III SA/Gd 27/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Sędziowie Sędzia NSA Anna Orłowska, Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Hanna Tarnawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2016 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 30 października 2015 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 30 października 2015 r. (nr [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta z dnia 5 sierpnia 2014 r. (nr [...]), którą organ odmówił M. K. przyznania zasiłku celowego. W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne: Decyzją z dnia 5 sierpnia 2014 r. (nr [...]) Burmistrz Miasta - działając na podstawie art. 2 ust. 1 art. 3 ust. 3 i ust. 4, art. 8 ust. 1 pkt 1, ust. 3, art. 39 ust. 1 oraz art. 106 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 182 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012 r., poz. 823) - odmówił M. K. przyznania świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego na zakup leków, pokrycie kosztów badania krwi, zakup żywności i opłaty mieszkaniowe ze względu na przekroczenie kryterium dochodowego. W uzasadnieniu organ wskazał, że M. K. (zwana dalej: "stroną", "skarżącą") wystąpiła o udzielenie o udzielenie pomocy w formie zasiłku celowego na zakup leków, pokrycie kosztów badania krwi, zakup żywności i opłaty mieszkaniowe. W związku ze złożonym w dniu 16 lipca 2014 r. wnioskiem o udzielenie pomocy przeprowadzona została aktualizacja wywiadu środowiskowego. W jej wyniku ustalono, że strona jest osobą samotnie gospodarującą, zajmuje własnościowe mieszkanie o powierzchni 99 m2 o wysokim standardzie. Strona ma orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności do 28 lutego 2016 r. Wydatki strony związane są z comiesięczną spłatą kredytu mieszkaniowego w wysokości ok. 700 zł ze względu na rożny kurs CHF. Dochód strony, ustalony zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, wynosi łącznie 2.329 zł. Ponadto strona oświadczyła, że na jej dochód składa się zasiłek stały, w wysokości 529 zł oraz kwota pożyczona od znajomych w wysokości 1.800 zł. Strona nie przedstawiła żadnej dokumentacji lub dowodów pozwalających na uznanie, że kwota ta stanowiła przedmiot umowy pożyczki. Organ stwierdził, że w przypadku uzyskania jednorazowo dochodu należnego za dany okres, kwotę tego dochodu uwzględnia się w dochodzie osoby lub rodziny przez okres, za który uzyskano ten dochód. Kwota ta przekracza określone w art. 8 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy kryterium dochodowe, które w przypadku strony wynosi 542 zł. Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobom i rodzinom, których dochód nie przekracza ustawowego kryterium, przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Organ przyjął, że w niniejszej sprawie powodem takim jest niepełnosprawność, niemniej jednak osiągnięty dochód (2.329 zł) przekracza kryterium dochodowe o 1.787 zł. Ponadto organ wskazał, że z urzędu rozważał także przyznanie specjalnego zasiłku celowego na zakup leków, pokrycie kosztu badania krwi, zakup żywności oraz opłaty mieszkaniowe na podstawie art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, ale uznał, że osiągany dochód pozwala stronie na zabezpieczenie niezbędnych potrzeb. Organ zauważył, że dostarczone faktury oprócz zakupu lekarstw wskazują na zakup też innych środków pomocniczych i w tej sytuacji uznał, że strona jest w stanie sama zabezpieczyć te potrzeby. W związku z wnioskiem o pokrycie kosztów związanych z opłatami mieszkaniowymi organ wskazał, że strona w oświadczeniu z dnia 16 lipca 2014 r. potwierdziła, że kredyt mieszkaniowy jest spłacany regularnie. Strona złożyła odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji podnosząc, że organ wysunął nieprawdziwy wniosek o jej dochodzie. Podkreśliła, że oprócz chorób przewlekłych, które są przyczyną jej inwalidztwa, stwierdzono u niej wypadnięcie dysku kręgosłupa i ciężkie uszkodzenie wątroby, organ zaś nie wypowiada się na temat jej stanu zdrowia, choć posiada na ten temat przesłane recepty. Obecnie nie ma środków na leczenie. Wskazała, że zawarła ustną umowę pożyczki ale jeżeli organ tego wymaga może dostarczyć tę umowę na piśmie. Pożyczyła pieniądze na spłatę rat kredytu hipotecznego. Zakwestionowała twierdzenia organu, że mieszka w mieszkaniu o wysokim standardzie. Stwierdziła, że od 3 lat odpada tynk w salonie, mieszkanie jest na poddaszu i wszędzie cieknie woda i jest wilgoć. Wskazała, że kiedy kupowała w 2006 r. mieszkanie było w stanie surowym, musiała włożyć ogromne nakłady pieniężne (ponad 170 tys. zł), żeby móc w nim zamieszkać (do dzisiaj nadal połowa mieszkania jest w stanie surowym). Wyjaśniła, że była wtedy osobą zamożną i było ją stać na taki standard. Zakwestionowała także prawidłowość dokonanej przez organ I instancji oceny przedłożonych recept. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 30 października 2015 r. (nr [...]) – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) oraz art. 39 ust. 1-3 i art. 41 pkt 1 w zw. z art. 2 ust. 1, art. 6 pkt 3, art. 7 i art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej – utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 7 ustawy o pomocy społecznej pomocy społecznej udziela się osobom i rodzinom w szczególności z powodu: ubóstwa, sieroctwa, bezdomności, bezrobocia, niepełnosprawności, długotrwałej lub ciężkiej choroby, przemocy w rodzinie, potrzeb ochrony macierzyństwa lub wielodzietności, bezradności w sprawach opiekuńczo-wychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego, braku umiejętności przystosowania do życia młodzieży opuszczającej placówki opiekuńczo-wychowawcze, trudności w integracji osób o status uchodźcy, trudności w przystosowaniu do życia po zwolnieniu z zakładu karnego, alkoholizm lub narkomanii, zdarzenia losowego i sytuacji kryzysowej, klęski żywiołowej lub ekologicznej. Artykuł 39 ust. 1-2 tej ustawy stanowi, że zasiłek celowy może być przyznany dla zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Pomoc w postaci zasiłku celowego na podstawie art. 39 ustawy może być przyznana tylko wtedy, gdy kryterium dochodowe na osobę w rodzinie, nie będzie przekroczone. Na podstawie art. 41 pkt 1 ustawy, w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie lub rodzinie przekraczającej kryterium dochodowe, organ może przyznać specjalny dodatek celowy, w wysokości nie przekraczającej kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi. Z treści art. 8 ust. 3 powoływanej ustawy wynika, że przy obliczaniu dochodu wnioskodawcy należy uwzględnić również pożyczkę. Organ odwoławczy wskazał, że pomimo tego, iż organ pierwszej instancji nie wyartykułował takiego ustalenia w uzasadnieniu swojej decyzji, to przepis ten zastosował właściwie. Potwierdzeniem takiego rozumienia przepisu jest orzecznictwo sądowoadministracyjne. Zatem organ pierwszej instancji uzyskując informację od strony o uzyskaniu przez nią 1.800 zł pożyczki, winien ten fakt uwzględnić i kwotę pożyczki zaliczyć przy wyliczaniu jej dochodu. W tej sytuacji przekroczone zostało kryterium dochodowe w czerwcu 2014 r., co skutkowało odmową przyznania zasiłku celowego. W ocenie organu odwoławczego Burmistrz Miasta właściwie rozważał także wniosek strony w aspekcie uregulowania zawartego w art. 41 pkt 1 ww. ustawy. Organ odwoławczy powtórzył za organem I instancji, że osoba ubiegająca się o pomoc społeczną zobowiązana jest wykorzystać własne środki, możliwości i uprawnienia przed złożeniem wniosku, a tego obowiązku strona nie wykonała osiągając w czerwcu 2014 r. dochód w kwocie 2.329 zł. W ocenie organu znacznie przekroczone kryterium dochodowe nie pozwala uwzględnić trudnej sytuacji osobistej i finansowej strony. M. K. zaskarżyła wyżej opisaną decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku domagając się przyznania zasiłku celowego. W uzasadnieniu wskazała, że jest osobą niepełnosprawną całkowicie niezdolną do pracy, nie uzyskuje żadnego dochodu. Fakty są takie, że w czerwcu 2014 r. jedynym jej dochodem był zasiłek stały w wysokości 529 zł. Wskazała, że będąc w krytycznej sytuacji zaciągnęła dług u przyjaciela. Nie wzięła tej kwoty w gotówce ale przyjaciel dokonywał płatności w banku, aptece i hipermarkecie. To nie była darowizna ani prezent, gdyż jest zobowiązana te pieniądze zwrócić, co uczyni jak otrzyma zaległy zasiłek stały. Wyjaśniła, że dnia 3 czerwca 2014 r. kolega udał się do kantoru, gdzie kupił 190 franków szwajcarskich, następnie wpłacił tę kwotę bezpośrednio do banku, który udzielił jej kredytu. Zwróciła uwagę, że od 18 miesięcy pozostaje bez dochodu, nie jest w stanie przezwyciężyć trudnej sytuacji życiowej i brakuje jej środków nawet na lekarstwa. Ostatnio zdiagnozowano u niej kolejne schorzenia, a ośrodek pomocy społecznej nie chce udzielić jej żadnego wsparcia ani pomocy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) oraz art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku stwierdzenia określonych naruszeń prawa sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla zaskarżony akt albo stwierdza jego nieważność lub wydanie z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 p.p.s.a.) bądź oddala skargę w razie jej nieuwzględnienia (art. 151 p.p.s.a.). Oznacza to, że sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej co do jej istoty a jedynie ocenia, czy postępowanie przeprowadzono prawidłowo i czy wydany akt pozostaje w zgodzie z prawem. Sąd administracyjny bada prawidłowość kontrolowanego aktu pod względem jego zgodności z prawem czyli legalności, nie zaś pod kątem jego słuszności czy celowości w kontekście naruszenia przez organy zasad współżycia społecznego. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Sąd nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego eliminacji z obrotu prawnego w oparciu o przesłanki określone w art. 145 § 1 p.p.s.a. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 182 ze zm.), zwanej dalej "ustawą" oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012 r., poz. 823). Instytucja zasiłku celowego została uregulowana w art. 39 ustawy, który stanowi, że w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy (ust. 1), przy czym zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (ust. 2). Podkreślić jednak należy, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. W myśl art. 3 ustawy pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka (ust. 1), natomiast rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (ust. 3). Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że jedną z okoliczności dających prawo do korzystania z pomocy społecznej jest ustalenie przez organy pomocy społecznej, czy osoba o nią wnioskująca ma możliwość przezwyciężenia (trudnej) sytuacji życiowej w jakiej się znajduje przy wykorzystaniu własnych możliwości i zasobów, np. majątkowych, finansowych. W tym kontekście należy zwrócić uwagę, że ustawodawca określił wysokość dochodu warunkującą uzyskanie prawa do świadczenia z opieki społecznej oraz zasady ustalania wysokości dochodu w sprawach z zakresu pomocy społecznej. W myśl art. 8 ust. 1 ustawy prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 53a, 78 i 91, przysługuje: 1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 542 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej"; 2) osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 456 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym na osobę w rodzinie"; 3) rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, zwanej dalej "kryterium dochodowym rodziny" - przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Kwoty ww. kryteriów dochodowych zostały ustalone na dzień orzekania na podstawie § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Ustawodawca zdefiniował, co należy rozumieć pod pojęciem dochodu na gruncie ustawy o pomocy społecznej. Mianowicie za "dochód" – zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy - uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Do tak ustalonego dochodu ustawodawca nie wliczył jednak: 1) jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego; 2) zasiłku celowego; 3) pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty; 4) wartości świadczenia w naturze; 5) świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych; 6) dochodu z powierzchni użytków rolnych poniżej 1 ha przeliczeniowego (art. 8 ust. 4 ustawy). W doktrynie przyjmuje się, że "enumerację negatywną określoną w art. 8 ust. 4 należy uznać za zamkniętą. Tym samym wszelkie przychody bez względu na tytuł i źródło ich otrzymania, po odpowiednich pomniejszeniach, należy uznać za dochód" (I. Sierpowska, Ustawa o pomocy społecznej. Komentarz, Warszawa 2009, s. 70). W cytowanym wyliczeniu nie wymienia się "pożyczki", jako świadczenia, którego nie wlicza się do dochodu osoby ubiegającej się bądź korzystającej z pomocy społecznej, tak więc otrzymaną pożyczkę należy wliczyć do dochodu przy ustalaniu prawa do świadczeń z opieki społecznej. W wyroku z dnia 8 grudnia 2006 r. (sygn. akt I OSK 700/06) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "pomoc społeczna jest instytucją publiczną mającą na celu zapewnienie niezbędnych środków utrzymania osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej, które nie dysponują środkami finansowymi na poziomie ustalonego kryterium dochodowego - w dacie ubiegania się o pomoc społeczną. Z tej przyczyny nie ma znaczenia tytuł i źródło uzyskiwania tych środków, albowiem pożyczka, podobnie ja kredyt, jest przychodem mogącym stanowić źródło utrzymania w okresie dysponowania kwotą pożyczki (kredytu). Dlatego też nawet kwoty pożyczek, kredytów, wydatkowanych na podstawowe utrzymanie stanowią z punktu widzenia ustawy o pomocy społecznej przychód podlegający wliczeniu do dochodu". Należy więc przyjąć, że kwoty uzyskane z tytułu pożyczek kreują dochód, nie zmniejszając go, tak więc wysokość tych kwot organy administracji publicznej zobowiązane są uwzględnić przy ustalaniu dochodu osoby ubiegającej się o przyznanie zasiłku z pomocy społecznej (por. też wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 1542/13 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 4 grudnia 2014 r., sygn. akt IV SA/Wr 434/14 – publ.: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z ustaleń faktycznych dokonanych przez organy w toku postępowania w niniejszej sprawie wynika, że skarżąca jest osobą schorowaną (niepełnosprawną), samotnie prowadzącą gospodarstwo domowe. W lipcu 2014 r. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej na leki, badanie krwi, zakup żywności oraz opłaty mieszkaniowe. Zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy – ustalając prawo do pomocy społecznej – organy obowiązane były zatem do ustalenia wysokości dochodu skarżącej z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku, tj. z czerwca 2014 r. W oparciu o wyjaśnienia skarżącej złożone w prowadzonym postępowaniu wyjaśniającym organy ustaliły, że na wysokość dochodu skarżącej w czerwcu 2014 r. składała się pożyczona suma pieniędzy w kwocie 1800 zł oraz zasiłek stały w wysokości 529 zł – łącznie 2329 zł. Suma uzyskanego dochodu w sposób oczywisty przekroczyła ustawowe kryterium dochodowe przewidziane dla osoby samotnie gospodarującej, określone w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy (tj. 542 zł miesięcznie), tym samym – w ocenie Sądu – organy miały uzasadnioną podstawę do odmowy przyznania skarżącej wnioskowanej przez nią pomocy w miesiącu lipcu 2014 r. W odniesieniu do twierdzeń skarżącej prezentowanych w skardze należy wyjaśnić, że nie ma żadnego znaczenia w sprawie akcentowany fakt, iż "zaciągając dług u przyjaciela nie otrzymała tych pieniędzy do ręki lecz będąc razem w banku, aptece czy hipermarkecie z przyjacielem, to on dokonywał płatności". Niewątpliwym w sprawie pozostaje, że skarżąca uzyskała w tej formie przysporzenie, którego organy nie mogły pominąć przy dokonywaniu oceny posiadania własnych możliwości przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej przez skarżącą, wykorzystującą posiadane przez nią uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1 ustawy). Organy dodatkowo w niniejszej sprawie dokonały oceny sytuacji skarżącej przez pryzmat art. 41 pkt 1 ustawy, który stanowi, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi. W ocenie organów znaczne przekroczenie kryterium dochodowego (bo o 1787 zł) uniemożliwiało przyjęcie, że w sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek uzasadniający – w oparciu o złożony w lipcu 2014 r. wniosek o pomoc finansową na leki, badanie krwi, zakup żywności oraz opłaty mieszkaniowe – przyznanie wnioskowanej przez skarżącą pomocy w formie specjalnego zasiłku celowego. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana po prawidłowym przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, a do ustalonego stanu faktycznego trafnie zastosowano odpowiednie przepisy ustawy o pomocy społecznej, zaś uzasadnienie decyzji spełnia wymogi z art. 107 § 3 k.p.a., ponieważ pozwala na zapoznanie się z dokonanymi przez organ ustaleniami oraz motywami podjętego rozstrzygnięcia. Podkreślić trzeba też, że odmowa przyznania wnioskowanego przez skarżącą w lipcu 2014 r. zasiłku celowego oparta została na konkretnych ustaleniach co do jej sytuacji bytowej (materialnej). W ocenie Sądu, w kontrolowanym postępowaniu organy pomocy społecznej działały w granicach przyznanego im przez ustawodawcę uznania administracyjnego i nie przekroczyły granicy tego uznania. Należy raz jeszcze podkreślić, że uprawnienia wynikające z przepisów ustawy o pomocy społecznej mają charakter subsydiarny, tj. uzupełniający własne środki, możliwości i uprawnienia osób objętych systemem świadczeń z pomocy społecznej. Ośrodki pomocy społecznej przyznają pomoc finansową w ramach posiadanych środków i możliwości, a udzielając takiej pomocy muszą kierować się zarówno potrzebami wszystkich osób ubiegających się o pomoc, jak też potencjalnymi możliwościami wnioskodawców zaspakajania potrzeb we własnym zakresie. Mając powyższe na uwadze, Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.