III SA/Gd 268/07

WyrokWSA w Gdańsku2007-09-19

Skład orzekający: Jacek Hyla, Alina Dominiak, Felicja Kajut

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy celne prawidłowo zaklasyfikowały towar jako przetwór spożywczy (kod CN 1901 90 99) zamiast jako śmietana (kod CN 0401 30 31 9100), biorąc pod uwagę obecność dodatków takich jak preparat Swissgum D3006 i oleje roślinne?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że organy celne naruszyły przepisy Ordynacji podatkowej (art. 121 § 1, art. 122, art. 187, art. 191) poprzez niewystarczające wyjaśnienie stanu faktycznego i nierozpatrzenie całości materiału dowodowego. W szczególności, organy nie odniosły się do sprzeczności między opiniami biegłych w niniejszej sprawie a opinią wydaną na potrzeby Wiążącej Informacji Taryfowej (WIT), co narusza zasadę budowania zaufania do organów celnych i zasadę jednolitego działania państwa.
Stan faktyczny
Skarżąca Spółka złożyła zgłoszenie celne SAD, deklarując klasyfikację towaru jako śmietanka (kod CN 0401 30 31 9100). Organy celne obu instancji zaklasyfikowały towar do kodu CN 1901 90 99 (przetwory spożywcze), powołując się na obecność dodatków (preparat Swissgum D3006, oleje roślinne), które według opinii biegłego wykluczają klasyfikację do działu 4 Nomenklatury Scalonej. Spółka zarzuciła naruszenie prawa materialnego i procesowego, wskazując m.in. na sprzeczności w opiniach biegłych oraz istnienie Wiążącej Informacji Taryfowej (WIT) potwierdzającej pierwotną klasyfikację.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Celnej, stwierdził, że postanowienie nie może być wykonane, i zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Felicja Kajut, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2007 r. sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie weryfikacji zgłoszenia celnego co do klasyfikacji taryfowej towaru 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane, 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Agencja Celna "B" działając w imieniu "A" Sp. z o.o. złożyła w dniu [...] zgłoszenie celne SAD zaewidencjonowane pod pozycją [...], deklarując w polu 37 objęcie procedurą wywozu towaru opisanego w polu 31 poz. 1 zgłoszenia celnego jako "śmietankę". Zgłaszający dla przedmiotowego towaru zadeklarował w polu 33 zgłoszenia celnego kod CN /ERN 0401 3031 9100. Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Celnego w G. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie kontroli powyższego zgłoszenia celnego, a następnie postanowieniem z dnia [...] zmienił nieprawidłowe dane zawarte w zgłoszeniu celnym, rozstrzygając, iż wskazany w nim towar winien być klasyfikowany do kodu CN 1901 90 99. Na skutek zażalenia Spółki, Dyrektor Izby Celnej postanowieniem z dnia [...] uchylił zaskarżone postanowienie, wskazując, iż organ pierwszej instancji winien powołać biegłego, który winien ustalić "czy zawarte w eksportowanym produkcie dodatki mieszczą się w katalogu substancji, których niewielka zawartość nie wyklucza klasyfikacji w ramach działu czwartego Nomenklatury Scalonej". Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Naczelnik Urzędu Celnego w G. postanowieniem z dnia [...] nr [..], powołując się na treść art. 23 ust. 4 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. nr 68 poz. 622), art. 20 ust. 1 i 3 i ust. 6, art. 67, art. 78 ust. 1 i 3 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 19.10.1992 r. ze zm.), Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1810/2004 z dnia 7 września 2004 r. zmieniającego załącznik Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. UE Nr 327 z 2004 r. ze zm.) zmienił nieprawidłowe dane zawarte w zgłoszeniu celnym, rozstrzygając, iż wskazany w nim towar winien być klasyfikowany do kodu CN 1901 90 99. Po rozpatrzeniu zażalenia eksportera Dyrektor Izby Celnej postanowieniem z dnia [...] nr [...], powołując się na treść art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja Podatkowa (tekst jednolity - Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm.) w związku z art. 73 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. nr 68 poz. 622) utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że właściwe stosowane reguły klasyfikacji taryfowej zapewniają klasyfikowanie danego towaru zawsze do jednej i tej samej pozycji i podpozycji z wyłączeniem wszystkich innych. Zgodnie z regułą 1 Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej tytuły sekcji, działów i poddziałów mają znaczenie wyłącznie orientacyjne; dla celów prawnych klasyfikację towarów należy ustalać zgodnie z brzmieniem pozycji i uwag do sekcji lub działów, o ile nie są one sprzeczne z treścią powyższych pozycji i uwag. Brzmienie wszystkich pozycji i kodów oraz wszystkich uwag do sekcji i działów z nim związanych jest najważniejsze, co oznacza, że ma ono podstawowe znaczenie przy ustalaniu prawidłowej klasyfikacji. Organ podniósł, że sporny towar zgodnie z zasadami Nomenklatury Scalonej winien być klasyfikowany do kodu CN 1901 9099, a tym samym nie jest możliwe aby zastosować dlań kod wnioskowany przez stronę, tj. 0401 30 31. Organ wskazał, że eksportowany towar stanowi produkt, który nie jest czystą śmietaną w znaczeniu Nomenklatury Scalonej. Zgodnie z informacją zawartą na opakowaniu produktu, jego skład, oprócz śmietany stanowi preparat o nazwie handlowej Swissgum D3006, składający się z emulgatora E 471 (monoglicerydy pochodzące z olejów rzepakowego i lnianego) oraz alginianu sodu. Ponadto do produktu dodano po 0,5% oleju lnianego i oleju rzepakowego. Powyższy skład sprawia, że sporny produkt posiada inne właściwości niż naturalna śmietana. Faktem ogólnie znanym jest, że naturalna nieukwaszona śmietana posiada postać płynną, natomiast eksportowany produkt, poprzez zwarte w jego składzie dodatki zyskuje konsystencję gęstą, galaretowatą. Dodatek olejów roślinnych powoduje, że produkt nabiera charakterystycznego smaku i zapachu. Następnie organ odwoławczy, powołując się na treść opinii biegłego dr hab. M. J. wskazał, iż dodatkowe, pozamleczne składniki zawarte w eksportowanym produkcie wykluczają jego klasyfikację do działu 4 Wspólnej Taryfy Celnej. Powyższe wynika z roli jaką owe składniki pełnią w gotowym produkcie. I tak alginian sodowy pełni przede wszystkim funkcję zagęstnika. Przedmiotowy związek chemiczny powoduje, że produkt uzyskuje konsystencję gęstego żelu. Wobec powyższego alginianu sodu nie można uznać za związek, który służy do utrzymania naturalnej konsystencji produktu w czasie transportu w stanie płynnym. Z kolei drugi ze składników preparatu Swissgum D3006 - emulgator E 471, ze względu na swoje właściwości zapobiegające zniszczeniu emulsji, można uznać za środek stabilizujący umożliwiający utrzymanie konsystencji półstałej produktu podczas transportu, w deklarowanym przez producenta terminie przydatności do spożycia. Określona przez biegłą rola monoglicerydów w spornym produkcie jest zgodna z celem ich zastosowania deklarowanym przez stronę. Zgodnie z opinią wyrażoną w treści zażalenia, dodatek monoglicerydów do produktu ma na celu zemulgowanie i ustabilizowanie produktu. Organ podniósł, iż zastosowany w technologii produkcji eksportowanego produktu preparat - Swissgum D3006, nie jest związkiem chemicznym. Pojęcie związek chemiczny oznacza bowiem wyodrębnioną, chemicznie zdefiniowaną substancję, która zawiera jeden rodzaj cząsteczek (np. kowalencyjne lub jonowe) o składzie zdefiniowanym przez stały stosunek pierwiastków i może zostać przedstawiony przez określony wzór strukturalny. Preparat Swissgum D3006 zawiera mieszaninę dwóch składników - związku chemicznego o nazwie alginian sodu oraz mieszaniny monoglicerydów oleju rzepakowego i lnianego. Taka mieszanina nie jest związkiem chemicznym. Organ odwoławczy podniósł, iż dodatek w postaci olejów roślinnych jako czynnika zmniejszającego efekt pienienia produktu, nie jest dozwolony dla produktów klasyfikowanych w pozycji 0401. ponadto dodatek olejów roślinnych powoduje, że sporny produkt nabiera charakterystycznego smaku i zapachu, natomiast z treści pozycji zawartych w Dziale 4 Wspólnej Taryfy celnej wynika, że dodatek środków aromatyzujących lub środków smakowych w dziale 4 Wspólnej Taryfy jest możliwy jedynie do towarów z pozycji 0403, 0405, 0406. Dyrektor Izby Celnej wskazał, że sporny towar nie jest produktem zagęszczonym w rozumieniu Wspólnej Taryfy Celnej. Jednakże zarówno z treści opinii biegłego jak i uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że przedmiotowy produkt został zagęszczony w sensie reologicznym. Osiągnięto to poprzez dodanie do śmietanki zagęszczacza alginianu sodu, który spowodował zmianę stanu skupienia z płynnego na półstały. W ocenie organu nie można eksportowanego towaru, tak jak twierdzi strona porównywać z bitą śmietaną, czy śmietaną zamrożoną. Zagęszczenie śmietany poprzez jej ubicie nie jest bowiem tożsame z zagęszczeniem śmietanki poprzez dodatek środków zagęszczających. Porównanie takie nie jest możliwe również wobec śmietany mrożonej. W wyniku ubicia śmietanki lub jej zamrożenia uzyskujemy produkty zawierające wyłącznie naturalne składniki mleka, podczas gdy dodatek składników zagęszczających śmietankę zaburza jej naturalny skład. Warunkiem zaś klasyfikacji produktów w dziale 4 Wspólnej Taryfy Celnej jest ich naturalny skład. Nawet po przywróceniu spornemu towarowi płynnej postaci, dalej mamy do czynienia z produktem mlecznym zawierającym składniki, które nie są dozwolone w dziale 4 Wspólnej Taryfy Celnej. Organ odwoławczy wskazał ponadto, że strona miała możliwość czynnego uczestniczenia w postępowaniu dowodowym i z tej możliwości skorzystała. Organ podkreślił, iż rolą biegłego w niniejszej sprawie była odpowiedź na pytania zawarte w postanowieniu powołującym biegłego. Biegły nie został powołany w celu oceny cytowanej przez stronę opinii. Dlatego też opinia biegłego powołanego w niniejszej sprawie nie zawiera odniesienia do treści opinii dr inż. A. P. powołanej przez stronę. Opinia ta nie została merytorycznie oceniona przez organ celny pierwszej instancji, ponieważ w sensie formalnym nie stanowi ona dowodu z opinii biegłego. O powołaniu biegłego, z własnej inicjatywy bądź na wniosek strony, rozstrzyga w drodze postanowienia organ celny. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku "A" Sp. z o.o. w P. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu pierwszej instancji i orzeczenie o kosztach postępowania, zarzucając naruszenie prawa materialnego przez zastosowanie wadliwego kodu CN /ERN towaru, oraz naruszenie prawa procesowego - art. 121, 122, 180, 187 i 191 Ordynacji podatkowej poprzez nie podjęcie wszystkich kroków niezbędnych w celu wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, bezzasadne oddalenie wniosków dowodowych strony o dodatkowe wyjaśnienia biegłego i powołanie drugiego biegłego, w konsekwencji, nie wyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, sprzeczność ustaleń z zebranym materiałem dowodowym, dowolne ocenianie zebranego materiału i zastosowanie wadliwego kodu towaru. W uzasadnieniu skargi skarżąca Spółka wskazała, iż bezspornym jest, że w skład śmietanki wchodził preparat Swissgum D3006 i niewielka ilość oleju rzepakowego i lnianego. Bezspornym jest, że preparat Swissgum D3006 składa się z alginianu sodu oraz monoglicerydów. Powołany biegły miał odpowiedzieć na pytanie: "czy zawarte w eksportowanym produkcie dodatki mieszczą się w katalogu substancji, których niewielka zawartość nie wyklucza klasyfikacji w ramach działu czwartego Nomenklatury Scalonej". Opierając się na opinii powołanego biegłego organy orzekające w niniejszej sprawie uznały, że te dodatki wykluczają zastosowanie kodu 0401, gdyż nie mieszczą się w katalogu dodatków dopuszczonych. Zdaniem skarżącej, skoro oprócz składników naturalnego mleka taki produkt może zawierać dodatkowo małe ilości środków stabilizujących, które służą do utrzymania naturalnej konsystencji produktu w czasie transportu w stanie płynnym (np. fosforan dwusodowy, cytrynian sodowy i chlorek wapnia) oraz małe ilości związków chemicznych (np. dwuwęglan sodu), koniecznych do ich przetworzenia, a to jest bezsporne (w świetle przywoływanych w postanowieniu uwag ogólnych do działu 4), to występujące w śmietance dodatki w pełni mieszczą się w tym katalogu, nie będącym przecież katalogiem zamkniętym. Niewątpliwie jest to śmietana, a twierdzenie w zaskarżonym postanowieniu, że jest to "produkt spożywczy na bazie śmietany" jest niczym nie uzasadnione i pozostaje w sprzeczności i z zebranym materiałem dowodowym i innymi ustaleniami, przyjętymi w tym postanowieniu. Przyznał to również organ odwoławczy. Odnośnie użytego w spornym produkcie preparatu Swissgum D3006 skarżąca podniosła, iż zawarty w tym preparacie alginian sodowy, wg opinii biegłego pełnił funkcję zagęstnika (choć w innym miejscu organ drugiej instancji uznaje, że eksportowany towar nie jest produktem zagęszczonym) powodującego, że produkt uzyskał konsystencję żelu, a skoro faktem ogólnie znanym jest, że naturalna śmietana jest płynem - to nie można uznać, że związek ten służył tu do utrzymania naturalnej konsystencji produktu w czasie transportu. Zaś drugi składnik, emulgator E471, służył utrzymaniu konsystencji żelowej podczas transportu. Skarżąca wskazała, że wbrew twierdzeniom organu odwoławczego, faktem powszechnie znanym jest, że śmietana nie zawsze występuje jako płyn (w potocznym rozumieniu tego słowa) a śmietana występująca na naszym rynku jako kremówka czy tortowa stanowi niewątpliwie produkt naturalne i pozostaje bardzo gęsta. Powszechnie wiadomym jest również, że stopnie lepkości i gęstości płynu są tak zróżnicowane (o czym pisał w swej opinii dr A. P.), że obok "prawdziwego" (rzadkiego) płynu i kremy, i żele też należą do stanu płynnego i dopiero pasty można zakwalifikować do stanu półstałego. Po trzecie, jest też oczywistym, że bez ustabilizowania takiego stanu w trakcie długotrwałego transportu, tu morskiego, na miejsce przeznaczenia ten produkt dojechałby jako masło i maślanka. Z tych przyczyn zdaniem Spółki, nie może ulegać wątpliwości, że zgodnie z uwagami ogólnymi do działu 4, zawartymi w wyjaśnieniach do taryfy celnej, oba te składniki to nic innego jak "małe ilości środków stabilizujących, które służą do utrzymania naturalnej konsystencji produktu w czasie transportu w stanie płynnym". Odnośnie zaś zawartości w produkcie olejów roślinnych organ drugiej instancji uznał wprawdzie, że użyte zostały one w procesie produkcji dla zmniejszenia intensywności pienienia produktu, ale wbrew temu ustaleniu kwalifikuje je jako środek aromatyzujący. Skarżąca podkreśliła, iż oleje roślinne stanowiły tu dopuszczalne "małe ilości związków chemicznych koniecznych do ich przetworzenia". Środki te stanowiły tylko niewielki dodatek do produktu. Dodatki te nie zmieniają charakteru produktu, a tym bardziej nie można mówić o zastąpieniu jednego lub kilku składników naturalnych inną substancją. Wszystkie składniki śmietanki pozostają ilościowo i jakościowo w stanie niezmienionym. Czyni to z niej produkt całkowicie naturalny. Zwiększenie lepkości (doprowadzenie do konsystencji żelowanej) powodowało jedynie ograniczenie ruchu cząsteczek tłuszczu w masie w czasie transportu i tym samym uniemożliwienie "wybicia masła". Kwestię dodatków technologicznych do śmietany reguluje Polska Norma. Skarżąca podniosła, że opinia biegłej dr hab. M. J. nie dała odpowiedzi na zasadnicze pytania w sprawie, nie bierze też pod uwagę nie tylko kwestii technologicznych, ale również interpretacji taryfy celnej, w której przynależność produktów do grupy 0401 nie jest warunkowana zmianą lepkości, a jedynie stopniem odwodnienia produktu. Zupełnie bezpodstawne są zawarte w niej, a odrzucone przez organ drugiej instancji, sugestie, że oleje roślinne zostały dodane do śmietanki w celu zwiększenia zawartości kwasów tłuszczowych. Podobnie bezzasadne są twierdzenia o aspektach dietetycznych użycia kwasów tłuszczowych. Ponadto skarżąca podkreśliła, iż w związku z trudnościami z kwalifikacją celną spornego towaru uzyskała w dniu [...] Wiążącą Informację Taryfową Nr [...], która potwierdziła, że pierwotnie wskazywany przez Spółkę kod 0401 był prawidłowy. Okoliczność ta jest znana organom administracji obu instancji. Skarżąca wskazała, iż organy celne nie zawsze kwestionowały zastosowaną przez stronę klasyfikację taryfową tego samego towaru i podała numery zgłoszeń celnych, w których to sprawach postępowanie celne zostało umorzone przy zaakceptowaniu kodu 0401 30 31 9100 dla takiej samej śmietanki. Skarżąca zarzuciła organom celnym prowadzenie postępowania z naruszeniem dyspozycji art. 122 Ordynacji podatkowej, a dokonaną ocenę zebranego materiału dowodowego uznała za dowolną, sprzeczną z postanowieniami art. 191 Ordynacji podatkowej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko oraz zawartą w kwestionowanym rozstrzygnięciu argumentację. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia Sąd uznał skargę za zasadną. Zgodnie z przepisem art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz.U.04.68.622 z późn. zmianą) do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy art. 12 oraz działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego. Polska z dniem przystąpienia do Unii Europejskiej przyjęła Wspólną Taryfę Celną, która została wprowadzona rozporządzeniem Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej, opublikowanym w Dz. U. WE Nr L 87. 256.1. Załącznik nr I do tegoż rozporządzenia zawiera Nomenklaturę Scaloną oraz stawki celne, dodatkowe jednostki statystyczne i inne niezbędne informacje. Załącznik ten jest zmieniany co roku, bowiem zgodnie z treścią art. 12 rozporządzenia Rady nr 2658/87, Komisja przyjmuje każdego roku rozporządzenie przedstawiające pełną wersję Nomenklatury Scalonej wraz ze stawkami celnymi. Wspomniane rozporządzenie jest publikowane nie później niż dnia 31 października w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich i stosuje się je od dnia 1 stycznia roku następnego. W sprawie niniejszej zgłoszenia celnego dokonano w dniu 2 grudnia 2004 r., czyli w dacie tej obowiązywało rozporządzenie Komisji (WE) nr 1789/2003 z dnia 11 września 2003 r. zmieniające załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz.U.UE.L.03.281.1) – obowiązujące od dnia 1 stycznia 2004r. Kwestią sporną w niniejszej sprawie była ocena znaczenia substancji dodatkowych, zawartych w towarze będącym przedmiotem postępowania celnego, a mianowicie preparatu o nazwie Swissgum D3006 oraz olejów roślinnych. Organy celne obu instancji opierając się na opinii biegłej M. J. stwierdziły, że obecność tych substancji czyni niemożliwym zakwalifikowanie eksportowanego przez skarżącą spółkę towaru do pozycji 0401 Nomenklatury Scalonej (mleko i śmietana niezagęszczone i nie zawierające cukru lub innego środka słodzącego), uznały natomiast za zasadne zakwalifikowanie eksportowanego produktu do pozycji 1901 Nomenklatury Scalonej (przetwory spożywcze z towarów objętych pozycjami 0401 do 0404 ...). W toku postępowania strona skarżąca podnosiła merytoryczne zarzuty w stosunku do opinii biegłej M. J. – powołując się na odmienne stanowisko wyrażone w opiniach dr inż. A. P. oraz dr hab. A. K. Zdaniem organu celnego drugiej instancji opinia biegłej powołanej w niniejszej sprawie nie zawiera odniesienia się do treści opinii A. P., gdyż biegła nie została powołana w celu oceny tej opinii. Opinia ta nie wymagała także dokonania oceny przez organ I instancji, gdyż w sensie formalnym nie stanowi ona dowodu z opinii biegłego. Art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. 05.08.60 z póżn. zmianami) stanowi, że postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Przepis art. 122 tejże ustawy nakłada natomiast na prowadzące postępowanie organy obowiązek podejmowania wszelkich działań niezbędnych w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Zgodnie z przepisami art. 187 § 1 oraz 191 ordynacji podatkowej organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy oraz ocenić na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów administracji celnej powinna być rozumiana w ten sposób, że organy te powinny stosować tę samą interpretację przepisów prawa w odniesieniu do tego samego produktu w niezmienionym stanie prawnym, chyba, że zachodzą szczególne okoliczności uzasadniające zmianę tej interpretacji. Zwrócić należy uwagę, że w odniesieniu do produktu, będącego przedmiotem weryfikacji zgłoszenia celnego w niniejszej sprawie została wydana dla skarżącej spółki przez Dyrektora Izby Celnej w W. decyzja w przedmiocie Wiążącej Informacji Taryfowej (WIT) nr [...] z dnia [...] Ta ostateczna decyzja, zgodnie z którą sklasyfikowano eksportowany towar do pozycji 040130319100 Nomenklatury Scalonej, wydana została w oparciu o opinię dr A. P., na którą skarżąca powoływała się w toku postępowania. Istotną okolicznością jest to, że decyzja w sprawie WIT pochodzi z daty późniejszej niż zgłoszenie celne, lecz poprzedzającej wszczęcie w dniu [...] postępowania weryfikacyjnego, które doprowadziło do wydania zaskarżonego w sprawie postanowienia. Wiążąca informacja taryfowa, zgodnie z art. 12 ust. 2 Wspólnotowego Kodeksu Celnego zobowiązuje organy celne jedynie w odniesieniu do towarów, dla których formalności celne zostały dokonane po dniu, w którym informacja została przez nie wydana, a zatem nie ma mocy wiążącej w stosunku do towaru, objętego zgłoszeniem celnym dokonanym przed wydaniem WIT. Stwierdzić jednakże trzeba, że zasada budowania zaufania do organów celnych wymaga przyjęcia, że weryfikacja zgłoszenia celnego w kierunku klasyfikacji taryfowej odmiennej niż zastosowana w wydanej po dacie zgłoszenia celnego wiążącej informacji taryfowej wymaga najwyższego poziomu staranności w prowadzeniu postępowania dowodowego – obejmującego szczegółowe odniesienie się do dowodów, które organ celny wydający WIT doprowadziły do odmiennych wniosków co do klasyfikacji taryfowej. Wymagane byłoby także wskazanie szczególnych okoliczności wymagających odstąpienia od zasady jednolitości działania organów państwa w identycznych sytuacjach faktycznych w tym samym stanie prawnym – niezbędnej dla zachowania konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP). Jeśli zatem w niniejszej sprawie organy celne obu instancji nie przeprowadziły czynności mających na celu wyjaśnienie sprzeczności w opiniach biegłych wydanych w sprawie niniejszej i w sprawie dotyczącej wiążącej informacji taryfowej i nie powołały się na szczególne okoliczności uzasadniające odstąpienie od interpretacji przepisów taryfy celnej zastosowanej w ostatecznej decyzji o wiążącej informacji taryfowej to uznać należy, że organy te naruszyły tym samym przepisy art. 121§1, 122 oraz 187 i 191 ustawy Ordynacja podatkowa. Przedwczesne było tym samym zastosowanie przepisu prawa materialnego rozporządzenia Komisji (WE) nr 1789/2003 z dnia 11 września 2003 r. zmieniającego załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej w zakresie zastosowanej do eksportowanego przez skarżącą spółkę towaru pozycji Nomenklatury Scalonej. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ celny zobowiązany będzie do przeprowadzenia postępowania dowodowego, zgodnie z przepisami ustawy Ordynacja podatkowa przy uwzględnieniu powyższej ich interpretacji. Niezbędne będzie wyjaśnienie wątpliwości dotyczących klasyfikacji taryfowej towaru w oparciu o dowód z opinii innego biegłego, który odniesie się do wszelkich merytorycznych argumentów podnoszonych przez stronę i wynikających ze wszystkich znajdujących się w aktach sprawy opinii i ekspertyz. Jeśli w sprawie, pomimo przeprowadzenia kolejnych dowodów pozostaną nadal niewyjaśnione wątpliwości to koniecznym może okazać się przeprowadzenie z urzędu rozprawy z udziałem biegłych w trybie przepisów rozdziału 11 a Ordynacji podatkowej. Po zakończeniu postępowania dowodowego rzeczą organu administracji będzie wydanie postanowienia którego uzasadnienie odpowiadać powinno wszelkim wymogom wynikającym z przepisu art. 217 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa i uwzględniać powinno zawartą powyżej ocenę prawną, wiążącą dla organu administracji zgodnie z art.153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając powyższe na względzie Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz c) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. W oparciu o art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a., wobec uwzględnienia przez Sąd skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło