III SA/Gd 28/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie Sędzia WSA Felicja Kajut, Sędzia WSA Elżbieta Kowalik – Grzanka (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Kaczmar, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2010 r. sprawy ze skargi M. i Ł. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego [...] z dnia 17 listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie zmian w ewidencji gruntów i budynków 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Starosty [...] z dnia 16 września 2009 r., nr [...]; 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego [...] na rzecz skarżących M. i Ł. P. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 16 września 2009 r. Starosta po rozpoznaniu wniosku M. i Ł. P. w oparciu o art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. -Kodeks postępowania administracyjnego (dalej w skrócie k.p.a.), art. 22 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 44 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków odmówił wprowadzenia zmiany do operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu Z. W. w gminie N. K., polegającej na przywróceniu numeru działki [...] w miejsce aktualnych numerów [...], [...], [...]. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że numery [...], [...], [...] powstały w wyniku dokonania podziału działki nr [...] dokonanego przez Wojewódzkie Biuro Geodezji i Terenów Rolnych i mającego na celu wydzielenie rzeki K. z gruntów prywatnych w celu uregulowania jej stanu prawnego. Rzeka K. w świetle art. 11 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części stanowiących własność publiczną stanowi bowiem śródlądową wodę płynącą stanowiącą własność publiczną, w stosunku do której prawo własności wykonuje marszałek Województwa. W związku z tym, w celu ujawnienia tego faktu i uregulowania stanu prawnego w ewidencji gruntów i budynków oraz księgach wieczystych należało dokonać wydzielenia gruntu pod wodą płynącą. W odwołaniu od w/w decyzji M. i Ł. P. wskazali, że w sprawie nie mogło mieć miejsca ustalenie linii brzegu. Co istotne, geodeta bezpodstawnie wytyczył granice działki o szerokości 6 metrów, podczas gdy zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy Prawo wodne nie powinny przekraczać 2 metrów. Z kolei operat techniczny został sporządzony nieprawidłowo. Odwołującym się nie doręczono również wezwania do stawienia się na gruncie. Wojewódzki inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia 17 listopada 2009 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu przedmiotowego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że w świetle art. 14 ustawy - Prawo wodne grunty znajdujące się pod wodami powierzchniowymi stanowią własność właściciela tych wód, czyli w przypadku rzeki K. właścicielem gruntu jest Skarb Państwa. Z kolei zgodnie z art. 15 w/w ustawy linię brzegu wód śródlądowych płynących ustala się w drodze decyzji, której podstawę stanowi operat rozgraniczenia gruntów pokrytych wodami od gruntów przyległych. Organ podał nadto, że M. i Ł. P. byli obecni podczas prac geodezyjnych w zakresie wydzielenia rzeki K., co zostało odnotowane w protokole technicznym i stwierdzone podpisami. Podpisy te zostały jednak anulowane z uwagi na brak zgody co do przejęcia rzeki K. do zasobu Skarbu Państwa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku M. i Ł. P. podnosząc zarzuty naruszenia art. 12 ust. 1 oraz art. 14 ustawy -Prawo wodne oraz art.7, 9 i 10 k.p.a. wnieśli o uchylenie decyzji organu odwoławczego. W uzasadnieniu skargi wskazano, że niezgodne z elementarnym obowiązkiem praworządności jest wzbogacanie zasobów Skarbu Państwa kosztem właścicieli prywatnych poprzez wykorzystywanie oczywiście błędnych ustaleń. Zdaniem skarżących uznanie przechodzącego przez ich działkę suchego rowu melioracyjnego za rzekę K. a następnie dokonanie podziału geodezyjnego działki nr [...] było błędem. Bezzasadne było także wytyczenie granic działki nr [...] na szerokości 6 metrów od linii rowu. W rzeczywistości przez ich działkę nigdy nie płynęła rzeka, a woda pojawiająca się w rowie jak i grunt pod nią stanowią własność skarżących zgodnie z art. 12 ust. 1 i art. 14 ustawy - Prawo wodne. Co istotne, skarżący nie zostali również poinformowani o celu ani o podstawie dokonywanych pomiarów i oznaczeń. Nadto nikt nie poinformował ich o dokonanych zmianach i przejęciu prawa własności działki nr [...] przez Skarb Państwa. Z kolei decyzja organu II instancji została wydana bez przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego. Organ odwoławczy nie zweryfikował bowiem w żaden sposób błędnych ustaleń organu l instancji. Organ nie dostrzegł również treści art. 14a ust. 2 ustawy - Prawo wodne, w świetle którego ewentualne przejęcie gruntów pokrytych powierzchniowymi wodami płynącymi do zasobów nieruchomości Skarbu Państwa stwierdza w drodze decyzji właściwy starosta. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W myśl art. 134 § 1 tej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 11 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001 roku Prawo wodne (Dz.U 2005r. nr 239 poz. 2019) prawa właścicielskie w stosunku do wód publicznych stanowiących własność Skarbu Państwa [...] wykonuje marszałek województwa, jako zadanie z zakresu administracji rządowej wykonywane przez samorząd województwa - w stosunku do wód istotnych dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa [...]. W myśl art. 10 ust.1 pkt 1a w/w ustawy [...] śródlądowe wody powierzchniowe płynące [...] stanowią własność Skarbu Państwa. Jak wynika z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 roku w sprawie śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części stanowiących własność publiczną i załącznika nr 2 pozycja 73 rzeka K. jest śródlądową wodą powierzchniową stanowiącą własność publiczną. W przedmiotowej sprawie skarżący podnosili, że wydzielona z działki [...], działka [...] nie stanowi gruntu pokrytego powierzchniowymi wodami płynącymi, której właścicielem jest Skarb Państwa albowiem w dacie kupna działki [...] wykazana była ona jako rowy. Nadto jeżeli stanowiłaby w istocie grunt, o którym mowa wyżej, przejście prawa własności stwierdzone winno być decyzją. Sąd stwierdza, że zarzuty skargi są zasadne albowiem organy prowadząc postępowanie naruszyły podstawowe reguły procedury administracyjnej tj. art.7, 9 i 10 kodeksu postępowania administracyjnego. Przede wszystkim organy nie wyjaśniły czy w istocie część gruntów na działce [...] pokryta jest wodami powierzchniowymi płynącymi a zatem czy część działki tej stanowi rzeka K., jak wynika to z rozporządzenia z dnia 17 grudnia 2002 roku, czy też tak jak twierdzą skarżący - jest to rów z wodą będącą w granicach ich nieruchomości gruntowej stanowiącą ich własność jako właścicieli tej nieruchomości z mocy art.12 ust. 1 prawa wodnego. Sąd zwraca uwagę, że organy w sposób sprzeczny z obowiązującymi przepisami nie czynią żadnego rozróżnienia między sytuacją w której zastosowanie winien znaleźć przepis art. 14a i art. 17 ustawy Prawo wodne. Wskazać trzeba, że zgodnie z art. 14a ust.1 ustawy grunty pokryte wodami powierzchniowymi płynącymi, stanowiącymi własność Skarbu Państwa, są zasobem nieruchomości Skarbu Państwa, do którego nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami. Na podstawie ust. 2 tego przepisu przejście gruntów pokrytych powierzchniowymi wodami płynącymi do zasobu, o którym mowa w ust.1 [...] stwierdza, w drodze decyzji, na wniosek właściwego organu [...], właściwy starosta realizujący zadanie z zakresu administracji rządowej. Również w takim wypadku linię brzegu ustala w drodze decyzji, właściwy organ na zasadach wskazanych w art. 15 prawa wodnego. Natomiast regulacja zawarta w art. 17 ustawy Prawo wodne dotyczy całkowicie odmiennej sytuacji. W myśl tego przepisu jeżeli śródlądowa woda powierzchniowa płynąca lub wody morza [...] zajmą trwale, w sposób naturalny, grunt niestanowiący własności właściciela wody, grunt ten staje się własnością właściciela wody. Powyższe rozważania wykazują, iż dopiero ustalenie prawidłowego stanu faktycznego, wszelkimi środkami dostępnymi w postępowaniu administracyjnym, pozwoli na prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego w stosunku do działki nr [...] i wskaże czy jej podział jest uzasadniony a jeżeli tak, na podstawie jakich przepisów winien być dokonany. W reasumpcji należało wyeliminować z obrotu prawnego zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia 16 września 2009 roku albowiem wskazane naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt 1 wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł mając za podstawę art. 200 w/w ustawy. W dalszym toku postępowania organ winien uwzględnić w/w rozważania koncentrujące się wokół prawidłowości postępowania dowodowego stanowiącego podstawę ustalenia stanu faktycznego co dopiero umożliwi subsumcję wskazanych przepisów prawa materialnego w zgodzie z dokonaną ich wykładnią.