III SA/Gd 275/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Krzysztof Przasnyski po rozpoznaniu w dniu 3 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. G. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia 13 maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych postanawia: I. umorzyć postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. przyznać wnioskodawcy prawo pomocy przez ustanowienie adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, wyrokiem z dnia 8 września 2011 r. oddalił skargę M. G. na opisaną decyzję Wojewody [...]. Wnioskiem z dnia 14 września 2011 r. skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Przedmiotem zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji jest utrata prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Z tych względów w pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie art. 239 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a. - strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Powyższe oznacza, że skarżący jest w niniejszej sprawie ustawowo zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych, a zatem nie ma obowiązku ich uiszczania. W konsekwencji wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych należało uznać za bezprzedmiotowy i umorzyć postępowanie w tym zakresie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 P.p.s.a., o czym orzeczono w pkt I sentencji postanowienia. Rozpoznania wymaga zaś żądanie wnioskodawcy ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do przepisu art. 246 § 3 P.p.s.a., adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. W myśl przepisu art. 262 P.p.s.a. przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W świetle powołanych uregulowań przyznaje się prawo pomocy przez ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, oraz gdy nie pozostaje w stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym lub doradcą podatkowym, z wyjątkiem ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. Zatem to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Na podstawie złożonego przez skarżącego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz przedłożonych w odpowiedzi na zarządzenie referendarza sądowego z dnia 14 września 2011 r., dokumentów źródłowych (kopii zaświadczenia w przedmiocie statusu bezrobotnego oraz prawa do zasiłku, wyciągów z rachunku bankowego, kopii zawiadomienia o wysokości opłat za mieszkanie, faktur za energię elektryczną, usługi telekomunikacyjne, wezwań do zapłaty oraz dodatkowych oświadczeń) ustalono, że wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i małoletnim synem, z którymi zamieszkuje w lokalu o powierzchni 30 m2, jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Zarówno on, jak i osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym nie korzystają z pomocy społecznej, nie posiadają zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 3 000 euro. Obecnie jedynym źródłem dochodu rodziny jest zasiłek rodzinny na dziecko w wysokości 91 zł miesięcznie. Udokumentowane miesięczne wydatki gospodarstwa domowego skarżącego (opłaty za mieszkanie, fundusz remontowy, energię elektryczną, usługi telekomunikacyjne, spłata raty kredytu mieszkaniowego) wynoszą średnio 873,45 zł miesięcznie. Dodać przy tym należy, że wnioskodawca ma zaległości w opłatach za lokal, energię elektryczną oraz usługi telekomunikacyjne, których łączna wysokość wynosi 1 794,89 zł. Rodzina skarżącego pomaga mu w spłacaniu rat kredytu oraz finansowaniu najważniejszych wydatków, w tym czynszu. Ponadto zaopatruje go w żywność oraz używaną odzież. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności faktyczne (potwierdzone stosownymi dokumentami), a w szczególności wysokość łącznego dochodu rodziny (91 zł miesięcznie), konieczność korzystania z pomocy rodziny w celu zapewnienia utrzymania trzyosobowego gospodarstwa domowego oraz brak zasobów pieniężnych, uznano, iż wnioskodawca dostatecznie wykazał, że nie ma realnych możliwości finansowych poniesienia kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny. W konsekwencji na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w pkt II sentencji postanowienia.