III SA/Gd 269/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Krzysztof Przasnyski po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. O. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 6 marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych postanawia: I. umorzyć postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. przyznać wnioskodawcy prawo pomocy przez ustanowienie radcy prawnego. Wnioskiem z dnia 11 czerwca 2012 r. (data stempla pocztowego) złożonym na urzędowym formularzu PPF skarżąca zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Przedmiotem skargi jest decyzja w sprawie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych. Z tego względu w pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., Poz. 270) - zwanej dalej P.p.s.a. - strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Powyższe oznacza, że skarżąca jest w niniejszej sprawie ustawowo zwolniona od ponoszenia kosztów sądowych, a zatem nie ma obowiązku ich uiszczania. W konsekwencji wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych należało uznać za bezprzedmiotowy i umorzyć postępowanie w tym zakresie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 P.p.s.a., o czym orzeczono w pkt I sentencji postanowienia. Rozpoznania wymaga zaś żądanie wnioskodawcy ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do przepisu art. 246 § 3 P.p.s.a., adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. W myśl przepisu art. 262 P.p.s.a. przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W świetle powołanych uregulowań przyznaje się prawo pomocy przez ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, oraz gdy nie pozostaje w stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym lub doradcą podatkowym, z wyjątkiem ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. Zatem to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Na podstawie złożonego przez skarżącą oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz dokumentów źródłowych załączonych do sprawy o sygn. III SA/Gd 270/12 (informacji o wysokości dochodów, zaświadczeń z urzędu skarbowego, powiatowego urzędu pracy oraz szkoły, kopii dowodów uiszczenia opłat za energię elektryczną i gaz, faktur za wodę i zakup leków, dodatkowych oświadczeń skarżącej) ustalono, że wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z dwoma synami, z których jeden jest bezrobotny bez prawa do zasiłku, zaś drugi uczy się w technikum. Oprócz domu o powierzchni 122 m2 skarżąca nie posiada innych nieruchomości, rachunków bankowych, zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nie korzysta z pomocy społecznej. Źródłem utrzymania rodziny jest wynagrodzenie skarżącej z tytułu umowy zlecenia w wysokości 1 330,88 zł brutto (968,05 zł netto) miesięcznie. Uzyskany przez nią w 2011 r. łączny dochód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych wyniósł 14 527,96 zł. Udokumentowane i poniesione przez skarżącą wydatki z tytułu zużycia gazu i wody wyniosły w kwietniu br. 1137 zł. Koszty zakupu leków oraz zużycia energii elektrycznej w maju br. wyniosły natomiast 258,48 zł. Dając wiarę oświadczeniom skarżącej oraz biorąc pod uwagę dokumenty źródłowe nadesłane do sprawy III SA/Gd 270/12, uznano, iż wykazała ona dostatecznie, że nie ma realnych możliwości finansowych poniesienia kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny. W konsekwencji na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w pkt II sentencji postanowienia.