III SA/Gd 269/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Felicja Kajut Sędziowie: NSA Marek Gorski (spr.) NSA Zdzisław Kostka Protokolant Sekretarz Sądowy Anna Zegan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi J. I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 19 maja 2004 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 30 marca 2004 r. nr [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] decyzją z dnia 19 maja 2004 r., nr [...] utrzymało w moc decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 31 marca 2004 r. o odmowie J. I. przyznania dodatku mieszkaniowego. Jako podstawę prawną swojej decyzji organ odwoławczy powołał art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych, art. 127 § 2 w związku z art. 17 ust. 1 i 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. nr 71, poz. 734 ze zm.), oraz § 2 ust. 2, § 3 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz.U. Nr 156, poz. 181). W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w dniu 3 marca 2004 r. J. I. zwróciła się z wnioskiem o przyznanie dodatku mieszkaniowego, załączając do niego niezbędne dokumenty. Po przeprowadzeniu postępowania organ I instancji odmówił wnioskodawczyni przyznania świadczenia ponieważ, jego kwota byłaby niższa niż 2 % najniższej emerytury, tj. 11, 25 zł. W odwołaniu strona podniosła, że błędnie przyjęto jej dochód, ponieważ otrzymuje emeryturę w wysokości 630,64 zł., a nie jak przyjął organ 694,33 zł. Organ odwoławczy stwierdził, że odwołująca się zajmuje lokal o pow. 36,36 m2. Średniomiesięczny dochód gospodarstwa domowego wynosi 694,33 zł., zaś dochód na jedną osobę nie przekracza najniższej emerytury. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych jednoosobowe gospodarstwo domowe winno przeznaczyć na wydatki mieszkaniowe 15 % swoich dochodów, co w rozpatrywanej sprawie daje kwotę 104,15 zł. Na podstawie § 2 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie dodatków mieszkaniowych do obliczenia dodatku przyjmuje się 90 % naliczonych i ponoszonych kosztów, do których należą opłaty za energię cieplna, wodę i odbiór nieczystości oraz koszty eksploatacji i remontów z wyłączeniem ubezpieczenia, podatku od nieruchomości i opłaty za wieczyste użytkowanie. Ustalone w ten sposób wydatki wynoszą 109,72 zł. Wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi zaś różnicę pomiędzy wydatkami na lokal, a kwotą, która strona winna ponieść, czyli 5,57 zł. Jednak ustawa o dodatkach mieszkaniowych przewiduje w art. 7 ust. 6, że dodatku mieszkaniowego nie przyznaje się, jeżeli jego kwota byłaby niższa niż 2 % kwoty najniższej emerytury w dniu wydania decyzji, tj. 11,25 zł. Ponieważ kwota obliczonego dodatku mieszkaniowego jest mniejsza niż 11,25 zł., dodatek nie mógł być przyznany. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy zaznaczył, że dochód strony składa się z renty w wysokości 552,63 zł. oraz dodatku pielęgnacyjnego w wysokości 141,70 zł., która nie podlega odliczeniu. Łączny dochód J. I. wynosi 694,33 zł. Zgodnie bowiem z przepisami mającymi zastosowanie w sprawie za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz nie zaliczonych do tych kosztów składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych. Do dochodu nie wlicza się dodatków dla sierot zupełnych, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej oraz dodatku mieszkaniowego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku J. I. wniosła o uchylenie decyzji organu II instancji oraz orzeczenie, iż ma prawo do dodatku mieszkaniowego. Skarżąca zarzuciła organowi błędne wyliczenie dochodu i sprzeczność ze stanowiskiem zaprezentowanym przez Naczelny Sądu Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku w wyroku z dnia 2 października 2002 r., II SA/Gd 1235/00. Sytuacja skarżącej nie uległa zmianie od czasu kiedy były przyznanej jej uprawnienia do dodatku mieszkaniowego. W ocenie skarżącej uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie wskazuje dokumentów, na podstawie których organ odwoławczy dokonał wyliczeń. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] wniosło o oddalenie skargi i uznało, że zarzuty skarżącej są bezzasadne. Ponadto organ wskazał, że powoływanym przez skarżącą wyrokiem Sąd uznał, iż skarżącej przysługuje dodatek, ponieważ do dochodu niezgodnie z przepisami doliczono otrzymywany przez nią poprzednio dodatek mieszkaniowy. Taka sytuacja nie ma miejsca w przypadku rozpatrywanej sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie, lecz nie ze względów w niej wskazanych. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 154, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzygając sprawę w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Pojęcie wydatków mieszkaniowych wyjaśniają przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych. W dacie wydania zaskarżonej decyzji ustawa o dodatkach mieszkaniowych w art. 9 ust. 1 stanowiła, że Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia określi, m.in. szczegółowy wykaz i wysokość wydatków za zajmowany lokal mieszkalny, stanowiących podstawę obliczania dodatku mieszkaniowego. Na podstawie tej delegacji ustawowej Rada Ministrów wydała w dniu 28 grudnia 2001 r. rozporządzenie w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. nr 156, poz. 1817), którego § 2 ust. 2 stanowi, że do podstawy obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się wydatki wymienione w ust. 1, w wysokości 90% naliczonych i ponoszonych wydatków. Organy administracji publicznej rozpatrując niniejszą sprawę powołały się na przepisy tegoż rozporządzenia i wskazały, że do wydatków będących podstawą obliczenia dodatku mieszkaniowego można zaliczyć 90% wydatków faktycznie poniesionych. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 9 maja 2006 r. w sprawie P 4/05 (Dz.U. Nr 84, poz. 587), po rozpatrzeniu pytania prawnego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku orzekł jednak, że art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych jest niezgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zaś § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie dodatków mieszkaniowych jest niezgodny z art. 6 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych przez to, że narusza zakres ustawowego upoważnienia. Trybunał uznał zatem, że ograniczenie wydatków będących podstawą obliczenia dodatku mieszkaniowego o 10% nie ma podstaw w przepisach ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Wobec powyższego należało uwzględnić fakt niekonstytucyjności art. 9 ust. 1 pkt 1 przywołanej wyżej ustawy. Zgodnie bowiem z art. 145a § 1 k.p.a. orzeczenie przez Trybunał Konstytucyjny o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją stanowi podstawę do żądania wznowienia postępowania, zaś w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania. Przyjmuje się przy tym, że podstawa wznowienia określona w art. 145a k.p.a. jest podstawą uchylenia decyzji administracyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny także wtedy, gdy wyrok Trybunału zapadł po podjęciu zaskarżonej decyzji (tak J. Zimmermann w glosie do wyroku NSA z dnia 6 stycznia 1999 r. III SA 4728/97, opublikowanej w OSP zeszyt nr 1 z 2000, poz. 16). Teza powyższa zachowuje aktualność w obowiązującym stanie prawnym. Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję. Ponownie rozpoznając sprawę organ administracji publicznej będzie zobowiązany zastosować przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych z uwzględnieniem zmiany stanu prawnego wynikającej z powołanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Zmiana ta spowodowała, że obniżenie wysokości wydatków przyjmowanych do wyliczenia dodatku mieszkaniowego do 90% musi być uznane za bezpodstawne.