III SA/Gd 270/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Felicja Kajut Sędziowie: NSA Marek Gorski (spr.) NSA Zdzisław Kostka Protokolant Sekretarz Sądowy Anna Zegan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 22 lipca 2004 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia 12 maja 2004 r. nr [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] decyzją z dnia 22 lipca 2004 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia 12 maja 2004 r. o przyznaniu A. M. dodatku mieszkaniowego w wysokości 218.70 zł. na okres od 1 maja do 31 października 2004 r. Jako podstawę prawną swojej decyzji organ odwoławczy powołał art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych, art. 127 § 2 w związku z art. 17 ust. 1 i 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 6 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. nr 71, poz. 734 ze zm.), oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz.U. Nr 156, poz. 1817). W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że od decyzji organu I instancji odwołała się A. M. kwestionując wysokość przyznanego dodatku. Jej zdaniem dodatek mieszkaniowy naliczono niezgodnie z faktycznie poniesionymi wydatkami przedstawionymi we wniosku o świadczenie. Organ odwoławczy wyjaśnił, że zadaniem instytucji dodatku mieszkaniowego jest zrekompensowanie kosztów utrzymania mieszkania osobom, które uzyskują niskie dochody i nie są w stanie ponieść tych kosztów. Przy czym jest to świadczenie obligatoryjne o ściśle określonym w ustawie sposobie obliczania. Jego wysokość zależy m.in. od wydatków mieszkaniowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych oraz od wysokości dochodów gospodarstwa domowego. W przypadku strony wydatki mieszkaniowe za lokal mieszkaniowy o powierzchni 52,89 m2 wynosiły w miesiącu złożenia wniosku 290,02 zł. Dochód sześcioosobowego gospodarstwa domowego wnioskodawczyni wynosił 1.216,95 zł. miesięcznie; co daje dochód na osobę 202,82 zł. Przy ustalaniu wysokości dodatku mieszkaniowego organ uwzględnił niedopłatę za zużycie wody oraz nadpłatę za wywóz śmieci ustalając koszty utrzymania mieszkania na 295,44 zł. Następnie zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie dodatków mieszkaniowych obliczono wydatki faktycznie przypadające na lokal strony w wysokości 265,90 zł. (295,44 zł. x 90%) i dodano ryczałt za brak centralnego ogrzewania i ciepłej wody w kwocie 141,86 zł., co dało łączną kwotę 407,76 zł. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych wysokość dodatku stanowi różnicę między wydatkami przypadającymi na normatywną powierzchnie użytkową lokalu, a kwota stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości 10 % dochodów gospodarstwa domowego. W sprawie A. M. wyliczenie to daje kwotę 286,06 zł. (407,70zł – 10% x 1.216,95 zł.). W odniesieniu do zarzutów przedstawionych w odwołaniu organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów o dodatkach mieszkaniowych, w przypadku braku centralnego ogrzewania za wydatek stanowiący podstawę obliczania ryczałtu uznaje się równowartość 5 KW energii elektrycznej, natomiast za brak ciepłej wody odpowiednio 30 KW. Ponieważ zgodnie z art. 6 ust. 10 ustawy o dodatkach mieszkaniowych wysokość dodatku łącznie z ryczałtem nie może przekraczać w rozpatrywanym przypadku 50 % faktycznych wydatków ponoszonych za lokal, jeżeli jego powierzchnia jest mniejsza od powierzchni normatywnej, przyznany dodatek wynosi 218,70 zł. (295,44 zł. + 141,86 zł. x 50%). Organ zwrócił uwagę, że wskaźnik procentowy wymieniony w art. 6 ust. 10 ustawy o dodatkach mieszkaniowych w wysokości 70 % może być obniżony do 50% w drodze uchwały rady gminy. Uchwałą z dnia 19 stycznia 2004 r. Rada Miejska w C. obniżyła do 50 % omawiany wskaźnik procentowy. W ocenie organu odwoławczego przedmiotowa decyzja Burmistrza Miasta [...] została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami i nie zachodzą przesłanki do jej zmiany lub uchylenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku A. M. stwierdziła, że nie zgadza się z decyzją a zwłaszcza z jej uzasadnieniem. Zdaniem skarżącej decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] jest niezgodnie z Konstytucją RP, ponieważ pozbawia ją praw nabytych. Podniosła, że chce mieć wypłacone tylko to co zapewnia jej ustawa podczas wprowadzenia drastycznych podwyżek czynszu. Gminy próbują już drugi raz obniżyć dodatki mieszkaniowe, aby zaoszczędzić na wydatkach dla najuboższych. Skarżąca kwestionowała również fakt, iż nadpłata za zużycie wody w uzasadnieniu decyzji występuje jako kwota ujemna. W ocenie skarżącej dodatki mieszkaniowe mają stanowić rekompensatę z tytułu wzrostu czynszów i opłat związanych z utrzymaniem mieszkania. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie, lecz nie ze względów w niej wskazanych. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 154, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzygając sprawę w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Pojęcie wydatków mieszkaniowych wyjaśniają przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych. W dacie wydania zaskarżonej decyzji ustawa o dodatkach mieszkaniowych w art. 9 ust. 1 stanowiła, że Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia określi, m.in. szczegółowy wykaz i wysokość wydatków za zajmowany lokal mieszkalny, stanowiących podstawę obliczania dodatku mieszkaniowego. Na podstawie tej delegacji ustawowej Rada Ministrów wydała w dniu 28 grudnia 2001 r. rozporządzenie w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. nr 156, poz. 1817), którego § 2 ust. 2 stanowi, że do podstawy obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się wydatki wymienione w ust. 1, w wysokości 90% naliczonych i ponoszonych wydatków. Organy administracji publicznej rozpatrując niniejszą sprawę oparły się w swoich wyliczeniach na przepisy w/w rozporządzenia przyjmując, że do wydatków będących podstawą obliczenia dodatku mieszkaniowego można zaliczyć 90% wydatków faktycznie poniesionych. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 9 maja 2006 r. w sprawie P 4/05 (Dz.U. Nr 84, poz. 587), po rozpatrzeniu pytania prawnego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku orzekł jednak, że art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych jest niezgodny z art.92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zaś § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie dodatków mieszkaniowych jest niezgodny z art. 6 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych przez to, że narusza zakres ustawowego upoważnienia. Trybunał uznał zatem, że ograniczenie wydatków będących podstawą obliczenia dodatku mieszkaniowego o 10% nie ma podstaw w przepisach ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Wobec powyższego należało uwzględnić fakt niekonstytucyjności przywołanych w decyzji przepisów prawa. Zgodnie bowiem z art. 145 a § 1 k.p.a. orzeczenie przez Trybunał Konstytucyjny o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją stanowi podstawę do żądania wznowienia postępowania, zaś w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania. Przyjmuje się przy tym, że podstawa wznowienia określona w art. 145a k.p.a. jest podstawą uchylenia decyzji administracyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny także wtedy, gdy wyrok Trybunału zapadł po podjęciu zaskarżonej decyzji (tak J. Zimmermann w glosie do wyroku NSA z dnia 6 stycznia 1999 r. III SA 4728/97, opublikowanej w OSP zeszyt nr 1 z 2000, poz. 16). Teza powyższa zachowuje aktualność w obowiązującym stanie prawnym. Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję. Ponownie rozpoznając sprawę organ administracji publicznej będzie zobowiązany zastosować przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych z uwzględnieniem zmiany stanu prawnego wynikającej z powołanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Zmiana ta spowodowała, że obniżenie wysokości wydatków przyjmowanych do wyliczenia dodatku mieszkaniowego do 90% musi być uznane za bezpodstawne.