III SA/Gd 282/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Kowalik - Grzanka po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. P. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnosty postanawia: odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy przez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskiem datowanym na dzień 20 stycznia 2014 r., uzupełnionym poprzez złożenie wypełnionego i podpisanego urzędowego formularza PPF w dniu 5 lutego 2014 r. (data wpływu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku – 11 lutego 2014 r.), skarżący B. P.i zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł. Według oświadczenia o stanie rodzinnym wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną. Z kolei z oświadczenia o majątku wynika, że wnioskodawca wraz z żoną posiadają dwie nieruchomości oraz dwa samochody osobowe. Wnioskodawca - zgodnie z oświadczeniem zawartym w formularzu PPF – osiąga dochód w wysokości 1.900 zł brutto miesięcznie. Celem potwierdzenia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy a odnoszących się do sytuacji majątkowej wnioskodawcy, zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 21 lutego 2014 r. wnioskodawca został zobowiązany do przedłożenia: a) wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez wnioskodawcę oraz żonę rachunków bankowych, na których gromadzone są środki pieniężne (w tym rachunków lokat terminowych oraz rachunków dewizowych) obrazujących historię i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy; b) wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez wnioskodawcę oraz żonę rachunków maklerskich obrazujących historię i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy; c) oświadczenia czy żona wnioskodawcy jest obecnie osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku; jeżeli tak wnioskodawca winien był przedstawić stosowne zaświadczenie wydane przez właściwy miejscowo powiatowy urząd pracy; d) dokumentów obrazujących wysokość ponoszonych w okresie ostatnich trzech miesięcy kosztów utrzymania wnioskodawcy i jego żony (utrzymanie domu, opłaty za energię elektryczną, gaz, ogrzewanie, telefon, lekarstwa, inne). Stosowne wezwanie do przedłożenia powyższych dokumentów i oświadczeń zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi wnioskodawcy w dniu 10 marca 2014 r. (dowód: potwierdzenie odbioru wezwania – akta sprawy – k. 85). Z uwagi na fakt, iż ww. oświadczenia i dokumenty nie zostały przedłożone w zakreślonym terminie referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2014 r. odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 28 kwietnia 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynął sprzeciw od ww. postanowienia. We wniesionym sprzeciwie wskazano, że złożony pierwotnie wniosek jak i ujawnione w nim dane stanowiły dostateczny materiał dowodowy do rozpoznania i przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Do wniesionego sprzeciwu zostały załączone: - dokument z dnia 10 grudnia 2013 r. potwierdzający dokonanie zapłaty 80 zł za wykonanie usług kominiarskich; - potwierdzenia uiszczenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres lipiec 2013 r. – luty 2014 r. (w wysokości 140 zł za dwa miesiące); - faktura VAT za dostawę wody i odprowadzenie ścieków z dnia 9 stycznia 2014 r. (za okres 4 października 2013 r. – 1 stycznia 2014 r.) na kwotę 294,61 zł; - polisy ubezpieczeniowe wraz z czterema potwierdzeniami płatności składek ubezpieczeniowych w kwotach po 132 i 30 zł za okresy październik – grudzień 2013 r. oraz styczeń – marzec 2014 r.; - cztery faktury VAT za energię elektryczną za okres 28 października 2013 r. – 28 lutego 2014 r. opiewające na kwoty: 249,99 zł, 262,26 zł, 275,02 zł i 253,27 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W świetle art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od opłat sądowych w części następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z konstrukcji ww. regulacji normatywnej wynika wprost, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Zgodnie natomiast z treścią art. 252 § 1 ww. ustawy wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie rodzinnym, majątku i dochodach. Wymóg ten podyktowany jest bowiem koniecznością dokonania jak najpełniejszej oceny zdolności określonego podmiotu do poniesienia kosztów postępowania pod kątem zaistnienia przesłanek określonych w art. 246 § 1 pkt 1 albo pkt 2 ww. ustawy, warunkujących możliwość przyznania prawa pomocy. Należy zauważyć, że orzeczenie w przedmiocie prawa pomocy winno wynikać ze zrównoważonej i wzajemnej oceny dwóch elementów: rozmiaru kosztów jakie musi ponieść strona wnioskująca o prawo pomocy na poczet postępowania sądowego i jej aktualnych możliwości płatniczych (por. m.in. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 9 października 2008 r.; sygn. akt I SA/Po 825/08; System Informacji Prawnej LEX nr 507292). W świetle powyższego należy wskazać, że zasadniczym elementem kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie jest wpis od skargi kasacyjnej wynoszący 100 zł (vide: § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Sąd po zbadaniu akt sprawy (w tym oświadczenia wnioskodawcy o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz przedłożonych do akt sprawy dokumentów źródłowych, w tym udokumentowanych kosztów bieżącego utrzymania) doszedł do przekonania, że wnioskodawca nie wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Porównanie ww. kwoty wpisu od skargi kasacyjnej ze stanem majątkowym wnioskodawcy oraz jego dochodami z tytułu umowy o pracę nie determinuje w żaden sposób uznania, że poniesienie ww. kosztu może rodzić uszczerbek, o którym mowa w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zestawienie kwoty udokumentowanych wydatków miesięcznych z tytułu bieżącego utrzymania wnioskodawcy i jego żony (na poziomie około 500 zł) z zadeklarowaną kwotą dochodów uzasadnia bowiem przekonanie, że wnioskodawca posiada określoną nadwyżkę środków pieniężnych, którą może przeznaczyć na ww. koszty niniejszego postępowania. Niezależnie od powyższego należy zauważyć, że wnioskodawca na wcześniejszym etapie postępowania został wezwany do złożenia konkretnych dokumentów i oświadczeń mających obrazować sytuację materialną jego i jego żony. Zasadnicze znaczenie miało tutaj zwłaszcza przedłożenie dokumentów bankowych odnoszących się do ewentualnie posiadanych zasobów pieniężnych. Nałożony pierwotnie obowiązek został przez wnioskodawcę wykonany w sposób selektywny, gdyż do dnia wydania niniejszego postanowienia wnioskodawca w dalszym ciągu nie przedstawił ww. dokumentów i oświadczeń, to jest: a) wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez wnioskodawcę oraz żonę rachunków bankowych, na których gromadzone są środki pieniężne (w tym rachunków lokat terminowych oraz rachunków dewizowych) obrazujących historię i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy; b) wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez wnioskodawcę oraz żonę rachunków maklerskich obrazujących historię i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy; c) oświadczenia czy żona wnioskodawcy jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. W tych okolicznościach, Sąd uwzględniwszy zasadę ekonomiki postępowania doszedł do przekonania, że ponowne wzywanie wnioskodawcy do przedłożenia ww. dokumentów i oświadczeń prowadzić musiałoby niechybnie do bezproduktywnego przedłużenia okresu prowadzonego w sprawie postępowania. Dodatkowo Sąd wziął pod uwagę postawę procesową wnioskodawcy, który w złożonym sprzeciwie bezpodstawnie zakwestionował zasadność stosowania w jego przypadku instytucji procesowej określonej w art. 255 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W reasumpcji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił przyznania prawa pomocy w żądanym przez wnioskodawcę zakresie, o czym orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.