III SA/Gd 287/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Orłowska Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.) Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Protokolant Starszy sekretarz sądowy Hanna Tarnawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 6 marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Decyzją z dnia 25 czerwca 2013 r. nr [...] Burmistrz Miasta, w następstwie wniosku z dnia 2 czerwca 2013 r., odmówił A. P. przyznania świadczenia pieniężnego w postaci zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup posiłku lub żywności, z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego. W podstawie prawnej wydanej decyzji organ pierwszej instancji przywołał m.in. art. 104 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 14, art. 101 ust. 1, art. 106 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Uzasadniając decyzję organ pierwszej instancji wskazał, że na podstawie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego ustalono, że dochód rodziny wynosi 1 963,87 zł i przekracza 150% kryterium dochodowego – tj. 1 368,00 zł, obliczonego dla rodziny zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej. Od w/w decyzji A. P. wniósł odwołanie kwestionując wydane rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Twierdził, że w jego sprawie spełnione jest kryterium dochodowe, gdyż nie przekracza ono 150% kryterium dochodowego. Decyzją z dnia 6 marca 2014 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Burmistrza Miasta. W podstawie prawnej decyzji organ odwoławczy przywołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 8 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 oraz art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie Kolegium wskazało, że ustawa o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" wygasła z dniem 31 grudnia 2013r. Program ten był programem wieloletnim i był realizowany w latach 2006-2013. W aktualnie obowiązującym stanie prawnym gminy udzielają wsparcia w zakresie dożywiania osobom spełniającym warunki otrzymania pomocy wskazane w ustawie o pomocy społecznej oraz spełniającym kryteria dochodowe w wysokości 150% kryterium, o którym mowa w art. 8 ustawy o pomocy społecznej. Dalej organ wyjaśnił, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że strona prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym. Łączny miesięczny dochód rodziny wynosi 1 963,87 zł, a na osobę 981,94 zł. Zatem przekracza kryterium dochodowe uprawniające do przyznania świadczeń z pomocy społecznej wynoszące na osobę 456 zł. Podwyższając kwotę kryterium dochodowego wynikającą z przepisów ustawy o pomocy społecznej o 50% otrzymujemy kwotę 684 zł na osobę w rodzinie. Rada Miasta nie przewidziała podwyższenia kryterium dochodowego ponad 150%. Organ wskazał także, że w latach 2006-2012 rodzinie były przyznawane świadczenia z pomocy społecznej, bowiem spełniała ona kryteria dochodowe. Z uwagi jednak na to, że w niniejszej sprawie nastąpiło przekroczenie kryterium dochodowego, brak było podstaw do przyznania zasiłku celowego. W skardze na w/w decyzję wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku A. P. podniósł, że została ona wydana niezgodnie z prawem, tj. z naruszeniem art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 29.12.2005r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Skarżący wskazał, że Kolegium w swojej wcześniejszej decyzji z dnia 17 stycznia 2011r. określiło kwotę kryterium dochodowego w wysokości 351 zł, a 150% kryterium w wysokości 1 053,00 zł. Natomiast w 2013r. kryterium dochodowe wyniosło 456 zł, a 150% kryterium dochodowego było na poziomie 1 368,00 zł. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swojego wcześniejszego stanowiska. Dodano, że kwota kryterium dochodowego została zweryfikowana na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012r., poz. 823) i obowiązuje od dnia 1 października 2012r. Obowiązywała także w dniu podjęcia zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Art. 1 § 1 oraz § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem materialnym i procesowym. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę materialno-prawną zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej stanowi przepis art. 39 ust.1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 182 ze zm.), zgodnie z którym w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Jego przyznanie jednak w każdym przypadku zależy od spełnienia obligatoryjnej przesłanki jaką jest uzyskanie dochodu niższego od kryterium dochodowego, wynikającego z art. 8 ust.1 ww. ustawy. W myśl tego przepisu prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, [...] przysługuje: 1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 542 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej", 2) osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 456 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym na osobę w rodzinie", 3) rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, zwanej dalej "kryterium dochodowym rodziny" - przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Wskazane w pkt 1 i 2 artykułu kwoty kryterium dochodowego zostały zweryfikowane na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 roku w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U z 2012r. poz. 823) i obowiązywały w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Zgodnie z ust.2 tego unormowania Rada gminy, w drodze uchwały, może podwyższyć kwoty, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, uprawniające do zasiłków okresowego i celowego. Na wstępie wyjaśnić należy, że istota zarzutu skarżącego dotyczy błędnego – w jego ocenie – ustalenia kryterium dochodowego w jego rodzinie. Wskazać trzeba, że tak jak wyjaśniał to już organ odwoławczy, iż rozwinięciem pomocy państwa dla osób uprawnionych do zasiłku celowego jest możliwość zapewnienia dożywiania na mocy przepisów ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz.U z 2005r. nr 267 poz. 2259 ze zm.). Na podstawie art. 5 ust.1 tej ustawy pomoc w zakresie dożywiania może być przyznana nieodpłatnie osobom i rodzinom, o których mowa w art. 3 pkt 1, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150 % kryterium dochodowego, o którym mowa odpowiednio w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej. Od stycznia 2014 roku pomoc ta udzielana jest na mocy uchwały nr 221 Rady Ministrów z dnia 10 grudnia 2013 roku w sprawie ustanowienia wieloletniego programu wspierania finansowego gmin w zakresie dożywiania "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na lata 2014-2020 (MP poz.1024). Przy czym Rada gminy może podjąć uchwałę o podwyższeniu kryterium dochodowego, o którym mowa w ust. 1 /ust.2/. Zaznaczyć od razu należy, że Rada Miasta takiej uchwały nie podjęła. Kryterium dochodowe zostało precyzyjnie i prawidłowo wyliczone zgodnie z obowiązującymi przepisami i wskazane w uzasadnieniu organu odwoławczego. Organ ten podał, że podwyższając kwotę kryterium dochodowego wynikającą z art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej – 456 zł. o 50% otrzymujemy kwotę 684 zł. na osobę w rodzinie skarżącego. Zatem jest to kwota graniczna umożliwiająca otrzymanie pomocy. Inaczej mówiąc, gdyby dochód na osobę w rodzinie skarżącego nie przekroczył tej kwoty, miałby prawo do uzyskania takiej pomocy. Skoro dochód na osobę w rodzinie skarżącego wynosi 951, 87 zł., to nie może on otrzymać pomocy, gdyż kwota 951,87 zł. przekracza kwotę 684 zł. Do niezrozumienia powyższego wyliczenia, przyczynił się zdaniem Sądu organ pierwszej instancji, który dokonał prawidłowych ustaleń, jednakże w uzasadnieniu swojej decyzji podał, że " dochód rodziny wynosi 1.903,73 zł. i przekracza 150% kryterium dochodowego tj. 1.368,00 zł." Z czego skarżący błędnie zrozumiał, że kryterium dochodowym w tym przypadku jest ta ostatnia kwota. Powyższe rozważania prowadzić musiały do uznania, że zaskarżona decyzja organu odwoławczego jak i poprzedzająca ją decyzja Burmistrza Miasta są zgodne z prawem. Nie znajdując zaś podstaw do stwierdzenia z urzędu, że ww. rozstrzygnięcia wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa (vide: art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 ww. ustawy, o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.