III SA/Gd 272/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz (spr.), Sędziowie: NSA Anna Orłowska, As. WSA Krzysztof Gruszecki, Protokolant Robert Daduń, po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. M. na decyzję Wojewody z dnia 6 kwietnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie status osoby bezrobotnej oddala skargę. Wojewoda decyzją z dnia 6 kwietnia 2004 r. nr [...] na podstawie art.138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f, art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( j.t. Dz. U. z 2003r. nr 58, poz. 514 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania S. M. od decyzji nr [...] z dnia 2 lutego 2004 r. wydanej przez Prezydenta Miasta w sprawie uchylenia decyzji: 1) nr [...] z dnia 1.10. 2003 r. o uznaniu za osobę bezrobotną i odmowie przyznania zasiłku dla bezrobotnych, 2) nr [...] z dnia 28.11.2003 r. o przyznaniu dodatku szkoleniowego, 3) nr [...] z dnia 31.12.2003 r. o utracie dodatku szkoleniowego, oraz o odmowie uznania strony za osobę bezrobotną od dnia 1 października 2003 r., orzekł o uchyleniu decyzji organu I instancji w części mówiącej o uchyleniu decyzji nr [...] z dnia 1 października 2003 r. w zakresie odmowy przyznania stronie prawa do zasiłku dla bezrobotnych i utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałym zakresie. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w dniu 1 października 2003 r. S. M. został zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Z uwagi na odbywanie szkolenia w dniach od 24 listopada 2003 r. do 5 grudnia 2003 r., na które został skierowany przez Powiatowy Urząd Pracy, S. M. zostało przyznane prawo do dodatku szkoleniowego. Następnie Urząd Pracy w G. otrzymał od Urzędu Miejskiego w G. informację, że w ewidencji działalności gospodarczej od dnia 20 maja 1992 r. pod numerem [...] zarejestrowana jest firma "A" prowadzona przez S. M.. Podczas rejestracji w Urzędzie Pracy jako bezrobotny nie ujawnił on danych o prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej. Organ I instancji wznowił postępowanie w przedmiocie uznania strony za osobę bezrobotną oraz przyznania jej na okres szkolenia dodatku szkoleniowego z powodu wyjścia na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych istniejących w dniu wydania decyzji, nie znanych organowi, który wydał decyzję. Po rozpatrzeniu sprawy Prezydenta Miasta wydał opisaną wyżej decyzję nr [...], od której odwołała się strona. Organ odwoławczy wskazał, że art.2 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu zawiera ustawową definicję osoby bezrobotnej i stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa o bezrobotnym oznacza to osobę, o której mowa w art.1 ust. 2 pkt 1 i 2, nie zatrudnioną i nie wykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie, z zastrzeżeniem lit. g), nie uczącą się w szkole w systemie dziennym, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania (stałego lub czasowego) powiatowym urzędzie pracy, jeżeli: f) nie podjęła pozarolniczej działalności od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowana tej działalności albo nie podlega - na podstawie odrębnych przepisów - obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników, lub zaopatrzenia emerytalnego. Z powołanego przepisu wynika, że podjęcie pozarolniczej działalności i jej nie wyrejestrowanie stanowi negatywną przesłankę do uzyskania statusu osoby bezrobotnej. Fakt podjęcia takiej działalności przez S. M. i jej nie wyrejestrowania do dnia rejestracji w Urzędzie Pracy (tj. do dnia 1 października 2003 r.) ma istotne znaczenie dla sprawy przyznania mu statusu osoby bezrobotnej. W dalszej kolejności ma wpływa na prawo S. M. do dodatku szkoleniowego. Skoro w wyniku wznowienia postępowania w sprawie ustalono, że nie zachodzą warunki z art.2 ust. 1 pkt 2 lit. f wskazanej ustawy do przyznania stronie statusu osoby bezrobotnej to wcześniej wydaną w tej sprawie decyzję o przyznaniu takiego statusu należało uchylić i orzec o odmowie przyznania stronie takiego statusu z dniem rejestracji. Uchylona decyzja jednak była zasadna w zakresie odmowy przyznania stronie prawa do zasiłku dla bezrobotnych i w tej części nie wymagała ona zmiany. Następnie organ odwoławczy wskazał, że art.16 ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu stanowi, iż dodatek szkoleniowy przysługuje bezrobotnemu w okresie odbywania szkolenia, na które został skierowany przez starostę. Zważywszy na treść tego przepisu prawnego należało również uchylić decyzję przyznającą stronie prawo do dodatku szkoleniowego, gdyż dodatek taki przysługuje tylko osobie bezrobotnej w rozumieniu ustawy. To samo dotyczy decyzji o utracie tego prawa skoro, zostało ono przyznane bezpodstawnie. S. M. wnosząc skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucił organowi naruszenie art. 7, 77 i 107 k.p.a. oraz art. 45 ust. 1 i 77 ust. 1 Konstytucji RP. W uzasadnieniu skargi skarżący przyznał, że w 1992 r. zarejestrował działalność gospodarczą, ale została ona rozpoczęta w czasie obowiązywania ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 41, poz. 324 ze zm.) i w momencie wejścia w życie nowej ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej ( Dz. U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.) jego zdaniem zapisy w ewidencji działalności gospodarczej z mocy prawa przestały obowiązywać z chwilą wejścia w życie nowej ustawy. W stanie prawnym obowiązującym od 1 stycznia 2000 r. nie może on prowadzić żadnej działalności gospodarczej z uwagi na brak miejsca stałego pobytu. O tym, że nie prowadzi działalności gospodarczej mogą zaświadczyć Urząd Skarbowy i Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Organ rozpatrujący sprawę nie wystąpił do tych instytucji nie zebrał w sprawie stosownego materiału dowodowego. Nadto S. M. podnosi, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji milczy w przedmiocie odmowy uznania go za osobę bezrobotną z dniem 1 października 2003 r. W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Organ zaznaczył, że wskazane przepisy uniemożliwiają uzyskanie statusu osoby bezrobotnej osobie, która podjęła działalność gospodarczą i nie wyrejestrowała jej z ewidencji działalności gospodarczej. Obowiązek wyrejestrowania działalności gospodarczej nakłada również art. 7d ust. 1 w związku z art. 7e ust. 1 pkt 1 ustawy z dna 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej, wprowadzony na mocy ustawy z dnia 14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo działalności gospodarczej i oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 217, poz. 2115). Organ stwierdza, że wydając decyzję nie naruszył prawa, a w świetle przepisów samo faktyczne zaprzestanie działalności gospodarczej bez jej wyrejestrowania jest niewystarczające do przyjęcia, że osoba nie prowadzi działalności gospodarczej i może uzyskać status osoby bezrobotnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Sądy administracyjne zgodnie z ustawą z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 1 i 2). W niniejszej sprawie kwestią zasadniczą jest czy S. M. w dniu 1 października 2003 r., to jest w chwili rejestracji jako osoba bezrobotna, przysługiwał taki status. Wiąże się to z zagadnieniem, czy, jak interpretuje organ, musi nastąpić wykreślenie podmiotu z rejestru działalności gospodarczej na podstawie stosownej decyzji, aby można mówić o tym, że dana osoba nie prowadzi działalności gospodarczej. Dalsze kwestie w sprawie są wypadkowymi tych zagadnień. Nie jest kwestionowany w sprawie fakt zarejestrowania działalności gospodarczej przez S. M. w 1992 r. i istnienie tego wpisu do chwili wydania decyzji organu II instancji. Podobnie bezsporny jest fakt, że skarżący, nie ujawnił tego w karcie rejestracyjnej podpisanej osobiście w dniu rejestracji. Zgodnie z cytowanym przez organ art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f) ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu z daty orzekania, osobie można przyznać statut bezrobotnej, jeżeli obok spełniania innych przesłanek "nie podjęła pozarolniczej działalności od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności albo nie podlega - na podstawie odrębnych przepisów - obowiązkowi ubezpieczenia społecznego rolników, lub zaopatrzenia emerytalnego". Można z niego wywnioskować, że osoba prowadząca działalność gospodarczą nie może być uznana za osobę bezrobotną nawet, jeżeli spełnia wszystkie inne warunki przewidziane ustawą. Przepis ten zawiera pojęcie wyrejestrowania działalności, a nie pojęcie zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej. Ma to o tyle istotne znaczenie, że ustawa o działalności gospodarczej z 1988 r. rozróżnia te pojęcia. W ocenie Sądu wyrejestrowanie z ewidencji działalności gospodarczej jest w rozumieniu tego przepisu decydujące. Szersze rozważania na temat konieczności wyrejestrowania działalności gospodarczej w kontekście uznania osoby za bezrobotną można znaleźć w uzasadnieniu uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 1996 r. OPS 5/96 (ONSA 1997/2/47). W uchwale NSA stwierdził, że osoba, która uzyskała wpis do ewidencji działalności gospodarczej, może być pozbawiona statusu bezrobotnego w wyniku wznowienia postępowania w sprawie o przyznanie zasiłku dla bezrobotnego z tego powodu, że jest wpisana do ewidencji działalności gospodarczej, chyba że wykaże, iż nie podjęła pozarolniczej działalności gospodarczej od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności. Sąd w składzie orzekającym podziela ten pogląd i uważa za aktualny. Ustawa z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej wprowadziła obowiązek ewidencji działalności gospodarczej i określiła tryb jej prowadzenia. Obowiązywała ona w dniu 20 maja 1992 r., kiedy S. M. zarejestrował działalność gospodarczą. Wymóg rejestracji działalności gospodarczej był aktualny w czasie obowiązywania kolejnej ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej. Wbrew temu, co twierdzi skarżący ta ostatnia wyraźnie stanowiła w art. 88g, że z dniem 1 stycznia 2001 r. ewidencja działalności gospodarczej prowadzona na podstawie ustawy z 1998 r. o działalności gospodarczej staje się ewidencją działalności gospodarczej w rozumieniu niniejszej ustawy, a dokonane wpisy zachowują moc (zobacz: uzasadnienie uchwały NSA z dnia 10 grudnia 2001 r. OKP 21/01, publikowana w ONSA 2002/3/105). Jeżeli S. M. nie wyrejestrował działalności gospodarczej winien zawrzeć taką informację w karcie rejestracyjnej – bezrobotnego w części oświadczenia bezrobotnego. Z kolei organ rejestracyjny, który uzyskałaby te informacje nie miałby podstaw prawnych przyznania statusu bezrobotnego. Zaistniały, zatem warunki przewidziane w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. do wznowienia postępowania w sprawie i pozbawienia skarżącego statusu osoby bezrobotnej, gdyż w dniu 1 października 2003 r. nie spełniał przesłanek koniecznych do uzyskania statusu bezrobotnego. Konsekwencją uchylenia decyzji o przyznaniu skarżącemu statusu bezrobotnego było to, że Prezydent Miasta był zobligowany uchylić decyzje o przyznaniu mu dodatku szkoleniowego i decyzji o utracie dodatku szkoleniowego. Zgodnie z art. 16 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, świadczenie w postaci dodatku szkoleniowego przysługuje bezrobotnemu w rozumieniu przepisów art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy. Ponieważ skarżący nie miał statusu osoby bezrobotnej nie należał mu się również dodatek szkoleniowy. Mając powyższe na względzie Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.