III SA/Gd 271/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Felicja Kajut Sędziowie: NSA Marek Gorski (spr.) NSA Zdzisław Kostka Protokolant sekretarz sądowy Anna Zegan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi D. i Z. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 7 lutego 2005 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżoną decyzję, a także poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 5 października 2004 r. nr [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] decyzją z dnia 7 lutego 2005 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 5 października 2004 r. o przyznaniu D. S. dodatku mieszkaniowego w wysokości 127,07 zł. miesięcznie na okres od 1 lutego do 31 lipca 2004 r. Jako podstawę prawną organ odwoławczy powołał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art.2 ust. 1 pkt 2, art. 6 ust. 1 pkt 2, ust. 8 i art. 17 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. nr 71, poz. 734 ze zm.), oraz § 2 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz.U. Nr 156, poz. 181). W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że odwołanie od decyzji organu I instancji złożyli D. i Z. S. podnosząc m.in., że dodatek został przyznany z pominięciem miesiąca stycznia 2004 r. Zajmują oni lokal przy ul. [...] w G. na podstawie spółdzielczego prawa do lokalu. Analizując sprawę organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 17 ust. 2 pkt. 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3-6 przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości 15% dochodów gospodarstwa domowego składającego się z 2 do 4 osób. Stosownie zaś do § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie dodatków mieszkaniowych podstawę obliczania dodatku dla członków spółdzielni mieszkaniowych stanowią opłaty za energię cieplną, wodę, odbiór nieczystości, oraz koszty eksploatacji i remontów, z wyłączeniem ubezpieczenia, podatku od nieruchomości i opłat za wieczyste użytkowanie gruntów. Przy czym zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia w celu wyliczenia świadczenia przyjmuje się 90 % wydatków określonych w ust. 1. W przypadku strony wydatki za lokal w miesiącu złożenia wniosku wynosiły 421,83 zł, co po przeliczeniu zgodnie z wyżej cytowanymi przepisami daje kwotę 379,64 zł. (421,83 zł x 90 %). Jednocześnie organ odwoławczy wyjaśnił że w gospodarstwie domowym 2 - 4 osobowym udział własny w wydatkach mieszkaniowych stanowi 15 % dochodów tego gospodarstwa, co przy średnim miesięcznym dochodzie gospodarstwa domowego strony w kwocie 1323,80 zł. stanowiło kwotę 198,57 zł. Mając na względzie wyżej przedstawione przepisy organ ustalił, że wysokość dodatku mieszkaniowego w przypadku strony wynosi 181, 07 zł. (379,64 zł. – 198,57 zł.). Jednak zgodnie z art. 6 ust. 8 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego jest wyższy od określonego w art. 17 (w 2004 r. norma dochodu wynosiła 110 % najniższej emerytury), a kwota nadwyżki nie przekracza wysokości dodatku mieszkaniowego, dodatek mieszkaniowy należy obniżyć o tę kwotę. W rozpatrywanej sprawie kwota wskazanej nadwyżki wyniosła 54,01 zł., w związku z czym po jej odjęciu wysokość dodatku mieszkaniowego wynosi 127,07 zł. W związku z zarzutem pominięcia miesiąca stycznia 2004 r. organ odwoławczy wyjaśnił, że organ I instancji wcześniejszą decyzją z dnia 9 czerwca 2004 r. przyznał stronie dodatek mieszkaniowy na okres od 1 sierpnia 2003 r. do 31 stycznia 2004 r. w wysokości 120,06 zł. miesięcznie, a więc sporny okres został objęty tą decyzją. Odnosząc się do pozostałych zarzutów organ odwoławczy uznał, że podniesione okoliczności nie stanowią przesłanek dla przyznania dodatku mieszkaniowego. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] dodatek mieszkaniowy został ustalony zgodnie z odpowiednimi przepisami w prawidłowej wysokości i nie ma podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku D. i Z. S. wnieśli o ponowne rozpatrzenie decyzji odmownej organu odwoławczego z uwagi na to że Z. S. jest osobą niepełnosprawną i potrzebuje dodatkowej powierzchni mieszkalnej. Wstrzymanie dodatku mieszkaniowego spowodowało powstanie zadłużenia, którego skarżący nie są w stanie spłacić. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] wniosło o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Organ zwrócił jednocześnie uwagę, że potrzeba dodatkowej powierzchni mieszkalnej dla Z. S. została zgodnie z przepisami uwzględniona w obliczaniu mieszkaniowej powierzchni normatywnej tzn. została powiększona o 15 m2. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie, lecz nie ze względów w niej wskazanych. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 154, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzygając sprawę w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Pojęcie wydatków mieszkaniowych wyjaśniają przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych. W dacie wydania zaskarżonej decyzji ustawa o dodatkach mieszkaniowych w art. 9 ust. 1 stanowiła, że Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia określi, m.in. szczegółowy wykaz i wysokość wydatków za zajmowany lokal mieszkalny, stanowiących podstawę obliczania dodatku mieszkaniowego. Na podstawie tej delegacji ustawowej Rada Ministrów wydała w dniu 28 grudnia 2001 r. rozporządzenie w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. nr 156, poz. 1817), którego § 2 ust. 2 stanowi, że do podstawy obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się wydatki wymienione w ust. 1, w wysokości 90% naliczonych i ponoszonych wydatków. Organy administracji publicznej rozpatrując niniejszą sprawę powołały się na przepisy tegoż rozporządzenia i wskazały, że do wydatków będących podstawą obliczenia dodatku mieszkaniowego można zaliczyć 90% wydatków faktycznie poniesionych. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 9 maja 2006 r. w sprawie P 4/05 (Dz.U. Nr 84, poz. 587), po rozpatrzeniu pytania prawnego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku orzekł jednak, że art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych jest niezgodny z art.92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zaś § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie dodatków mieszkaniowych jest niezgodny z art. 6 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych przez to, że narusza zakres ustawowego upoważnienia. Trybunał uznał zatem, że ograniczenie wydatków będących podstawą obliczenia dodatku mieszkaniowego o 10% nie ma podstaw w przepisach ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Wobec powyższego należało uwzględnić fakt niekonstytucyjności przywołanych w zaskarżonej decyzji przepisów prawa. Zgodnie, bowiem z art. 145 a § 1 k.p.a. orzeczenie przez Trybunał Konstytucyjny o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją stanowi podstawę do żądania wznowienia postępowania, zaś w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania. Przyjmuje się przy tym, że podstawa wznowienia określona w art. 145a k.p.a. jest podstawą uchylenia decyzji administracyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny także wtedy, gdy wyrok Trybunału zapadł po podjęciu zaskarżonej decyzji (tak J. Zimmermann w glosie do wyroku NSA z dnia 6 stycznia 1999 r. III SA 4728/97, opublikowanej w OSP zeszyt nr 1 z 2000, poz. 16). Teza powyższa zachowuje aktualność w obowiązującym stanie prawnym. Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję. Ponownie rozpoznając sprawę organ administracji publicznej będzie zobowiązany zastosować przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych z uwzględnieniem zmiany stanu prawnego wynikającej z powołanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Zmiana ta spowodowała, że obniżenie wysokości wydatków przyjmowanych do wyliczenia dodatku mieszkaniowego do 90% musi być uznane za bezpodstawne.