III SA/Gd 27/18

PostanowienieWSA w Gdańsku2018-02-14

Skład orzekający: Aleksandra Rynduch-Szczawińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna osiągająca wysokie dochody miesięczne i posiadająca znaczny majątek może zostać zwolniona z kosztów postępowania sądowego w zakresie częściowym?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna nie może zostać zwolniona z kosztów postępowania sądowego w zakresie częściowym, jeśli jej dochody i majątek wielokrotnie przewyższają wysokość należnych kosztów sądowych i nie wykazuje ona, że ich uiszczenie spowodowałoby uszczerbek w zapewnieniu koniecznego utrzymania dla niej i rodziny. Wnioskodawca, osiągając miesięczne dochody netto rodziny na poziomie 67.400 zł i posiadając majątek o wartości co najmniej 1.142.000 zł, nie wykazał spełnienia ustawowych przesłanek do przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Wnioskodawca R. G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczące uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Wnioskodawca wykazał miesięczny dochód netto rodziny w wysokości 67.400 zł oraz posiadanie majątku o wartości co najmniej 1.142.000 zł. Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że wnioskodawca nie wykazał spełnienia ustawowych przesłanek.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono wnioskodawcy przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Aleksandra Rynduch-Szczawińska po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. G. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej zatrzymania prawa jazdy postanawia: odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Wnioskiem, złożonym na formularzu PPF w dniu 5 lutego 2018 r. (data stempla pocztowego), skarżący R. G. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z oświadczenia wnioskodawcy o jego stanie rodzinnym, majątku i dochodach, złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, o której mowa w art. 233 § 1 w związku z § 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.), wynika, że prowadzi on gospodarstwo rolne, z którego osiąga dochód w wysokości 63.000 zł netto miesięcznie. Wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonką, prowadzącą działalność gospodarczą, która nie przynosi jej dochodu, oraz dwojgiem dorosłych dzieci, z których każde uzyskuje dochody z wynagrodzenia za pracę w wysokości 2.200 zł netto miesięcznie. Łączny miesięczny dochód netto czteroosobowej rodziny wnioskodawcy wynosi 67.400 zł. Wnioskodawca jest właścicielem domu o powierzchni 240 m2 i wartości 500.000 zł, nieruchomości rolnej o obszarze 6,15 ha i wartości około 300.000 zł, 4 budynków gospodarczych (wykorzystywanych ogrodniczo) o wartości 240.000 zł, posiada prawa majątkowe o wartości 22.000 zł, wierzytelności o wartości 70.000 zł oraz 2 samochody o wartości powyżej 5.000 zł każdy: osobowy (rok produkcji 2006) i ciężarowy (rok produkcji 1995), nie posiada oszczędności. Małżonka wnioskodawcy posiada samochód osobowy (rok produkcji 2015), który jest w leasingu. Do swoich zobowiązań i stałych wydatków wnioskodawca zaliczył spłatę kredytów w kwocie 115.000 zł, raty leasingowe w rocznej wysokości 17.640 zł, składki na ubezpieczenie majątkowe w wysokości 7.500 zł rocznie, koszty utrzymania domu i opłat za media w wysokości 12.000 zł rocznie oraz podatki w wysokości 2.000 zł. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369) – zwanej dalej p.p.s.a.– przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, iż prawo pomocy może być przyznane temu, kto z przyczyn niezależnych od siebie nie może podołać obowiązkowi ponoszenia kosztów postępowania. Na stronie wnioskującej o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek przedstawienia argumentacji i dowodów potwierdzających istnienie przesłanek wskazanych w powołanym przepisie. Owo wykazanie polegać więc będzie w rzeczywistości na przedstawieniu w sposób przekonujący, że uiszczenie kosztów postępowania spowoduje uszczerbek w zapewnieniu koniecznego utrzymania dla składającego wniosek. Zgodnie z informacjami podanymi przez wnioskodawcę osiąga on miesięczne dochody w wysokości 63.000 zł netto, zaś całkowity miesięczny dochód jego rodziny kształtuje się na poziomie 67.400 zł netto. Kwota ta wielokrotnie przewyższa wysokość należnych na danym etapie postępowania kosztów sądowych, tj. wpisu od skargi w kwocie 100 zł. Nadto podkreślenia wymaga, iż wnioskodawca posiada majątek o wartości co najmniej 1.142.000 zł (sumując zadeklarowane we wniosku o prawo pomocy wartości nieruchomości, praw majątkowych, wierzytelności oraz przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł), którego składniki przynoszą mu dochód. W tych okolicznościach – mając na uwadze wysokość zadeklarowanych dochodów oraz rozmiar wykazanego majątku – byłoby rzeczą zupełnie niezrozumiałą, gdyby koszty postępowania w niniejszej sprawie musieli ponieść za wnioskodawcę inni podatnicy, których wpłaty podatkowe współtworzą budżet Państwa (por. postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 6 listopada 2013 r., sygn. akt I SA/Gd 1040/13 publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z tych względów uznano, że wnioskodawca nie wykazał, iż spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. W konsekwencji na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło