III SA/Gd 270/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Orłowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Felicja Kajut Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Zegan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2010 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Wojewody z dnia 12 marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie usunięcia z ewidencji ludności zapisu o zameldowaniu 1. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Wójta Gminy z dnia 11 lutego 2010 r. nr [...], 2. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na rzecz adwokata K. G. kwotę 292,80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) zawierającą należny podatek od towarów i usług – tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną skarżącemu z urzędu oraz kwotę 17 zł (siedemnaście złotych) tytułem zwrotu poniesionych wydatków, 3. zwrócić skarżącemu J. B. z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku 100 (sto) złotych tj. równowartość nienależnie uiszczonego wpisu. Wojewoda decyzją z dnia 12 marca 2010 r. po rozpatrzeniu odwołania J. B. od decyzji Wójta Gminy z dnia 11 lutego 2010 r. orzekającej o odmowie usunięcia z ewidencji ludności zapisu o zameldowaniu odwołującego się na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. D. w L., gm. , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 47 ust.2 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Rozstrzygnięcie to zapadło po ustaleniu przez organy następującego stanu faktycznego: J. B. wystąpił z wnioskiem o usunięcie z ewidencji ludności zapisu o zameldowaniu na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. D. w L., gm. , wskazując, że nie pamięta jak doszło do zameldowania oraz – że zapis o zameldowaniu w Domu Pomocy Społecznej w L. przeszkadza wnioskującemu w uzyskaniu wyczekiwanego przez lat 10 mieszkania socjalnego w L., gdzie zainteresowany zawsze mieszkał i gdzie pracuje. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, organ I instancji ustalił, że J. B. od dnia 1 marca 2007 r. do dnia 28 maja 2007 r. był mieszkańcem Domu Pomocy Społecznej w L., a od dnia 4 kwietnia 2007 r. był w tym Domu zameldowany na pobyt stały, w tym czasie nie był ubezwłasnowolniony i osobiście wyraził zgodę na zameldowanie; wymeldował się w dniu 14 czerwca 2007 r. Ustalenia organu I instancji stanowiły podstawę do wydania decyzji o odmowie usunięcia z ewidencji ludności zapisu o zameldowaniu odwołującego się na pobyt stały w w/w lokalu. W odwołaniu od tej decyzji J. B. podniósł, że decyzja jest krzywdząca i dodał, że nie pamięta, żeby wyrażał zgodę na zameldowanie się w L.. Wnosił o "uchylenie" tego meldunku, gdyż stara się o lokal socjalny w L.. Uzasadniając utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, organ odwoławczy podniósł, iż materiał dowodowy w sprawie usprawiedliwiał wniosek, iż odwołujący się został prawidłowo zameldowany w miejscu, w którym ówcześnie przebywał i sam podpisał druk meldunkowy. Dla usunięcia zapisu o zameldowaniu koniecznym byłoby ustalenie, ze odwołujący się nie przebywał w Domu Pomocy Społecznej w L. w czasie, gdy dokonano zameldowania, a to jest poza sporem. Ponadto nie ma już potrzeby unieważnianie zapisu o zameldowaniu, gdyż meldunek miał miejsce od dnia 4 kwietnia 2007 r. do dnia 14.06.2007r. i z dniem wymeldowania wygasł. J. B. zaskarżył opisaną decyzję Wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. W skardze i dodatkowych pismach procesowych skarżącego podniesiono, że skarżący w 2007 roku uległ wypadkowi komunikacyjnemu i przez około dwa miesiące leżał w szpitalu "bez przytomności", a następnie został skierowany na rehabilitację do L.. Skarżący nie pamięta, by wyrażał zgodę na zameldowanie Go w L.. Ten zapis o zameldowaniu utrudnia teraz skarżącemu otrzymanie lokalu socjalnego w L., na co skarżący czekał od 10 lat. Do L., skąd pochodzi, skarżący wrócił do pracy i tu chce mieszkać. W ocenie skarżącego decyzje są krzywdzące. W piśmie procesowym pełnomocnika skarżącego zarzucono, że zaskarżona decyzja podjęta została z naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 6 ust. 1 w zw. z art. 10 ust.1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, poprzez ich zastosowanie w sytuacji, gdy skarżący nie spełniał warunków niezbędnych do zameldowania na pobyt stały oraz - naruszenie przepisów i zasad postępowania administracyjnego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, a polegało na niewyjaśnieniu okoliczności sprawy, a w szczególności – nie przeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego. Wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przyznanie na rzecz pełnomocnika kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Uzasadniając zarzuty i wnioski skargi pełnomocnik skarżącego podniósł, że organ pominął w swoich rozważaniach tę okoliczność, iż nie zostały spełnione przesłanki do zameldowania skarżącego na pobyt stały w Domu Pomocy Społecznej w L., dokąd skarżący skierowany został na rehabilitację po wypadku komunikacyjnymi i pobycie w szpitalu. Zdaniem piszącego, aby prawidłowo zastosować art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności spełnione muszą być dwie przesłanki wymienione w przepisie – tj. corpus (fizyczne przebywanie w danym lokalu) i animus ( zamiar stałego przebywania w danym miejscu).W przypadku skarżącego nie wystąpił zamiar stałego pobytu w Domu Pomocy Społecznej w L., bowiem skarżący nie wiązał z pobytem tam innych planów niż rehabilitacja po wypadku. Przedstawiony pogląd zilustrowany został wyjątkami z wyroków sądów administracyjnych w podobnych sprawach meldunkowych. Nadto podniesiono, że zameldowanie skarżącego na pobyt stały w Domu Pomocy Społecznej w L. nastąpiło wbrew zaleceniom lekarskim, bowiem ze skierowania lekarskiego wynika wyraźnie, że dotyczy ono skierowania na rehabilitację. Zatem J. B. można było zameldować w L. najwyżej na pobyt czasowy związany z leczeniem. Bezzwłocznie po dojściu do przytomności skarżący opuścił dom pomocy społecznej i wymeldował się z niego. W okolicznościach sprawy nie jest również uprawnione twierdzenie, ze skarżący prawidłowo wyraził wolę zameldowania Go na pobyt stały składając podpis na druku zameldowania. Z dokumentów lekarskich wynika, iż skarżący przebywał w ośrodku dla ludzi przewlekle i somatycznie chorych, zatem miał niewątpliwie utrudnioną bądź zniesioną możliwość wyrażania swej woli, a tej okoliczności bez powołania biegłego nie da się prawidłowo – w myśl art. 84 § 1 kpa - ustalić. Reasumując wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda , powołując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd orzekł w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skarga jest uzasadniona albowiem zaskarżone decyzje podjęte zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego i postępowania administracyjnego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Przywołane jako podstawa prawna zaskarżonej decyzji Wojewody przepisy art. 10 ust. 1 i 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, w brzmieniu obowiązującym w chwili orzekania, stanowią, że: " osoba, która przybywa do /.../ zakładu udzielającego pomieszczenia w związku z /.../ leczeniem się lub opieką społeczną, jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy przed upływem 24 godzin od chwili przybycia", że: "jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy" – oraz – co istotne, że: "pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania", a " pobytem czasowym jest przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego w innej miejscowości pod oznaczonym adresem lub w tej samej miejscowości, lecz pod innym adresem". Zatem dla prawidłowego orzeczenia w przedmiocie wniosku J. B. niezbędne było ustalenie nie tylko, czy J. B. przebywał w dniu dokonania zameldowania w Domu Pomocy Społecznej w L. lecz również – jak słusznie podniesiono w skardze, czy był to pobyt stały czy jedynie czasowy, czyli - z jakim zamiarem przybył do DPS w L. J. B.. Ze względu na rejestracyjny charakter zameldowania, ustalenia dotyczyć mają czasu poprzedzającego bezpośrednio zameldowanie. Należy przy tym pamiętać, że fakt zameldowania ma charakter ewidencyjny, rejestracyjny i powinien odzwierciedlać istniejący stan faktyczny, wskazywać aktualne miejsce pobytu osób i tylko tym celom ma służyć. W niniejszej sprawie, wbrew stanowisku organów, okoliczności niezbędne do prawidłowego orzeczenia w przedmiocie usunięcia zapisu o zameldowaniu J. B. w DPS w L. w dniu 4 kwietnia 2007 roku nie zostały bezspornie stwierdzone w postępowaniu dowodowym poprzedzającym podjęcie decyzji. W szczególności, wbrew twierdzeniu organów, z przeprowadzonych czynności dowodowych nie wynika jasno, że w czasie dokonania zameldowania J. B. zamieszkiwał w DPS w L. z zamiarem stałego tam pobytu. Przedstawione sądowi akta wskazują, że postępowanie administracyjne przeprowadzono pobieżnie, a w trakcie postępowania dowodowego nie usunięto wyłaniających się sprzeczności. W szczególności już we wniosku ze stycznia 2010 roku i konsekwentnie we wszystkich pismach złożonych do organów w toku postępowania J. B. wskazywał, że zameldowanie skarżącego na pobyt stały w Domu Pomocy Społecznej w L. było nieporozumieniem, bowiem skarżący został tam skierowany jedynie na rehabilitację po wypadku komunikacyjnym i leczeniu szpitalnym. Tę okoliczność potwierdza dokumentacja lekarska złożona przez skarżącego do akt administracyjnych, a w szczególności – karta informacyjna leczenia szpitalnego SPSZOZ w L. z dnia 1.03.2007 r., z której wynika, że pacjent wymaga rehabilitacji (dalszej). I tak należy rozumieć zapis w epikryzie, że "chory przekazany do DPS w L.", bowiem , jak przyznaje w piśmie z dnia 13.01.2010 r. Dyrektor DPS w L., J. B. nie był w czasie pobytu w DPS ubezwłasnowolniony, w związku z czym, nie mógł być "przekazany" ani "skierowany na pobyt stały", jeśli nie wyraził takiej woli. Nadto, skoro zgodnie z art. 77 kpa to na organie ciąży obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, to winien on dołożyć starań, by podjęta decyzja opierała się na zbornym i logicznie uporządkowanym materiale dowodowym, a wyciągane wnioski miały odzwierciedlenie w dowodach. Tymczasem w niniejszej sprawie organ I instancji powołał jako dowody w sprawie wskazane wyżej pismo Dyrektora DPS w L. oraz – nie potwierdzone za zgodność kserokopie druków, które w sposób oczywisty niczego nie mogą dokumentować. Zasadny jest zarzut podniesiony przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu I instancji i w skardze, że w czasie dokonywania zameldowania nie zbadano zamiaru skarżącego co do charakteru jego pobytu w DPS w L.. Przeprowadzona analiza materiału dowodowego sprawy ma na celu wykazanie, że zgromadzenie i ocena materiału dowodowego w sprawie, dokonane przez organy orzekające, w tym w szczególności organ I instancji, nastąpiło wadliwie, z uchybieniem przepisom art.7, 8,10,75 § 1,77 § 1 i 80 kpa, co miało wpływ na wynik sprawy. Nieprawidłową decyzję organu I instancji utrzymano w mocy zaskarżoną decyzją Wojewody , a twierdzenia zawarte w uzasadnieniu do zaskarżonej decyzji, iż "postępowanie dowodowe nie wykazało, żeby stan faktyczny był inny" i "postępowanie dowodowe wykazało, że w dacie zameldowania Pan J. B. spełniał wymogi niezbędne do zameldowania, ponieważ przebywał w spornym lokalu" w sytuacji, gdy skarżący tego nie kwestionuje, a jedynie wnioskuje, by usunąć zapis o zameldowaniu na pobyt stały nie znajdują oparcia w materiale dowodowym sprawy, bowiem nie korespondują z treścią wniosku skarżącego. Przedstawione fakty uzasadniają stwierdzenie, że decyzje organów obu instancji w tej sprawie podjęte zostały z naruszeniem przepisów art. 7, 8, 9, 77 § 1, 80, 107 § 1 i 3 kpa, a uchybienia tym przepisom prowadziły do naruszenia prawa materialnego i miały istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono w myśl art. 200 i 250 ustawy, a orzeczenie zawarte w pkt. 3 sentencji wyroku podjęto w związku z przyznaniem skarżącemu prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów. Przy ponownym rozstrzyganiu sprawy o usunięciu zapisu o zameldowaniu J. B. na pobyt stały w DPS w L. organy wezmą pod uwagę powyższe stwierdzenia sądu oraz przeprowadzą prawidłowe postępowanie dowodowe w sprawie. W szczególności należy ustalić, czy pobyt skarżącego w DPS w L. w czasie od dnia 1 marca 2007 roku do dnia 28 maja 2007 roku miał charakter pobytu stałego w rozumieniu art. 6 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, co warunkuje prawidłowość dokonania czynności zameldowania. Podjęta decyzja winna zawierać prawidłową ocenę stanu faktycznego i prawnego sprawy uwidocznioną w uzasadnieniu do decyzji.