III SA/Gd 274/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Felicja Kajut, Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Wioleta Gładczuk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2007 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Wojewody [...] z dnia 13 kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie wznowienie postępowania w sprawie o wymeldowanie z pobytu stałego oddala skargę. Decyzją z dnia 12 lutego 2007 r. nr [...] Prezydent Miasta [...] na podstawie art. 149 § 3 w związku z art. 145 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego odmówił wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia 8 grudnia 2007r.,orzekającą wymeldowanie A. D. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w G. W uzasadnieniu organ podał, że postępowanie administracyjne w sprawie o wymeldowanie A. D. wszczęto w lipcu 2006r. na wniosek jego dziadków, małż. E. i J. D., ówczesnych współwłaścicieli nieruchomości przy ul. [...] w G. Po przeprowadzeniu tego postępowania ocenie poddano cały zgromadzony materiał i decyzją Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia 8 grudnia 2006r orzeczono o wymeldowaniu wymienionego z przedmiotowego lokalu. Uznano, że A. D. trwale opuścił lokal nr [...] przy ul. [...] zwłaszcza, że sporna nieruchomość w końcu września 2006r. została zbyta na rzecz osoby trzeciej. W toku niniejszego postępowania w miejsce małżonków E. i J. D. wszedł ich następca prawny – A.Z. tj. nowy właściciel posesji zaś A. D. zaczęła reprezentować jego matka B. D. B. D. podjęła wskazaną decyzję w dniu 19 grudnia 2006r. zaś odwołanie od niej wniosła w dniu 3 stycznia 2007r. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia 17 stycznia 2007r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Organ odwoławczy zauważył, że pełnomocnik A. D. w odwołaniu nie powołał się na fakty, które przeszkodziłyby w złożeniu odwołania w terminie do jego wniesienia. Powyższe spowodowało, iż cytowana decyzja Prezydenta Miasta [...] stała się ostateczna i została wykonana. W dniu 19 stycznia 2007r. zanim jeszcze nastąpił zwrot akt sprawy z organu II instancji, B. D. wniosła do Prezydenta Miasta [...] prośbę o wznowienie postępowania sprawy dotyczącej syna w związku z wymeldowaniem z lokalu nr [...]. Wymieniona stwierdziła, że decyzja nr [...] nie wyczerpała materiału dowodowego w całości. Podała, że nie zgadza się z powyższą decyzją, gdyż organ administracji nie uwzględnił w całości złożonych dowodów (podała jakich). Stwierdziła także, że jeżeli organ administracji odrzuci którykolwiek z dowodów – musi uzasadnić dlaczego. B. D. uważa, że w decyzji organu I instancji nastąpiły braki formalne albowiem oparto się na zeznaniach tylko jednej ze stron tj. małżonków D., wiarygodność zeznań których można poddać w wątpliwość. Na koniec wymieniona wyjaśniła, że odwołanie od decyzji złożyła z jednodniowym spóźnieniem z powodu wysokiej gorączki. Następnie organ pierwszej instancji przytoczył art. 145 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego i podał, że analizując wniosek o wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie nie znaleziono w nim ani jednej z okoliczności, wymienionych enumeratywnie w powołanym przepisie, która mogłaby stanowić podstawę wznowienia. Pełnomocnik A. D. we wniosku o wznowienie powtórzyła dokładnie te same argumenty, jakie podniosła w odwołaniu od decyzji z dnia 8 grudnia 2006r. orzekającej o wymeldowaniu wymienionego z lokalu nr [...]. W ocenie organu stan taki świadczy o tym, że B. D., która poprzez swoją niewiedzę czy też zaniedbanie utraciła możliwość zbadania przez organ II instancji prawidłowości decyzji, wydanej przez organ I instancji, podnosząc obecnie zarzuty natury stricte merytorycznej, odnoszące się do treści wydanego już i ostatecznego rozstrzygnięcia chciałaby – w drodze wznowienia- orzeczenie to wzruszyć. Dopuszczenie się jednakże zaniechania w zwykłym trybie odwoławczym niesie określone skutki prawne. Niedopuszczalną i nieskuteczną jest próba wykorzystania w ramach nadzwyczajnego postępowania, jakim jest postępowanie wznowieniowe, możliwości kwestionowania dokonanej uprzednio przez organ oceny zgromadzonego materiału dowodowego. W odwołaniu od w/w decyzji strona podała, że nie zgadza się z decyzją organu pierwszej instancji tj. z jej uzasadnieniem. Zachodzi bowiem jej zdaniem przesłanka wymieniona w art. 145 § 1 kpa. – dowody na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne są fałszywe, gdyż organ administracji nie badał tej przesłanki w sposób wnikliwy. Zeznania świadków na których oparto całe postępowanie administracyjne były mocno wątpliwe. Wątpliwości intencji E. i J. D. może, w ocenie odwołującego, potwierdzać toczące się postępowanie karne w sprawie znęcania się nad B. D. W dalszej części odwołania wymieniono naruszenia przepisów postępowania w sprawie zakończonej decyzją o wymeldowaniu A. D. ze spornego lokalu. Decyzją z dnia 13 kwietnia 2007 r. nr [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 149 § 3 k.p.a. w zw. z art.15 ust.2, ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. – o ewidencji i dowodach osobistych utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy potwierdził prawidłowość ustaleń w zakresie stanu faktycznego dokonanych przez organ pierwszej instancji. Wskazując na przepis art. 145 § 1 kpa. podał, że w sprawie nie została spełniona żadna z przesłanek wymieniona w tym przepisie. W ocenie organu drugiej instancji, jakkolwiek odwołujący uważa, iż dowody zebrane w sprawie są fałszywe, to jednak nie przedstawił w tej sprawie żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń. Dlatego na podstawie art. 149 § 3 kpa .należało odmówić wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżący A. D. działający poprzez swoją matkę B. D. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji ponawiając zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje: Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazać należy, iż przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest ocena zgodności z prawem rozstrzygnięć organów administracji publicznej wydanych w wyniku żądania strony wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Dla dokonania przedmiotowej oceny zasadniczego znaczenia nabiera treść art. 145 § 1 k.p.a. Zgodnie z art. 145 § 1 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: 1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe, 2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa, 3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27, 4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, 5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję, 6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu, 7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2), 8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Podnieść należy, iż wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, która zakończona została decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie w którym ta decyzja zapadła dotknięte było kwalifikowaną wadliwością wskazaną w przepisach k.p.a. W przedmiotowej instytucji przejawia się również wyraźnie aspekt o charakterze materialnoprawnym, tj. możliwość ponownego merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Niemniej jednak aby możliwe było ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy zakończonej decyzją ostateczną istnieć muszą określone przesłanki. Kodeks postępowania administracyjnego uzależnia w/w możliwość prawną od wystąpienia w sprawie dwóch przesłanek pozytywnych oraz braku w sprawie dwóch przesłanek negatywnych. Przesłankami pozytywnymi są rozstrzygnięcie sprawy decyzją ostateczną oraz wystąpienie jednej z wyliczonych wyczerpująco w art. 145 § 1 k.p.a. podstaw prawnych wznowienia. Przesłankami negatywnymi są zaś przesłanka terminu, określona w art. 146 § 1 k.p.a. oraz przesłanka przewidywanej możliwości wydania w wyniku wznowienia postępowania wyłącznie decyzji, która w swej istocie odpowiadałaby decyzji dotychczasowej. Zgodnie z art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy wskazać należy, że B. D. nie wykazała, iż w sprawie spełniona została przesłanka wymieniona w przywołanym wyżej przepisie. Ograniczyła się do powtórzenia zarzutów zawartych w odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 8 grudnia 2006r. orzekającej o wymeldowaniu A. D. z lokalu nr [...] przy ul. [...] w G., która na skutek uchybienia terminowi do wniesienia odwołania uzyskała walor ostateczności. Tym samym dokonaną przez organy ocenę prawną złożonego wniosku o wznowienie postępowania uznać należy za prawidłową. Niedopuszczalnym jest w tym trybie postępowania, czego w istocie domagała się w imieniu skarżącego jego pełnomocnik, podejmowanie czynności mających na celu weryfikację dowodów zebranych poprzednio w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją i dokonywanie ocen w zakresie ich wiarygodności. W sytuacji gdy skarżący powołał się ogólnie na fałszywość dowodów zebranych w sprawie o wymeldowanie, bez powołania się na prawomocne orzeczenie sądu lub innego organu stwierdzającego taki fakt, organy nie mogły uznać, że została spełniona przesłanka wznowieniowa (art.145 § 1 pkt 1 kpa.). Również w niniejszej sprawie brak było podstaw do zastosowania art. 145 § 2 kpa., zgodnie z którym organ właściwy może wznowić postępowanie przed stwierdzeniem fałszu dowodu prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu, gdyż nie wystąpiły łącznie dwie przesłanki niezbędne do zastosowania tego przepisu. Nie ulega wszakże wątpliwości, że w omawianej sprawie fałsz dowodu nie był oczywisty ani też wznowienie postępowania nie było niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. W okolicznościach sprawy zgodzić należy się z organami, że pełnomocnik skarżącego wykorzystując tryb nadzwyczajny chciała naprawić swój błąd, polegający na nieskutecznym zaskarżeniu decyzji w trybie zwyczajnym – co jest niedopuszczalne z uwagi na obowiązujące przepisy prawa w tym zakresie. Z powyższych względów organy zasadnie odmówiły wznowienia postępowania (art.149 § 3 kpa.). Reasumując wszystkie powyższe rozważania oraz zarzuty przedstawione przez skarżącego Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Z związku z tym, Sąd na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.