III SA/Gd 280/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Krzysztof Przasnyski po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. M. i J. M. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 26 stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego postanawia: I. umorzyć postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. przyznać wnioskodawcom prawo pomocy przez ustanowienie adwokata. Wyrokiem z dnia 13 czerwca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę A. M. i J. M. na opisaną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. Wnioskiem z dnia 20 czerwca 2012 r., uzupełnionym na urzędowych formularzach PPF w dniu 6 lipca 2012 r., skarżący zwrócili się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja samorządowego kolegium odwoławczego, mocą której uchylono decyzję organu I instancji w sprawie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego. Z tego względu w pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. Poz. 270) - zwanej dalej P.p.s.a. - strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Powyższe oznacza, że skarżący są w niniejszej sprawie ustawowo zwolnieni od ponoszenia kosztów sądowych, a zatem nie mają obowiązku ich uiszczania. W konsekwencji wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych należało uznać za bezprzedmiotowy i umorzyć postępowanie w tym zakresie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 P.p.s.a., o czym orzeczono w pkt I sentencji postanowienia. Rozpoznania wymaga zaś żądanie wnioskodawców w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do przepisu art. 246 § 3 P.p.s.a., adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. W myśl przepisu art. 262 P.p.s.a. przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W świetle powołanych uregulowań przyznaje się prawo pomocy przez ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, oraz gdy nie pozostaje w stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym lub doradcą podatkowym, z wyjątkiem ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. Zatem to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Na podstawie złożonych przez skarżących oświadczeń o stanie rodzinnym, majątku i dochodach ustalono, że są oni małżonkami, prowadzącymi wspólne gospodarstwo domowe z czworgiem dzieci, z którymi mieszkają w lokalu gminnym o powierzchni 65,60 m2. Wnioskodawcy są osobami niepełnosprawnymi, nie posiadają zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 3 000 euro. Źródłem dochodów sześcioosobowej rodziny są świadczenia z pomocy społecznej, rodzinne, zasiłek dla bezrobotnych, dodatek mieszkaniowy oraz wynagrodzenie za pracę w łącznej wysokości 2 738,12 zł. Oprócz tego, w czerwcu br. skarżący wykonywał prace interwencyjne, za które otrzyma wynagrodzenie w wysokości około 1 100 zł. Dając wiarę oświadczeniom skarżących oraz biorąc pod uwagę okoliczności faktyczne, takie jak wysokość łącznego dochodu rodziny, przeznaczanego na potrzeby sześcioosobowego gospodarstwa domowego oraz brak zasobów pieniężnych, uznano, iż wnioskodawcy dostatecznie wykazali, że nie mają realnych możliwości finansowych poniesienia kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny. W konsekwencji na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w pkt II sentencji postanowienia.