III SA/Gd 271/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Orłowska Sędziowie: Sędzia NSA Marek Gorski ( spr. ) Sędzia WSA Alina Dominiak Protokolant Starszy sekretarz sądowy Hanna Tarnawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2011 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia 1 kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę. Prezydent Miasta decyzją z dnia 12 stycznia 2011 r. orzekł o wymeldowaniu B. K. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w G. Jako podstawę prawną podano m.in. art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, zwanej dalej ustawą. W uzasadnieniu organ wskazał, że z wnioskiem o wymeldowanie wystąpiła D. K. powołując się na postanowienie Sądu Rejonowego w G. – P. z dnia 10 maja 2001 r., którym dokonano podziału majątku wspólnego i przyznano jej spółdzielcze własnościowe prawo do przedmiotowego lokalu. Zażalenie B. K. na powyższe postanowienie zostało odrzucone i nie przyznano mu lokalu socjalnego. Po wszczęciu postępowania eksmisyjnego B. K. przydzielono lokal socjalny przy ul. [...] w G. – zawarto w tej sprawie porozumienie. Po uprzednim wezwaniu, w dniu 26 sierpnia 2010 r. komornik dokonał eksmisji B. K. ze spornego lokalu. Wymieniony nie uczestniczył w czynnościach, gdyż dwa dni wcześniej został zatrzymany i przebywał w Areszcie Śledczym w G. W tych okolicznościach organ uznał, że opróżnienie lokalu przez B. K. miało charakter trwały i z uwagi na wykonaną eksmisję nie ma możliwości powrotu do mieszkania. Posiada on uprawnienia do lokalu socjalnego, do którego może się udać po odbyciu kary pozbawienia wolności, tam też komornik umieścił i zabezpieczył wszystkie należące do niego ruchomości. B. K. odwołał się od tej decyzji podnosząc, że został bezprawnie eksmitowany i przymuszony do zamieszkania w lokalu socjalnym. Jego zdaniem lokal socjalny nie nadaje się do zamieszkania i nie może być substytutem rozliczeń finansowych z byłą żoną, które wynikają z postanowienia o podziale majątku wspólnego. Opisał roszczenia wobec wnioskodawczyni i kwestionował ustalenia organu pierwszej instancji. Podał, że nie jest mu znana treść porozumienia z dnia 28 czerwca 2010 r. zawartego między Gminą Miasta a D. K. w sprawie przydzielenia jemu lokalu socjalnego. Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda decyzją z dnia 1 kwietnia 2011 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podkreślił, że treść art. 15 ust. 2 ustawy określa podstawy do wymeldowania. Prawidłowo ustalono w sprawie, że odwołujący nie mieszka w lokalu od sierpnia 2010 r., gdy został umieszczony w zakładzie karnym, a komornik przeprowadził eksmisję. Miejscem pobytu stałego jest lokal w którym osoba posiada swoje centrum życiowe, tj. posiada rzeczy osobiste, spożywa posiłki, sypia, z którego wychodzi i wraca po pracy. Tymczasem utrzymywanie w sprawie zameldowania stanowiłoby fikcję meldunkowa. Zwłaszcza, że stronie przyznano lokal zastępczy, tam przewieziono wszystkie rzeczy, lokal został wyremontowany i nadaje się do zamieszkania. Nie ma natomiast znaczenia chęć strony zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu. Organ podkreślił, przy tym, że lokal został – orzeczeniem sądu – przyznany na wyłączną własność D. K. Organ odwoławczy stwierdził, że wszelkie czynności zostały przeprowadzone na mocy orzeczeń sądowych z zastosowaniem wymaganych przepisów, a kwestie finansowe podnoszone przez odwołującego nie mają wpływu na decyzję o wymeldowaniu. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku B. K. domagał się jej uchylenia w całości. Zarzucił, że jest ona bezpodstawna i zmusza go do zameldowania się w lokalu socjalnym, który od dawna został wykreślony z zasobów mieszkalnych Urzędu Miejskiego w G., jako nie nadający się do zamieszkania. Skarżący stwierdził, że po opuszczeniu zakładu karnego nie zamierza mieszkać w lokalu socjalnym. Zgodnie z postanowieniem sądu powszechnego dopiero po całkowitym spłaceniu go przez byłą żonę, w ciągu miesiąca ma przekazać jej mieszkanie. Jego zdaniem eksmisja przeprowadzona przez komornika pod jego nieobecność była działaniem bezprawnym. Zarzucił również, że porozumienia zawarte przez D. K. z Urzędem Miejskim w sprawie lokalu socjalnego zostały zawarte bez jego wiedzy i zgody. Na pewno lokal przy ul. [...] w G. nie będzie jego centrum życiowym, zaś jego czasowe przebywanie poza miejscem stałego pobytu jest zdarzeniem niezależnym od jego woli. Dalej podał dane dotyczące rozliczeń miedzy nim a jego byłą żoną. Wskazał również, że decyzję komornika z dnia 16 lipca 2010 r. wzywającą go do opuszczenia przedmiotowego lokalu zaskarżył do sądu powszechnego. Do dnia zatrzymania nie otrzymał żadnych postanowień w tym przedmiocie. W jego ocenie powoływane przez organ orzeczenie Sądu Najwyższego nie jest prawidłowe i zapadło w związku z domniemanymi uchybieniami procesowymi. Podobnie stwierdził, że sprawa karna o znęcanie się nad rodziną została spreparowana przez byłą żonę w celu przejęcia jego majątku. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko. Zaznaczył, że przedmiotem postępowania było ustalenie czy skarżący zamieszkuje we wskazanym lokalu. Na rozprawie w dniu 15 września 2011 r. uczestniczka postępowania D. K. stwierdziła, że dotychczas nie rozliczyła się ze skarżącym i nie wpłaciła należnych skarżącemu pieniędzy do depozytu sadowego, ponieważ postanowienie sądu w tej sprawie jest nieprawomocne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to kontrolę rozstrzygnięć organów administracji publicznej w zakresie ich zgodności z prawem materialnym i procesowym. Jak stanowi art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ewidencja ludności (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), polega na rejestracji danych o miejscu pobytu osób, o urodzeniach, dotyczących obowiązku wojskowego, zmianach stanu cywilnego, obywatelstwa, imion i nazwisk oraz o zgonach. Jak słusznie podkreślały organy - w zakresie zameldowania - ewidencja ludności służy rejestracji stanu faktycznego, a nie prawnego. Organy rozstrzygały niniejszą sprawę na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy, który przewiduje, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne (por. np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 1 kwietnia 2009 r. IV SA/Wa 8/2009, baza LexPolonica nr 2056241). Podobnie utrwalony jest pogląd, że na równi z opuszczeniem lokalu w rozumieniu tego przepisu należy traktować wykonanie przez komornika sądowego w drodze postępowania egzekucyjnego prawomocnego orzeczenia sądowego nakazującego eksmisję danej osoby z lokalu (por. uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 2010 r. II OSK 195/09 (baza Legalis). W niniejszej sprawie istotne znaczenie miało prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego G.-P. z dnia 10 maja 2007 r. sygn. akt XII Ns 23/07 wydane w sprawie podziału majątku wspólnego między D. K. i B. K. Na mocy tego wyroku D. K. przyznano spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego ul. [...] w G. i jednocześnie w pkt VIII nakazano B. K. opuszczenie, opróżnienie i wydanie na rzecz D. K. tego lokalu w terminie 4 miesięcy od dnia uprawomocnienia się postanowienia. Sąd stwierdził, że stronie nie przysługuje uprawnienie do lokalu socjalnego. Orzeczenie to było podstawą przeprowadzenia eksmisji B. K. w dniu 26 sierpnia 2010 r. z lokalu przy ul. [...] w G. (protokół eksmisji k-20 akt administracyjnych). O terminie eksmisji komornik poinformował skarżącego pismem z dnia 16 lipca 2010 r. Wszystkie jego rzeczy zostały przeniesione do lokalu przy ul. [...] w G. Należy przyjąć, że aresztowanie skarżącego w dniu 24 sierpnia 2010 r. w żaden sposób nie wpływa na legalność wskazanej eksmisji. W tych okolicznościach nie może ostać się zarzut skarżącego o braku dobrowolności w opuszczeniu przedmiotowego lokalu. Niezależnie od tego czy skarżący przebywałby w zakładzie karnym czy na wolności eksmisja została wykonana. Wszystkie rzeczy skarżącego komornik przeniósł do lokalu ul. [...] w G. i zatrzymał komplet kluczy od tego lokalu. Jak to już podnoszono w świetle ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych zarówno zameldowanie jak i wymeldowanie z pobytu stałego i czasowego jest jedynie rejestracją danych o miejscu pobytu osoby co oznacza, iż nie rodzi ono ani nie pozbawia uprawnień do lokalu. Stąd niezasadna są argumenty skarżącego, który widzi zależność kwestii meldunkowych od dokonania rozliczeń z byłą żonę. Nie ulega wątpliwości, że zobowiązania wobec skarżącego wynikają z wyżej powoływanego postanowienia o podziale majątku, jednak ich dochodzenie jest możliwe w drodze postępowania cywilnego przed sądem powszechnym. Nie mogą one wpływać na rozstrzygnięcie przez organy administracyjne sprawy wymeldowania. Te spostrzeżenia odnoszą się również do ponoszonej przez skarżącego sprawy karnej wytoczonej przeciwko niemu, czy zarzutów w stosunku do rodziny byłej żony. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest upoważniony do oceny prawidłowości orzeczeń sądów powszechnych. Ustalenia organów administracji w zakresie treści tych orzeczeń znajdują potwierdzenie w aktach administracyjnych. Z wskazanych wyżej względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.