III SA/Gd 268/15
WyrokWSA w Gdańsku2015-09-24
Skład orzekający: Jacek Hyla, Alina Dominiak, Bartłomiej Adamczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dowód osobisty wydany z naruszeniem przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, w szczególności zawierający nieprawidłowy adres zameldowania, podlega unieważnieniu?Ratio decidendi
Dowód osobisty wydany z naruszeniem przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, w tym zawierający nieprawidłowy adres zameldowania na pobyt stały, podlega unieważnieniu w drodze decyzji administracyjnej. Organ administracyjny jest zobowiązany do działania na podstawie przepisów prawa, a zatem w sytuacji, gdy decyzja o wymeldowaniu stała się prawomocna, a dowód osobisty został wydany z wpisem adresu zameldowania, który już nie istniał, organy zasadnie orzekły o unieważnieniu takiego dowodu.Stan faktyczny
Skarżący S. K. otrzymał nowy dowód osobisty, który zawierał wpis adresu zameldowania na pobyt stały, mimo że wcześniej został prawomocnie wymeldowany z tego adresu. Wójt Gminy wydał decyzję o unieważnieniu dowodu osobistego, którą utrzymał w mocy Wojewoda. Skarżący odwołał się, powołując się na trudną sytuację życiową i potrzebę posiadania dowodu z wpisem adresu. Sąd administracyjny rozpoznał skargę na decyzję Wojewody.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Zegan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2015 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Wojewody z dnia 6 lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia dowodu osobistego 1. oddala skargę, 2. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku adwokatowi Z. Ch. kwotę 295,20 zł. (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) zawierającą należny podatek od towarów i usług – tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną skarżącemu z urzędu.
Zaskarżoną decyzją z dnia 6 lutego 2015 r. (nr [...]) Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia 18 grudnia 2014 r. (nr [...]), którą organ orzekł o unieważnieniu dowodu osobistego o nr [...] wydanego S. K.
W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne:
Decyzją z dnia 18 grudnia 2014 r. (nr [...]) Wójt Gminy L - działając na podstawie art. 43 ust. 4 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j.: Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) oraz art.104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), dalej: "k.p.a." - unieważnił dowód osobisty o numerze [...] wydany przez Wójta Gminy S. K.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 22 maja 2013 r. Wójt Gminy wydał decyzję (nr [...]) o wymeldowaniu S. K. (dalej: "strona", "skarżący") z pobytu stałego w L. ul. [...]. Strona nie zgodziła się z tym rozstrzygnięciem i wniosła odwołanie, jednak Wojewoda decyzją z dnia 25 czerwca 2013 r. (nr [...]) utrzymał w mocy ww. decyzję Wójta Gminy. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24 października 2013 r. (sygn. akt III SA/Gd 633/13) oddalił skargę strony na decyzję Wojewody.
W dniu 5 listopada 2014 r. strona złożył zawiadomienie o utracie dowodu osobistego, a w dniu następnym wystąpiła o wydanie nowego dowodu osobistego. Dowód osobisty o nr [...], w którym to widnieje adres zameldowania na pobyt stały – L. ul. [...] strona odebrała w dniu 8 grudnia 2014 r. Z dokumentacji wynika, że decyzja o wymeldowaniu stała się ostateczna z dniem 25 czerwca 2013 r., tak więc w dowodzie osobistym nie może widnieć adres zameldowania na pobyt stały – L. ul. [...].
Strona odwołała się od decyzji o unieważnieniu dowodu osobistego, powołując się na trudną sytuację rodzinną i lokalową. Wyjaśniła, że dowód osobisty z wpisem o stałym zameldowaniu w lokalu jest jej niezbędny.
Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda decyzją z dnia 6 lutego 2015 r. (nr [...]), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., w związku z art. 43 ust. 4 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 43 ust. 4 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, dowód osobisty wydany z naruszeniem przepisów ustawy podlega unieważnieniu w drodze decyzji administracyjnej oraz obowiązkowi zwrotu z dniem uprawomocnienia się tej decyzji. W momencie składania wniosku o nowy dowód osobisty przez stronę, która nie posiadała aktualnego adresu zameldowania na pobyt stały, w dowodzie osobistym miejsce na adres powinno pozostać niewypełnione. Wydanie dowodu nastąpiło zatem z naruszeniem przepisów. W konsekwencji należy uznać, że decyzja o unieważnieniu dowodu osobistego nr [...] znajduje uzasadnienie faktyczne i prawne.
S. K. zaskarżył opisaną wyżej decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.
Skarżący podniósł w uzasadnieniu, że mimo długoletnich starań Wójt Gminy negatywnie rozpatrzył jego prośbę o przyznanie lokalu mieszkalnego. Obecnie ma 60 lat i pierwszą grupę inwalidzką, wciąż jest nękany przez urzędników. Jest w bardzo złej sytuacji dochodowej, ledwo starcza mu na utrzymanie. Meldunek jest mu potrzebny aby okazać przy najmie lokalu. Utrzymywał, że błędy zostały popełnione przez urzędników gminy.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego eliminacji z obrotu prawnego w oparciu o przesłanki określone w art. 145 § 1 p.p.s.a.
Przedmiotem skargi była decyzja Wojewody z dnia 6 lutego 2015 r., którą organ utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia 18 grudnia 2014 r. orzekającą o unieważnieniu dowodu osobistego nr [...] wydanego S. K.
Podstawę prawną wydania obu decyzji stanowił art. 43 ust. 4 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j.: Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.).
Na wstępie należy zauważyć, że obecnie obowiązuję ustawa z dnia 6 sierpnia 2010 r. o dowodach osobistych (Dz.U. Nr 167, poz. 1131). Niemniej jednak art. 90 tej ustawy przewiduje, że sprawy wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy prowadzi się na podstawie przepisów dotychczasowych.
W sprawie miały zatem zastosowanie przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W myśl art. 37 ust. 1 tej ustawy w dowodzie osobistym zamieszcza się następujące dane:
1) nazwisko, nazwisko rodowe i imię (imiona);
2) imiona rodziców;
3) datę i miejsce urodzenia;
4) adres miejsca zameldowania na pobyt stały, a w razie jego braku zameldowania na pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; w przypadku braku zameldowania na pobyt stały albo pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące danych o adresie nie zamieszcza się;
5) płeć, wzrost w centymetrach i kolor oczu;
6) numer PESEL;
7) nazwę organu wydającego dowód osobisty, datę wydania i termin ważności;
8) serię i numer dowodu osobistego.
W rozpatrywanej sprawie stan faktyczny jest bezsporny. Z akt sprawy wynika, że S. K. został wymeldowany z miejsca pobytu stałego przy ul. [...] w L. decyzją Wójta Gminy z dnia 22 maja 2013 r. (nr [...]). Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewodę decyzją z dnia 25 czerwca 2013 r. ([...]). Nie odniosła skutku skarga do sądu administracyjnego, bowiem w dniu 24 października 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wydał wyrok w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 633/13, którym oddalił skargę S. K. Wyrok ten jest prawomocny.
W dniu wydania dowodu osobistego nr [...] skarżący nie posiadał miejsca zamieszkania stałego w L. ul. [...], a zatem wydany mu dowód osobisty zawierał nieprawidłowy zapis w tym zakresie. Zgodnie z cytowanym art. 37 ust. 1 pkt 4 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, w przypadku braku zameldowania na pobyt stały albo pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące danych o adresie nie zamieszcza się.
Zgodnie z art. 43 ust. 4 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych dowód osobisty wydany z naruszeniem przepisów ustawy podlega unieważnieniu w drodze decyzji administracyjnej oraz obowiązkowi zwrotu z dniem uprawomocnienia się tej decyzji.
Taka sytuacja w świetle zaistniałego w sprawie stanu faktycznego miała w istocie miejsce, a zatem organy zasadnie orzekły o unieważnieniu dowodu osobistego nr [...].
W odniesieniu do twierdzeń zawartych w skardze Sąd zwraca uwagę, że są one chybione. Okoliczności powoływane w skardze, a dotyczące stanu zdrowia skarżącego, nękania przez urzędników, w żaden sposób nie mogły wpłynąć na ocenę legalności decyzji zapadłych w sprawie. Organy administracyjne są zobowiązane do działania na podstawie przepisów prawa (art. 6 k.p.a.), a zatem – w świetle powyższych wyjaśnień – organy meldunkowe były zobligowane do unieważnienia ww. dowodu osobistego, wydanego z naruszeniem przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, tj. z naruszeniem art. 37 ust. 1 pkt 4.
Na marginesie sprawy Sąd wyjaśnia, że zgodnie z art. 89 ust. 1 ustawy o dowodach osobistych adres miejsca zameldowania zamieszczony w dowodzie osobistym wydanym na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy nie potwierdza adresu miejsca zameldowania. Zatem od dnia 1 marca 2015 r., tj. od dnia wejścia w życie ustawy o dowodach osobistych, zamieszczony w dowodzie adres nie świadczy o miejscu zameldowania stałego lub czasowego. Dowody osobiste wydane po wejściu w życie tej ustawy nie zawierają informacji o miejscu zameldowania czy zamieszkania (por. art. 12 tej ustawy).
Mając na względzie powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło