III SA/Gd 269/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 stycznia 2013 r. sygn. akt [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej postanawia: I. umorzyć postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych; II. przyznać wnioskodawcy prawo pomocy przez ustanowienie radcy prawnego. Wnioskiem z dnia 29 kwietnia 2013 r. (data wpływu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku – 6 maja 2013 r.), uzupełnionym następnie w dniu 13 czerwca 2013 r. poprzez złożenie urzędowego formularza PPF, W. K. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W pierwszej kolejności należy wskazać, że przedmiotem zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji jest odmowa przyznania świadczenia z pomocy społecznej. Z tego względu, zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Powyższe oznacza, że wnioskodawca jest w niniejszej sprawie ustawowo zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych, a zatem nie ma obowiązku ich uiszczania. W konsekwencji wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych należało uznać za bezprzedmiotowy i umorzyć postępowanie w tym zakresie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o czym orzeczono w pkt I sentencji postanowienia. Rozpoznania wymaga zaś żądanie wnioskodawcy w zakresie dotyczącym ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 ww. aktu normatywnego, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do przepisu art. 246 § 3 ww. ustawy adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. Z kolei zgodnie z regulacją zawartą w art. 262 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W świetle powołanych uregulowań prawo pomocy przez ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika przyznaje się, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, oraz gdy nie pozostaje w stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym lub doradcą podatkowym, z wyjątkiem ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. Zatem to na podmiocie wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Na podstawie złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz przedłożonych dokumentów źródłowych (m.in. kopii orzeczenia o niepełnosprawności, dokumentacji medycznej, zaświadczenia organu rentowego o wysokości emerytury, informacji o stanie zadłużenia z tytułu opłat za dostawę energii elektrycznej) ustalono, że wnioskodawca jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jedynym źródłem jego utrzymania jest dochód z tytułu emerytury wraz z zasiłkiem pielęgnacyjnym w wysokości 1.018,25 zł brutto miesięcznie, który po dokonaniu potrąceń wynosi 865,25 zł. W świetle złożonych oświadczeń wnioskodawca nie posiada oszczędności ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Ze względu na liczne schorzenia wymaga zaś stałego leczenia farmakologicznego i dodatkowo ponosi koszty z tym związane. Dając wiarę oświadczeniom wnioskodawcy oraz biorąc pod uwagę zestawienie wysokości comiesięcznych dochodów gospodarstwa domowego wnioskodawcy z ponoszonymi kosztami utrzymania uznano, iż wnioskodawca dostatecznie wykazał, że nie ma realnych możliwości finansowych poniesienia kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Stąd też w ocenie referendarza rozpoznającego złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy zasadnym jest zniesienie ww. ciężaru finansowego w pełnej wysokości. W konsekwencji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w pkt II sentencji postanowienia przyznając prawo pomocy przez ustanowienie radcy prawnego.