III SA/Gd 282/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Kowalik – Grzanka po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu J. J. od zarządzenia referendarza sądowego z dnia 6 maja 2016 r. o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 12 stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem prawa postanawia: utrzymać w mocy zarządzenie referendarza sądowego z dnia 6 maja 2016 r. Zaskarżonym zarządzeniem referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku pozostawił wniosek J. J. o przyznanie prawa pomocy złożony w dniu 8 kwietnia 2016 r. bez rozpoznania. W uzasadnieniu wydanego zarządzenia referendarz sądowy wskazał, że zarządzeniem z dnia 13 kwietnia 2016 r. wnioskodawca został wezwany do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na aktualnie obowiązującym urzędowym formularzu (według załączonego przez pracownika sekretariatu sądu wzoru), w terminie siedmiu dni, licząc od daty doręczenia przedmiotowego wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Z uwagi na to, że wnioskodawca pomimo ww. wezwania nie złożył wniosku o przyznanie prawa pomocy na aktualnie obowiązującym urzędowym formularzu PPF referendarz sądowy zobligowany był pozostawić wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony w dniu 8 kwietnia 2016 r. bez rozpoznania. W sprzeciwie od wyżej wskazanego zarządzenia referendarza sądowego J.J. wniósł o jego uchylenie. Wniesiony sprzeciw nie został przez skarżącego w żaden sposób uzasadniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że w dniu 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 14 maja 2015 r., poz. 658; dalej w skrócie: "ustawa zmieniająca"). W myśl art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej w skrócie: "p.p.s.a.") w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 73 ustawy zmieniającej, rozpoznając sprzeciw od zarządzenia referendarza sądowego o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W ocenie Sądu zarządzenie wydane przez referendarza sądowego jest prawidłowe. Stan faktyczny w rozpatrywanym przypadku jest bezsporny. W dniu 13 kwietnia 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynął nadany w dniu 8 kwietnia 2016 r. pisemny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (dowód: wniosek oraz koperta – k. 15 i 16 akt sprawy). W dniu 20 kwietnia 2016 r. doręczono wnioskodawcy aktualnie obowiązujący urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym (PPF) wraz z wezwaniem do jego wypełnienia i złożenia w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania (dowód: potwierdzenie odbioru podpisane przez upoważnionego pracownika – akta sprawy – k. 21). W dniu 27 kwietnia 2016 r. (data stempla pocztowego) wnioskodawca wysłał do Sądu nieobowiązujący już formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. Należy w tym miejscu wskazać, że w świetle art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreślono, że niezachowanie tego wymogu stanowi brak formalny wniosku w rozumieniu art. 49 § 1 p.p.s.a. (zob. w tej materii: uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OPS 1/08, publ. ONSAiWSA 2008, nr 5, poz. 74). Skoro zaś tak, to na podstawie art. 49 § 1 p.p.s.a. należy wezwać do uzupełnienia tego braku w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W konsekwencji uchybienie temu wezwaniu musi pociągnąć za sobą realizację wskazanego rygoru, czyli pozostawienie wniosku bez rozpoznania, o czym stanowi art. 257 p.p.s.a. Zgodnie bowiem z art. 257 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Sąd zobligowany jest wskazać, że z dniem 15 sierpnia 2015 r. znowelizowany został art. 256 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zawierający upoważnienie ustawowe do określenia wzoru formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy. W związku z dokonaną nowelizacją w dniu 19 sierpnia 2015 r. Rada Ministrów wydała rozporządzenie w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. z 2015 r., poz. 1257). W niniejszej sprawie zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 13 kwietnia 2016 r. wnioskodawca został wezwany do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na aktualnie obowiązującym urzędowym formularzu (według załączonego przez pracownika sekretariatu sądu wzoru określonego ww. rozporządzeniem z dnia 19 sierpnia 2015 r.), w terminie siedmiu dni, licząc od daty doręczenia przedmiotowego wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Ze względu na to, że wnioskodawca pomimo ww. wezwania nie złożył wniosku o przyznanie prawa pomocy na aktualnie obowiązującym urzędowym formularzu PPF referendarz sądowy zobligowany był - zgodnie ze wskazanym w zarządzeniu rygorem - pozostawić wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony w dniu 8 kwietnia 2016 r. bez rozpoznania. Na marginesie dodatkowo wskazać należy, że od osoby będącej przedsiębiorcą wykonującym przewozy drogowe można wymagać zrozumienia podstawowych zobowiązań wynikających z przepisów prawa a także staranności w ich wykonaniu. Skoro wnioskodawca otrzymał druk PPF z Sądu, jego zadaniem było druk ten wypełnić. Porównanie aktualnie obowiązującego druku PPF z drukiem już nieobowiązującym (jaki nadesłał wnioskodawca) wskazuje, że celem ustawodawcy było bardziej szczegółowe przedstawienie sytuacji majątkowej osoby ubiegającej się o zwolnienie od kosztów sądowych. W tej sytuacji, Sąd zobligowany był uznać, że wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został złożony na urzędowym formularzu. Mając na uwadze powyższe, zarządzenie referendarza sądowego utrzymano w mocy, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 257 w zw. z art. 260 § 1 i § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.