III SA/Gd 287/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Gorski, Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.), Sędzia NSA Anna Orłowska, Protokolant Sekretarz Sądowy Anna Zegan, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2007 r. sprawy ze skargi K.Z. na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie jednorazowego odszkodowania z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia stosunku służbowego uchyla zaskarżoną decyzję. Komendant Portu Wojennego [...] decyzją z dnia 6 kwietnia 2007 r. nr [...] odmówił K. Z. wypłacenia odszkodowania za skrócenie okresu wypowiedzenia stosunku służbowego. W uzasadnieniu organ wskazał, że art. 14 ustawy z dnia 25 maja 2001 r. o przebudowie i modernizacji technicznej oraz finansowaniu Sił Zbrojnych RP , na podstawie którego wnioskodawca domagał się przyznania odszkodowania, stanowi, że odszkodowanie takie przysługuje w przypadku wypowiedzenia żołnierzowi stosunku służbowego przez właściwy organ wojskowy. W przypadku wnioskodawcy zwolnienie z zawodowej służby wojskowej nastąpiło na skutek upływu terminu wypowiedzenia dokonanego przez żołnierza zawodowego ( Decyzja nr [...] Ministra Obrony Narodowej z dnia 23 stycznia 2003 r.) . W odwołaniu od tej decyzji K. Z. podniósł, że zgodnie z ustawą o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych powinien otrzymać wypowiedzenie stosunku służbowego z urzędu, lecz nie zrobiono tego, a zaproponowano mu , by sam napisał wniosek o rozwiązanie stosunku służbowego, co uczynił. W związku z tym poniósł wymierną szkodę finansową, która winna być mu zrekompensowana. Dowódca Jednostki Wojskowej [...] decyzją z dnia 24 maja 2007 r. nr [...] powołując się na przepis art. 138 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 139 kpa uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji i odmówił wypłacenia K. Z. odszkodowania za skrócenie okresu wypowiedzenia stosunku służbowego z powodu upływu terminu przedawnienia dochodzenia roszczenia pieniężnego. W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzja nr [...] Ministra Obrony Narodowej o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej K. Z. nosi datę 24 stycznia 2003 r. , wobec czego od daty zwolnienia do daty złożenia wniosku o wypłatę odszkodowania upłynęło ponad cztery lata , co czyni bezpodstawnym z mocy prawa ubieganie się o odszkodowanie, bowiem przepis art. 75 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych stanowi, że roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych należności , o których mowa w art. 73 ulegają przedawnieniu z upływem trzech lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Art. 73 ust. 1 pkt 9 cyt. ustawy dotyczy sytuacji prawnej odnoszącej się do decyzji organu I instancji. Decyzja organu I instancji – co do podstawy prawnej rozstrzygnięcia - rażąco narusza prawo w rozumieniu przepisu art. 139 kpa, co czyni zasadnym rozstrzygnięcie odwołania na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Skarżący K. Z. w obszernej skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego stwierdził, że w jego ocenie przysługuje mu odszkodowanie na podstawie art. 14 ustawy z dnia 25 maja 2001 r. o przebudowie i modernizacji technicznej oraz finansowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Wskazał, że powinien otrzymać wypowiedzenie stosunku służbowego , lecz zamiast tego poinformowano go, by sam napisał wniosek o zwolnienie ze służby, co uczynił. Uważa, że został wprowadzony w błąd informacją, że z tytułu wypowiedzenia stosunku służbowego żadne odszkodowanie nie przysługuje. Gdyby wiedział, że takie odszkodowanie przysługuje, nie składałby wniosku o zwolnienie z wojska. Stwierdził ponadto, że nie dokonał skutecznego wypowiedzenia stosunku służbowego, bowiem nie otrzymał pokwitowania, co przewidują przepisy. Skarżący ponadto obszernie zacytował uchwałę Sądu Najwyższego dnia 5 października 2005 r. sygn. akt III UZP 2/04 , , wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 października 2003 r., wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 grudnia 2005 r. SK 33/04, wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 czerwca 1998 r. sygn. akt K 28/97 i odniósł się do ich treści wywodząc na ich podstawie, że odszkodowanie również jemu przysługuje. Odnosząc się do treści decyzji organu odwoławczego stwierdził, że organ ten powołał się na przepisy, które nie obowiązywały w chwili zwolnienia go z wojska, a prawo nie może działać wstecz. Podniósł, że odszkodowanie , którego się domaga nie jest uposażeniem, lecz świadczeniem przewidzianą inną ustawą, niż wskazywana przez organ odwoławczy. W ocenie skarżącego jego roszczenie stało się wymagalne dopiero po podjęciu uchwały przez Sąd Najwyższy w składzie siedmiu sędziów z dnia 5 października 2004 r. sygn. akt III UZP 2/04,wobec czego nie minęły jeszcze trzy lata, a ponadto organ mógłby nie uznać przedawnienia. Podniósł ponadto, że ustawa o uposażeniu żołnierzy nie dotyczy jednorazowego odszkodowania z tytułu rozwiązania stosunku służbowego i, jego zdaniem, z orzecznictwa sądów należy wnioskować, że termin przedawnienia jest określony w art. 118 kodeksu cywilnego i wynosi 10 lat. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzygając sprawę w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Odszkodowanie, którego domagał się skarżący, unormowane jest w art. 14 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 maja 2001 r. o przebudowie i modernizacji technicznej oraz finansowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w latach 2001 – 2006 ( Dz. U. Nr 76, poz. 804 ze zm.) . Przepisy te stanowią, że z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez właściwy organ wojskowy , żołnierzom zwalnianym z zawodowej służby wojskowej przysługuje jednorazowe odszkodowanie w wysokości jednomiesięcznego uposażenia zasadniczego. Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...] stwierdzając w zaskarżonej decyzji, że art. 73 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych ( Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.) dotyczy "sytuacji prawnej odnoszącej się do decyzji organu I instancji" uznał w istocie, że przedmiotowe odszkodowanie jest "inną należnością pieniężną" przysługującą żołnierzom zawodowym związaną ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, o której mowa w art. 73 ust. 1 pkt 9 przywołanej ustawy. Rozdział 5 ustawy z dnia 23 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych dotyczy uposażenia i innych należności pieniężnych żołnierzy zawodowych. Art. 71 ust. 1 w/w ustawy stanowi, że żołnierze zawodowi otrzymują uposażenie i inne należności pieniężne określone w ustawie. Art. 72 tej ustawy stanowi, że uposażenie żołnierzy zawodowych składa się z uposażenia zasadniczego i dodatków do uposażenia . Natomiast art. 73 ust. 1 brzmi następująco: Żołnierze zawodowi otrzymują następujące inne należności pieniężne: 1) zasiłki na zagospodarowanie; 2) dodatkowe uposażenie roczne; 3) nagrody i zapomogi; 4) nagrody jubileuszowe; 5) należności za podróże i przeniesienia służbowe; 6) gratyfikacje urlopowe; 7) dodatkowe wynagrodzenie za dodatkowo powierzone czasowe pełnienie obowiązków służbowych i za wykonywanie czynności powierzonych wykraczających poza zadania wynikające z zajmowanego stanowiska służbowego; 8) należności związane z pełnieniem zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa; 9) należności związane ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej. Podkreślić należy, że "inne należności pieniężne" , o których mowa w art. 73 ustawy to – zgodnie z art. 71 ust. 1 ustawy - "inne należności pieniężne" określone w ustawie , czyli ustawie z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Takie "inne należności pieniężne" związane ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, o których mowa w ustawie o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych , to odprawa ( art. 94) , świadczenie pieniężne , ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy, dodatkowe uposażenie roczne, zryczałtowany ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany przejazd na koszt wojska, gratyfikacja urlopowa, zwrot kosztów jednorazowego przejazdu żołnierza i członków jego rodziny oraz zwrot kosztów przewozu urządzenia domowego ( art. 95 ). Nietrafne jest wobec tego twierdzenie organu, że odszkodowanie , którego przyznania domagał się skarżący, to inna należność pieniężna związana ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej unormowana w art. 73 ust. 1 pkt 9 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, bowiem przepis ten dotyczy innych należności pieniężnych określonych jedynie w tej właśnie ustawie, a przedmiotowe odszkodowanie unormowane jest w przepisach innej ustawy - ustawy z dnia 25 maja 2001 r. o przebudowie i modernizacji technicznej oraz finansowaniu Sił Zbrojnych ( ...) . Co prawda przedmiotowe jednorazowe odszkodowanie wypłaca - w myśl art. 14 ust. 3 ustawy o przebudowie i modernizacji technicznej oraz finansowaniu Sił Zbrojnych (...) - organ wojskowy na zasadach określonych w odrębnych przepisach dla celów wypłaty uposażenia, jednak przepis ten odsyła do przepisów innej ustawy jedynie co do zasad wypłaty tegoż odszkodowania, co oznacza wyliczenie jego wysokości, a nie odesłanie do np. zasad przedawnienia się świadczenia ( porównaj wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 października 2003 r. II UKN 112/03 , OSNP 2004 nr 3, poz.51). Przedmiotowe jednorazowe odszkodowanie nie jest również uposażeniem przewidzianym w ustawie o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych , bowiem jest świadczeniem przewidzianym w innej ustawie, czyli w ustawie o przebudowie modernizacji technicznej oraz finansowaniu Sił Zbrojnych ( ...) (porównaj wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 października 2003 r., II UKN 112/03 , OSNP 2004 nr 3, poz.51, uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 5 października 2004 r. , III UZP 2/04 , OSNP 2005/2/24). Sąd w składzie orzekającym podziela stanowisko Sądu Najwyższego zaprezentowane w przywołanym wyroku i uchwale co do tego, że jednorazowe świadczenie nie jest uposażeniem, nie podzielając poglądu Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonego w wyroku z dnia 3 grudnia 2003 r. , sygn. akt III SA 3563/02 ( LEX 158423), co do tego, iż to jednorazowe odszkodowanie stanowi uposażenie żołnierza. Mając na uwadze powyższe błędne jest, w ocenie Sądu, stanowisko organu odwoławczego, iż w sprawie niniejszej ma zastosowanie przepis art. 75 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych , który stanowi, że roszczenia z tytułu uposażenia i innych należności, o których mowa w art. 73 ulegają przedawnieniu z upływem trzech lat od dnia , w którym roszczenie stało się wymagalne. W tej sytuacji Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy ponownie rozpatrując sprawę rozpatrzy odwołanie skarżącego z uwzględnieniem powyższych uwag.