III SA/Gd 283/06

Dnia 5 października 2006 r.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Jacek Hyla (spr.) Sędziowie: WSA Felicja Kajut WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Januszewska po rozpoznaniu w 5 października 2006. na rozprawie sprawy ze skargi E. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 20 października 2005 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego I. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 19 września 2005r. nr [...]. II. Stwierdza, że zaskarżona decyzja może być wykonana. Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] decyzją z dnia 20 października 2005 r. SKO.[...], powołując się na treść art.2 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 2 i art. 7 ust. 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. nr 71, poz.734 ze zm.) oraz art. 127 § 2 w zw. z art. 17 pkt 1 oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 19 września 2005 r. nr [...] przyznającą E. B. dodatek mieszkaniowy w kwocie 163,93 zł na okres od 1 września 2005 r. do 28 lutego 2006 r. W uzasadnieniu organ podniósł, iż dodatek mieszkaniowy jest szczególnym świadczeniem pieniężnym wypłacanym przez gminę na rzecz wskazanych w ustawie osób o niskich dochodach, znajdujących się w trudnej sytuacji, którym przysługuje tytuł prawny do lokalu, w celu umożliwienia im zapłaty czynszu oraz pokrycia innych obciążających je wydatków za zajmowany lokal. Dodatek mieszkaniowy jest świadczeniem o charakterze obligatoryjnym o ściśle określonym w ustawie o dodatkach mieszkaniowych oraz rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych, sposobie jego obliczania. Wysokość dodatku mieszkaniowego zależy od ponoszonych wydatków mieszkaniowych oraz od wysokości dochodów gospodarstwa domowego. Wysokość wydatków przyjmuje się jako łączną kwotę wydatków na mieszkanie za miesiąc, a którym złożony był wniosek. Następnie organ wskazał, iż miesięczne wydatki na powierzchnię normatywną wynoszą: 159,69 zł – 90% naliczonych i ponoszonych wydatków = (193,09 : 48,97 x 45) x 90%. Z kolei średni miesięczny dochód na osobę wynosi 745,23 zł : 3 os. = 248,41 zł (2.235,70 : 3 = 745,23). Próg dochodów 703,23 nie został więc przekroczony. Dodatek mieszkaniowy na 3-osobowe gospodarstwo domowe jest różnicą pomiędzy kwotą wydatków, a 12% łącznego dochodu rodziny: 255,48 zł (wraz z ryczałtem za brak ccw/co) – 12% x 745,23 zł = 166,05 zł (255,48 – 89,43 = 166,05). Organ wskazał, iż wysokość dodatku mieszkaniowego łącznie z ryczałtem nie może przekraczać 60% wydatków przypadających na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu mieszkalnego lub 60% faktycznych wydatków ponoszonych za lokal mieszkalny, jeżeli powierzchnia tego lokalu jest mniejsza lub równa normatywnej powierzchni. W związku z tym wysokość dodatku mieszkaniowego wynosi 163,93 zł Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ drugiej instancji wskazał, iż zgodnie z treścią art. 7 ust. 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, dodatek przyznaje się na okres 6 miesięcy, licząc od pierwszego miesiąca następującego po dniu złożenia wniosku. Skoro E. B. złożyła wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego 31 sierpnia 2005 r., to przyznanie świadczenia, w myśl art. 7 ust. 5 powołanej ustawy mogło nastąpić od 1 września 2005 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku E. B. podniosła, iż na skutek błędnej informacji udzielonej przez urzędnika wniosek o dodatek mieszkaniowy złożyła w sierpniu, nie mając wiedzy, że straci w ten sposób ciągłość dotacji, gdyż gdyby została prawidłowo poinformowana, to wniosek złożyłaby w miesiącu lipcu. Podniosła, iż nie kwestionuje wysokości przyznanego świadczenia, ani też czasokresu na jaki zostało przyznane, lecz jedynie miesiąc, od jakiego dodatek został przyznany. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie, lecz nie ze względów w niej wskazanych. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzygając sprawę w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Pojęcie wydatków mieszkaniowych wyjaśniają zaś przepisy art. 6 ust. 3 – 6 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. nr 71, poz. 734 ze zm.), zwanej dalej ustawą o dodatkach mieszkaniowych. W myśl tych przepisów wydatkami poniesionymi przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy są świadczenia okresowe ponoszone przez gospodarstwo domowe w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego. Do wydatków tych zalicza się: 1) czynsz, 2) opłaty związane z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na lokale mieszkalne w spółdzielni mieszkaniowej, 3) zaliczki na koszty zarządu nieruchomością wspólną, 4) odszkodowanie za zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego, 5) inne niż wymienione w pkt 1-4 opłaty za używanie lokalu mieszkalnego, 6) opłaty za energię cieplną, wodę, odbiór nieczystości stałych i płynnych, 7) wydatek stanowiący podstawę obliczania ryczałtu na zakup opału. Nie stanowią natomiast wydatków mieszkaniowych wydatki poniesione z tytułu ubezpieczeń, podatku od nieruchomości, opłat za wieczyste użytkowanie gruntów oraz opłat za gaz przewodowy, energię elektryczną, dostarczane do lokalu mieszkalnego (domu jednorodzinnego) na cele bytowe. Jeżeli osoba ubiegająca się o dodatek mieszkaniowy zamieszkuje w lokalu mieszkalnym lub domu niewchodzącym w skład mieszkaniowego zasobu gminy, do wydatków przyjmowanych dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego zalicza się: 1) wydatki, które w wypadku najmu lokalu mieszkalnego byłyby pokrywane w ramach czynszu, lecz wyłącznie do wysokości czynszu, jaki obowiązywałby dla danego lokalu, gdyby lokal ten wchodził w skład zasobu mieszkaniowego gminy, 2) opłaty, poza czynszem, które obowiązywałyby w zasobie mieszkaniowym gminy, gdyby lokal ten wchodził w skład tego zasobu. Ustawa nie zalicza do wydatków za zajmowany lokal mieszkalny, stanowiących podstawę obliczania dodatku mieszkaniowego wydatków poniesionych na remont lokalu. Ustawa ogranicza natomiast do tak zwanej powierzchni normatywnej wartość wydatków będących bazą ustalenia wysokości dodatku, co oznacza, że prawidłowa jest zastosowana przez organa administracji zasada podzielenia całości wydatków przez ilość metrów kwadratowych powierzchni mieszkania i pomnożenia uzyskanego wyniku przez ilość metrów kwadratowych powierzchni normatywnej (w przypadku skarżącej 45 m²). Ustawa o dodatkach mieszkaniowych w art. 9 ust. 1 stanowi, że Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia określi, m.in. szczegółowy wykaz i wysokość wydatków za zajmowany lokal mieszkalny, stanowiących podstawę obliczania dodatku mieszkaniowego. Na podstawie tej delegacji ustawowej Rada Ministrów wydała w dniu 28 grudnia 2001 r. rozporządzenie w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. nr 156, poz. 1817), którego § 2 ust. 2 stanowi, że do podstawy obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się wydatki wymienione w ust. 1, w wysokości 90% naliczonych i ponoszonych wydatków. Organy administracji publicznej rozpatrując niniejszą sprawę powołały się na przepisy tegoż rozporządzenia i wskazały, że do wydatków będących podstawą obliczenia dodatku mieszkaniowego można zaliczyć jedynie 90% wydatków faktycznie poniesionych. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 9 maja 2006 r. w sprawie P 4/05, po rozpatrzeniu pytania prawnego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku orzekł jednak, że art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych jest niezgodny z art.92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zaś § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie dodatków mieszkaniowych jest niezgodny z art. 6 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych przez to, że narusza zakres ustawowego upoważnienia. Trybunał uznał zatem, że ograniczenie wydatków będących podstawą obliczenia dodatku mieszkaniowego o 10% nie ma podstaw w przepisach ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Wobec powyższego należało uwzględnić fakt niekonstytucyjności art. 9 ust. 1 pkt 1 przywołanej wyżej ustawy. Zgodnie bowiem z art. 145 a § 1 k.p.a. orzeczenie przez Trybunał Konstytucyjny o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją stanowi podstawę do żądania wznowienia postępowania, zaś w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania. Przyjmuje się przy tym, że podstawa wznowienia określona w art. 145a k.p.a. jest podstawą uchylenia decyzji administracyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny także wtedy, gdy wyrok Trybunału zapadł po podjęciu zaskarżonej decyzji (tak J. Zimmermann w glosie do wyroku NSA z dnia 6 stycznia 1999 r. III SA 4728/97, opublikowanej w OSP zeszyt nr 1 z 2000, poz. 16). Teza powyższa zachowuje aktualność w obowiązującym stanie prawnym. Odnosząc się natomiast do zarzutów skarżącej zawartych w skardze należy wskazać, że zgodnie z brzmieniem art. 7 ust. 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych dodatek mieszkaniowy przyznaje się na okres 6 miesięcy, licząc od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu złożenia wniosku. Skoro skarżąca złożyła wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego w dniu 31 sierpnia 2005r., to w myśl powołanego przepisu prawidłowo organy administracji przyznały skarżącej dodatek mieszkaniowy od dnia 1 września 2005 r. Wobec jednoznacznego brzmienia powyższego przepisu nie istniała prawna możliwość przyznania skarżącej dodatku mieszkaniowego od daty wcześniejszej niż określona w decyzji. Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 135 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...]. Ponownie rozpoznając sprawę organy administracji publicznej będą zobowiązane zastosować przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych z uwzględnieniem zmiany stanu prawnego wynikającej z powołanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Zmiana ta spowodowała, że obniżenie wysokości wydatków przyjmowanych do wyliczenia dodatku mieszkaniowego do 90% musi być uznane za bezpodstawne. Na mocy art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja może być wykonana.