III SA/Gd 276/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2005 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. C. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział z dnia 7 kwietnia 2005 r. Nr [...] w przedmiocie wydania książki inwalidy wojennego postanawia odrzucić skargę. III SA/Gd 276/05 UZASADNIENIE J. C. wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział o wydanie mu książki inwalidy wojennego na podstawie art. 7 pkt 5 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (tekst jedn.: Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 87 ze zm.). W kierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skardze na organ z tytułu wydania dokumentu z naruszeniem prawa z dnia 11 stycznia 2005 r. J. C. wskazał, że wobec utraty z dniem 15 listopada 2004 r. ważności wszystkich książek inwalidy wojennego i zastąpienia ich książkami nowymi, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wydał mu "legitymację osoby represjonowanej", zamiast "książki inwalidy wojennego", którą miał dotychczas, dopuszczając się naruszenia art. 7 pkt 5 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział nie przesłał wówczas niniejszej skargi do sądu administracyjnego i następnie, po okresie prowadzenia korespondencji ze skarżącym, w dniu 7 kwietnia 2005 r. wydał decyzję odmawiającą wydania książki inwalidy wojennego-wojskowego. W uzasadnieniu tej decyzji ZUS podał, że decyzją z dnia 4 maja 1994 r. przyznał rentę na podstawie orzeczenia Obwodowej Komisji Lekarskiej do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia z dnia 13 kwietnia 1994 r., zaliczając J. C. do trzeciej grupy inwalidów w związku z uwięzieniem z przyczyn politycznych, a więc jest to renta osoby represjonowanej. Wobec tego ZUS wskazał, iż J. C. posiada prawo do legitymacji osoby represjonowanej, którą Zakład wydał w dniu 9 listopada 2004 r. W dniu 2 maja 2005 r. J. C. wniósł kolejną skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, podając, że ZUS bezprawnie odebrał mu status inwalidy wojennego, wydając z naruszeniem prawa decyzję z dnia 7 kwietnia 2005 r. Skarżący nadto podał, że nie domaga się przyznania renty, zmiany podstawy jej ustalenia, czy zmiany kwalifikacji, lecz wyłącznie przywrócenia statusu inwalidy wojennego. Dlatego jego zdaniem właściwym rzeczowo do rozpoznania sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie. W uzasadnieniu ZUS podał, że przyznanie renty inwalidy wojennego na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin i wydanie książki inwalidy wojennego są sprawami z zakresu ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych oraz art. 4779 § 1 k.p.c. odwołanie od decyzji organu rentowego winno być wniesione do Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z/s. Do tego Sądu można również wnieść odwołanie w przypadku niewydania decyzji w terminie 2 miesięcy od dnia zgłoszenia wniosku (art. 83 ust. 1 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i art. 4779 § 4 k.p.c.). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 23c ust. 1 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (tekst jedn.: Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 87 ze zm.) dokumentem potwierdzającym prawo do korzystania z uprawnień, o których mowa w ustawie, jest książka inwalidy wojennego (wojskowego) wystawiona przez organ rentowy. Stosownie do § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 23 czerwca 2004 r. w sprawie trybu wydawania i anulowania książki inwalidy wojennego (wojskowego), dokumentów wymaganych do jej wydania oraz wzoru książki inwalidy wojennego (wojskowego) (Dz. U. Nr 158, poz. 1653), organ rentowy po wydaniu decyzji o przyznaniu renty inwalidy wojennego oraz renty inwalidy wojskowego wydaje niezwłocznie książkę inwalidy wojennego (wojskowego). Jak wynika z cytowanych wyżej przepisów obowiązek wydania przez organ rentowy książki inwalidy wojennego wiąże się z posiadaniem prawa do renty inwalidy wojennego, wynikającym z wydanej w tym przedmiocie decyzji organu rentowego. Zatem należy stwierdzić, że decydującą kwestią jest posiadanie prawa do renty inwalidy wojennego. Legitymowanie się decyzją w tym przedmiocie przesądza o prawie do otrzymania książki inwalidy wojennego. Sprawy emerytur i rent są z godnie z art. 476 § 2 pkt 2 i § 4 k.p.c. sprawami z zakresu ubezpieczeń społecznych. Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych należą stosownie do art. 4778 § 1 k.p.c. do właściwości sądów okręgowych, z wyjątkiem spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość sądów rejonowych. W przedmiotowej sprawie organ rentowy stoi na stanowisku, że skarżący ma prawo do renty osoby represjonowanej, a nie do renty inwalidy wojennego i z tego względu odmawia wydania książki inwalidy wojennego. Wobec tego rozstrzygnięcia wymaga w pierwszej kolejności kwestia prawa skarżącego do ranty inwalidy wojennego, która ma decydujące znaczenie dla wydania przedmiotowej książki. Dlatego należy stwierdzić, że sprawa o wydanie książki inwalidy wojennego, jako ściśle związana z prawem do renty inwalidy wojennego jest sprawą z zakresu ubezpieczeń społecznych, do rozpoznania, której właściwy jest sąd pracy i ubezpieczeń społecznych. Tylko, bowiem sąd pracy i ubezpieczeń społecznych władny jest rozstrzygać w przedmiocie uprawnień emerytalno-rentowych. Do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych należy również rozpoznawanie odwołań w sytuacji kiedy organ rentowy nie wydał decyzji w terminie dwóch miesięcy, licząc od dnia zgłoszenia roszczenia w sposób przepisany (art. 4779 § 4 k.p.c.). Wobec powyższego należy stwierdzić, że skarżący wydania książki inwalidy wojennego może domagać się wyłącznie przed właściwym miejscowo okręgowym sądem pracy i ubezpieczeń społecznych, gdyż sprawa w tym przedmiocie - niezależnie od tego czy skarżący wnosi skargę od decyzji organu rentowego, czy w sytuacji kiedy organ rentowy nie wydał w określonym czasie decyzji - nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W związku z tym, że jak wskazano, sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego skargę należało odrzucić. Mając powyższe na względzie Sąd na mocy art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.