III SA/Gd 27/16

PostanowienieWSA w Gdańsku2016-06-07

Skład orzekający: Paweł Mierzejewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej świadczenia z pomocy społecznej, w której strona jest ustawowo zwolniona z kosztów sądowych, należy umorzyć postępowanie w przedmiocie prawa pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych i przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu?
Ratio decidendi
W przypadku, gdy strona skarżąca jest ustawowo zwolniona z kosztów sądowych na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) PPSA, postępowanie w przedmiocie prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych powinno zostać umorzone na podstawie art. 249a PPSA, ponieważ rozpoznanie wniosku stało się zbędne. Jednocześnie, jeśli sytuacja finansowa strony nie pozwala na poniesienie kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, prawo pomocy powinno zostać przyznane w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 PPSA.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni M. K. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą zasiłku celowego. W ramach tej sprawy wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wnioskodawczyni jest osobą niepełnosprawną, utrzymującą się z zasiłku stałego w kwocie 604 zł, nie posiadającą oszczędności ani przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł. Wcześniejszym wyrokiem WSA w Gdańsku oddalono jej skargę.
Rozstrzygnięcie
Postanowieniem referendarza sądowego umorzono postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych oraz przyznano wnioskodawczyni prawo pomocy przez ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 października 2015 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia I. umorzyć postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych; II. przyznać wnioskodawczyni prawo pomocy przez ustanowienie adwokata. Wyrokiem z dnia 3 marca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 października 2015 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego. Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu PPF skarżąca zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Na podstawie złożonego przez wnioskodawczynię pod rygorem odpowiedzialności karnej z art. 233 § 1 w zw. z § 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.) oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz na podstawie zgromadzonych w aktach dokumentów ustalono, że wnioskodawczyni będąca osobą niepełnosprawną prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe utrzymując się z zasiłku stałego kwocie 604 zł. Zgodnie ze złożonym oświadczeniem wnioskodawczyni nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł. W tym stanie uznano, co następuje. W pierwszej kolejności należy wskazać, że przedmiotem wniesionej do Sądu skargi wnioskodawczyni uczyniła decyzję dotyczącą świadczenia z pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego. Zgodnie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718.) strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Powyższe oznacza, że wnioskodawczyni jest w rozpatrywanej sprawie ustawowo zwolniona od ponoszenia kosztów sądowych, a zatem nie ma obowiązku ich uiszczania. W świetle obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. art. 249a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się, jeżeli rozpoznanie wniosku stało się zbędne. Z uwagi na to, że skarżąca jest zwolniona z obowiązku uiszczania kosztów sądowych uznać należy, że w realiach rozpatrywanej sprawy spełnione zostały przesłanki umorzenia postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych. W konsekwencji, referendarz sądowy działając na podstawie art. 249a w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia. Rozpoznania wymaga zaś żądanie wnioskodawczyni dotyczące ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W świetle art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym (to jest m. in. poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny. Z uwagi na wyżej wskazaną regulację normatywną to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy więc wyłącznie od tego, co zostanie przez stronę wykazane. Dając wiarę oświadczeniom wnioskodawczyni oraz biorąc pod uwagę ww. okoliczności faktyczne, w tym wysokość miesięcznego dochodu netto w zestawieniu z koniecznymi kosztami utrzymania referendarz sądowy uznał, że poniesienie przez wnioskodawczynię kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru może spowodować skutki, o których mowa w wyżej wskazanej regulacji. Konieczność wygospodarowania określonych środków na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika przekracza bowiem w ocenie referendarza sądowego aktualne możliwości finansowe wnioskodawczyni. W związku z powyższym, referendarz sądowy działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w punkcie drugim sentencji postanowienia przyznając wnioskodawczyni prawo pomocy przez ustanowienie adwokata z urzędu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło