnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Felicja Kajut, Sędziowie Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Dorota Zawiślińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi K.N. na decyzję Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 22 lutego 2018 r., nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej dla producentów rolnych oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia 22 lutego 2018 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257), w skrócie k.p.a., w zw. z art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2137) oraz § 13m rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2015 r. poz. 187 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania K. N., utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 28 grudnia 2017 r. o odmowie przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu, który poniósł w sierpniu 2017 r. szkody w uprawach rolnych, lasach lub budynkach służących do prowadzenia przez niego działalności rolniczej, spowodowane wystąpieniem huraganu, deszczu nawalnego lub gradu.
Stan sprawy przedstawia się następująco:
W dniu 27 października 2017 r. K. N. złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosek o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, który poniósł w sierpniu 2017 r. szkody w uprawach rolnych, lasach lub budynkach służących do prowadzenia przez niego działalności rolniczej, spowodowane wystąpieniem huraganu, deszczu nawalnego lub gradu - zwanej dalej "pomocą klęskową". Do wniosku załączył kopię decyzji Starosty z dnia 11 września 2017 r., dotyczącą nakazu wykonania na gruntach leśnych odpowiednich zadań z zakresu gospodarki leśnej oraz oświadczenie producenta rolnego o powierzchni lasów, na której wystąpiły szkody spowodowane wystąpieniem w sierpniu 2017 r. huraganu, deszczu nawalnego lub gradu z adnotacją Wojewody, potwierdzającą wystąpienie szkody.
Decyzją z dnia 28 grudnia 2017 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR odmówił przyznania stronie wnioskowanej pomocy klęskowej.
W odwołaniu od tej decyzji K.N. zarzucił, że została ona oparta na błędnych przesłankach. Fakt wpisania do ewidencji producentów rolnych już po nastąpieniu zdarzenia w postaci huraganu, które miało miejsce w sierpniu 2017 r., nie może mieć negatywnego wpływu na rozpatrzenie sprawy. Odwołujący przez lata był związany z nieruchomością leśną oraz uiszczał podatek rolny.
Od powierzchni leśnej odlicza się areał terenów, które miały charakter użytków rolnych. Daje to tym samym możliwość prowadzenia produkcji ściśle rolnej, np. wypas lub pozyskiwanie siana.
Odwołujący wniósł o zmianę decyzji poprzez przyznanie wnioskowanej pomocy.
Decyzją z dnia 22 lutego 2018 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu podniósł, że materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu jest wystarczający i nie wymagał uzupełnienia w myśl art. 136 k.p.a. Po przytoczeniu przepisów mających zastosowanie w sprawie, organ podkreślił że podstawowym warunkiem, który producent rolny musi spełnić by móc otrzymać pomoc klęskową jest posiadanie przez niego numeru identyfikacyjnego, nadanego zgodnie z ustawą z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz.U. 2017 poz. 1853).
W następnej kolejności należy ustalić, czy K.N. spełnia kryterium producenta rolnego, który może ubiegać się o przyznanie pomocy klęskowej.
Z informacji zawartych w ewidencji producentów wynika, że na chwilę składania wniosku o przyznanie pomocy klęskowej K. N. nie był w posiadaniu gospodarstwa rolnego; nie posiadał zwierząt, tj. koni, bydła, owiec, kóz bądź świń w gospodarstwie i tym samym nie prowadził działalności rolniczej. W związku z tym nie można wnioskodawcy uznać za rolnika i tym samym producenta rolnego, który to byłby uprawniony do uzyskania pomocy klęskowej.
Zdaniem organu odwoławczego, argumenty odwołania, dotyczące zobowiązania podatkowego określanego jako "podatek rolny" nie mają znaczenia w rozpatrywanej sprawie, gdyż wnioskodawca nie spełnia przesłanek producenta rolnego, w rozumieniu przepisów regulujących zasady przyznawania pomocy klęskowej.
Również zarzut dotyczący faktu dokonania wpisu do ewidencji już po zaistnieniu zdarzenia, jakim był huragan, nie ma wpływu na wynik sprawy, gdyż mimo nadanego numeru identyfikacyjnego wnioskodawca nadal nie może być uważany za rolnika w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1307/2013, lub posiadacza zwierzęcia lub posiadacza zwierzęcia w rozumieniu przepisów o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów odwołania, organ II instancji wskazał, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby odwołujący był w posiadaniu użytków rolnych, na których wypasa zwierzęta lub prowadzi działalność rolniczą.
Organ podkreślił, że pismo z dnia 12 lutego 2018 r., w którym odwołujący wskazał numery działek oraz powierzchnię, na której nastąpiły straty w drzewostanie po przejściu huraganu w sierpniu 2017 r., a które to oświadczenie zostało poświadczone przez Wójta Gminy, nie ma wpływu na wynik sprawy, gdyż zawarte w nim informacje znane już były organowi I instancji.
Organ odwoławczy jednoznacznie podkreślił, że w żadnym stopniu nie neguje wystąpienia szkody w drzewostanie znajdującego się na działkach odwołującego oraz poniesionych w związku z tym strat, jednak na podstawie przepisów mających zastosowanie w sprawie, pomoc klęskowa w sytuacji stronie nie przysługuje.
W konsekwencji organ nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na opisaną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 22 lutego 2018 r., K. N. zarzucił, że rozstrzygnięcie to zostało wydane na podstawie przepisów z okresu, kiedy nie istniała Agencja Restrukturyzacji oraz Unia Europejska. Skarżący podkreślił, że z obszaru 11,86 ha lasu, zniszczonych zostało 11,18 ha i nie ma pieniędzy na likwidację szkód.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej.
Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej, czy celowościowej.
Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, bądź procesowego uzasadniającego jej uchylenie.
W niniejszej sprawie zastosowanie miały przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2015 r. poz. 187 ze zm.).
Zgodnie z § 13m ww. rozporządzenia, Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa, rozwoju wsi, rynków rolnych i przetwórstwa produktów rolnych, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu:
1. któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;
2. który poniósł szkody w uprawach rolnych, lasach lub w budynkach służących do prowadzenia przez niego działalności rolniczej, spowodowane wystąpieniem w sierpniu 2017r. huraganu, deszczu nawalnego lub gradu, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich;
3. będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika nr 1 do rozporządzenia nr 702/2014.
Stosownie do treści art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (tekst jedn. Dz.U. z 2017r., poz. 1853 ze zm.) za producenta rolnego uznaje się osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, będącą rolnikiem w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1307/2013, lub posiadaczem zwierzęcia lub posiadaczem zwierzęcia w rozumieniu przepisów o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt.
Jak stanowi art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1307/2013, rolnik oznacza osobę fizyczną lub prawną bądź grupę osób fizycznych lub prawnych bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, której gospodarstwo rolne jest położone na obszarze objętym zakresem terytorialnym Traktatów, określonym w art. 52 TUE w związku z art. 349 i 355 TFUE oraz która prowadzi działalność rolniczą.
Natomiast zgodnie art. 4 ust. 1 lit. c ww. rozporządzenia prowadzenie działalności rolniczej zostało określone jako:
-produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, w tym zbiory, dojenie, hodowlę zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich;
-utrzymywanie użytków rolnych w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub uprawy bez konieczności podejmowania działań przygotowawczych wykraczających poza zwykłe metody rolnicze i zwykły sprzęt rolniczy, w oparciu o kryteria określone przez państwa członkowskie na podstawie ram ustanowionych przez Komisję, lub
-prowadzenie działań minimalnych, określanych przez państwa członkowskie, na użytkach rolnych utrzymujących się naturalnie w stanie nadającym się do wypasu lub uprawy.
Z akt sprawy wynika, że skarżący na chwilę składania wniosku o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, który poniósł w sierpniu 2017 r. szkody w uprawach rolnych, lasach lub budynkach służących do prowadzenia przez niego działalności rolniczej, spowodowane wystąpieniem huraganu, deszczu nawalnego lub gradu nie posiadał statusu producenta rolnego, nie był w posiadaniu gospodarstwa rolnego lub w posiadaniu zwierząt gospodarskich i tym samym nie można uznać, że prowadził faktyczną działalność rolniczą.
W związku z tym stanowisko Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, że skarżący nie był uprawniony do uzyskania tzw. pomocy klęskowej, przeznaczonej dla producentów rolnych – w ocenie Sądu – nie narusza prawa.
Sam wpis do ewidencji producentów już po zaistnieniu zdarzenia klęskowego nie oznacza automatycznej możliwości przyznania przedmiotowej pomocy, gdyż jest to czynność typowo techniczna, rejestracyjna. Podkreślić należy, że Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przyznawała pomoc dla osób prowadzących działalność rolniczą, a nie dla wszystkich poszkodowanych podczas nawałnic, takich jak prywatni właściciele lasów. Zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy nie potwierdzał, aby skarżący prowadził działalność rolniczą na spornym terenie lub był w posiadaniu zwierząt gospodarskich.
W ocenie Sądu, podzielić zatem należało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, że skarżący nie spełniał przesłanek producenta rolnego w świetle przepisów, regulujących zasady przyznawania pomocy klęskowej.
Bez wpływu na wynik sprawy pozostaje argumentacja co odliczania od powierzchni leśnej areału terenów, które miały charakter użytków rolnych, a które to użytki rolne, według skarżącego, dają możliwość prowadzenia produkcji ściśle rolnej, np. wypas lub pozyskiwanie siana.
Rację ma bowiem organ odwoławczy wskazując, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynikało, aby skarżący był w posiadaniu użytków rolnych, na których wypasa zwierzęta lub prowadzi działalność rolniczą.
Reasumując, w niniejszej sprawie organy, w sposób wyczerpujący rozpatrzyły zgromadzony materiał dowodowy, a następnie podjęły rozstrzygnięcia, oparte na prawidłowo ustalonym stanie faktycznym. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. przy czym organ jednoznacznie wyjaśnił przesłanki, z powodu których odmówił skarżącemu przyznania pomocy klęskowej.
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w żadnym stopniu nie negował wystąpienia szkody w drzewostanie, znajdującym się na działkach skarżącego oraz poniesionych w związku z tym strat, prawidłowo wyjaśniając, że na podstawie wyżej przywołanych przepisów pomoc klęskowa skarżącemu nie przysługiwała.
Wbrew zarzutom skargi, zaskarżona decyzja ma umocowanie w obowiązujących przepisach prawa, a zatem zarzuty, dotyczące zastosowania nieaktualnych przepisów prawa są całkowicie bezpodstawne.
Powtórzyć również należy, że zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło