III SA/Gd 284/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Felicja Kajut po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. K. – M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 23 stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości należności podlegającej zwrotowi z tytułu zastępczo poniesionych przez gminę opłat za pobyt w domu pomocy społecznej oraz zwolnienia z obowiązku zwrotu tych należności postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. R. K. – M. (dalej jako skarżąca, wnioskodawczyni, strona) wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 23 stycznia 2018 r. nr [...]. W skardze zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, na mocy której organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji zobowiązującą R. K. – M. do uiszczenia kwoty 274 zł 19 gr za pobyt jej nieżyjącej już matki w domu pomocy społecznej. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że wykonanie decyzji zagraża wyrządzeniem znacznych szkód majątkowych, których nie będzie można wynagrodzić przez późniejszy zwrot świadczenia, zaś przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego będzie niemożliwe z uwagi na powstałe w wyniku wykonania decyzji nieodwracalne konsekwencje dla strony np. "pozbawianie strony składników majątku stanowiących zabezpieczenie podstawowych potrzeb rodziny i zabezpieczenie utrzymania zdolności zarobkowania i źródeł uzyskiwania dochodów na utrzymanie rodziny, bez których istnieje realne zagrożenie, że towarzyszące rodzinie dłuższy czas problemy finansowe utrwalą się i wtłoczą rodzinę w zależność od systemu pomocowego". Skarżąca podkreśliła ze nie ma aktualnie zasobów finansowych umożliwiających pokrycie wskazanej w zaskarżonej decyzji kwoty, nie ma zdolności kredytowej. Zmuszenie strony do zaciągania zobowiązań kredytowych lub wyzbywania się majątku stanowiącego zabezpieczenie rodziny, stałoby zaś w rażącej sprzeczności z regulacjami prawa pomocowego. Skarżąca podkreśliła, że utraciła płynność finansową (jest zadłużona na kwotę około 30 000 zł ) i nie ma obecnie pespektywy na szybkie jej odzyskanie, z uwagi na poważne załamanie się stanu zdrowia skarżącej oraz "brak projektów". Skarżąca podkreśliła, że funkcjonowanie jej rodziny wiąże się z wieloma stałymi i istotnymi obciążeniami finansowymi. Wykonanie zaskarżonej decyzji będzie w aktualnej sytuacji rodziny jej nadmiernym obciążeniem, które pogłębi poważne problemy tej rodziny, w tym zapaść finansową. Ponadto wstrzymanie wykonania decyzji jest w ocenie skarżącej zasadne w świetle obiektywnie istniejących przesłanek takich jak: niepełnoprawność córki, która generuje stałe wieloletnie i znaczne obciążenia finansowe oraz organizacyjne, długotrwałe i bezskuteczne poszukiwanie alternatywnego miejsca pracy przez współmałżonka, a obecnie bezrobocie męża, długotrwałe problemy zdrowotne skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017r. poz. 1369 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności będącej przedmiotem zaskarżenia, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wyjaśnić należy, że przez szkodę, o jakiej mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. należy rozumieć szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest należność pieniężna, a więc świadczenie odwracalne, którego zwrot (wraz z odsetkami) może być skutkiem ewentualnego uwzględnienia skargi. Sąd zauważa, że każde rozstrzygnięcie administracyjne polegające na zobowiązaniu podmiotu do zapłaty określonej należności (opłaty, podatku, itp.) powoduje, z istoty rzeczy, dolegliwość finansową dla podmiotu, na który ją nałożono. Samo wystąpienie tego skutku nie jest jednak wystarczającą przyczyną wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że wnioskodawczyni nie wykazała, że w jej przypadku wystąpiły omawiane przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a.. Okoliczności powoływane we wniosku: brak środków finansowych na uiszczenie kwoty 274, 19 zł i konieczność ponoszenia znacznych wydatków na utrzymanie rodziny Sąd ocenił jako przesłanki niewystarczające dla uznania, że w sytuacji skarżącej zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Pogorszenie sytuacji finansowej podmiotu na skutek wykonania decyzji administracyjnym o nałożeniu określonej opłaty jest normalnym i zakładanym przez ustawodawcę skutkiem. W związku z tym, bez zaistnienia dodatkowych okoliczności nie może być ono rozpatrywane w kategorii szkody, ani trudnych do odwrócenia skutków. Wykazanie takich okoliczności mogłoby polegać na uprawdopodobnieniu, że w konkretnej sytuacji wyegzekwowanie opłaty na etapie postępowania sądowoadministracyjnego, spowoduje szkodę inną niż tylko pomniejszenie majątku o kwotę opłaty lub wywoła skutki niemożliwe do odwrócenia przez zwrot tej kwoty, w sytuacji gdyby w wyniku kontroli sądowej okazało się, że nałożenie opłaty było wadliwe (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011r. sygn. akt II GSK 330/11 dostępne w Internecie pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Strona wskazuje co prawda, że sytuacja jej rodziny jest tak zła, że zapłata kwoty wykazanej z zaskarżonej decyzji może zagrozić podstawą egzystencji, nie precyzuje jednak bliżej na czym to zagrożenie miałoby w istocie polegać, poza wskazaniem, że konieczność ponoszenia wydatków związanych z funkcjonowaniem rodziny powoduje systematyczne zadłużanie się skarżącej. W tym zakresie Sąd uznaje za zasadne ponownie podkreślić, że sama trudna sytuacja finansowa nie stanowi przesłanki uzasadniającej wstrzymanie wykonania decyzji. Sąd podziela też pogląd wyrażony w postanowieniu NSA z dnia 11 marca 2016 r. sygn. akt II FSK 402/16, że trudna sytuacja materialna strony może mieć wpływ na przyznanie prawa pomocy, ale nie jest wystarczającą okolicznością do wstrzymania wykonania danego aktu, bowiem przesłanki przyznania prawa pomocy nie są tożsame z przesłankami uzasadniającymi wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego. Reasumując, Sąd stwierdził, że skarżąca nie dążyła do wykazania wystąpienia szkody innej niż tylko pomniejszenie majątku o kwotę opłaty na rzecz gminy lub wywołania skutków niemożliwych do odwrócenia przez zwrot tej kwoty, w sytuacji gdyby w wyniku kontroli sądowej okazało się, że nałożenie opłaty za pobyt matki skarżącej w domu pomocy społecznej było wadliwe. Wnioskodawca wyłącznie powołuje się na dalsze pogorszenie sytuacji finansowej rodziny, niemniej już samo zestawienie posiadanego przez stronę majątku z kwotą nałożonej kary ( niespełna 300 zł) nie przekonuje do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Jak wynika bowiem z akt sprawy skarżąca jest właścicielką domu w [...], dwóch mieszkań i dwóch samochodów. Nasuwa się natomiast logiczny wniosek, że posiada ona znaczny majątek ulokowany w ruchomościach i nieruchomościach. Tym samym skarżąca nie wykazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wobec powyższego, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji