III SA/Gd 29/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla po rozpoznaniu w dniu 22 września 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. F. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia 11 października 2019 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia wartości celnej towaru postanawia: odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. A. F. wniósł do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z 11 października 2019 r., którą utrzymano w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] z 29 stycznia 2019 r. w przedmiocie ustalenia wartości celnej samochodu osobowego przywiezionego ze Stanów Zjednoczonych Ameryki oraz określenia wymaganej kwoty należności celnych (A00). Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z 11 grudnia 2019 r. skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi przez podanie numeru PESEL strony wnoszącej skargę, a także przez podanie wartości przedmiotu zaskarżenia, względnie potwierdzenie, że jest nią kwota 1287 zł podana przez organ w odpowiedzi na skargę z 6 grudnia 2019 r. – w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe zarządzenie zostało wysłane na adres korespondencyjny skarżącego podany w treści skargi i odebrane przez D. F. 3 stycznia 2020 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru – k. akt nr 15). W wyznaczonym terminie skarżący nie uzupełnił wymaganych braków. Natomiast pismem z 31 stycznia 2020 r. (nadanym w urzędzie pocztowym 3 lutego 2020 r.) skarżący wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi czyniąc zadość wezwaniu, tj. podając numer PESEL oraz ustosunkowując się do zapytania w sprawie wartości przedmiotu zaskarżenia. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu skarżący wskazał, że na początku roku 2020 wyjechał na wczasy z rodziną do Czech. Korespondencje, podczas jego nieobecności, odebrał ze skrytki pocztowej na poczcie w C. pracownik skarżącego – P. K.. Pracownik ten, nie informując go o odbiorze przesyłki, zostawił ją w warsztacie mechanicznym, w którym skarżący naprawia samochody. Skarżący zaznaczył przy tym, że na przesyłce pocztowej z sądu widnieje data włożenia do skrytki pocztowej – 2 stycznia 2020 r., natomiast jego pracownik nie może sobie przypomnieć, kiedy odebrał korespondencje. Mając na uwadze treść wyjaśnień zawartych w uzasadnieniu wniosku, a także treść art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), powołanej dalej jako: "p.p.s.a.", zarządzeniem z 1 kwietnia 2020 r. zobowiązano skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez wskazanie kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, tj. od kiedy do kiedy przebywał za granicą, kiedy otrzymał zarządzenie zobowiązujące do uzupełnienia braków formalnych skargi i kiedy zapoznał się z jego treścią, a także zobowiązano skarżącego do złożenia wyjaśnień w sprawie odbiorcy wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi widniejącego na zwrotnym potwierdzeniu odbioru – D. F. Przesyłka pocztowa zawierająca przedmiotowe zarządzenie nie została odebrana przez skarżącego, pomimo dwukrotnej jej ekspedycji. Pozostawiono ją zatem, stosownie do treści art. 73 p.p.s.a., w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia (pierwsza z dniem 28 maja 2020 r. – k. akt nr 27, druga z dniem 6 lipca 2020 r. – k. akt nr 28). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 86 § 1 p.p.s.a jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Stosownie natomiast do art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w okresie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie też z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Z przywołanej regulacji wynika, że przywrócenie terminu może nastąpić, jeżeli został złożony wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przeszkody uniemożliwiającej dochowanie terminu i dopełniono czynności, dla której był ustanowiony termin oraz strona wykaże brak winy w uchybieniu terminu. Sąd zwraca przy tym uwagę, że w przedmiotowej sprawie nie można było w sposób precyzyjny określić, w jakiej dacie ustała przyczyna uchybienia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. We wniosku o przywrócenie terminu skarżący nie podał żadnych okoliczności, które pozwoliłyby na ustalenie daty ustania przyczyny jego uchybienia. Natomiast wezwanie Sądu w tym zakresie pozostało bez odpowiedzi. Sygn. akt III SA/Gd 29/20 Niemniej jednak Sąd stoi na stanowisku, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy, pomimo braku możliwości dokładnego ustalenia chwili, w której ustała przyczyny uchybienia terminu, wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi wymagał merytorycznego rozpoznania. Sąd zgadza się z wyrażoną w orzeczeniach sądów administracyjnych opinią, że w sytuacji gdy nie jest możliwe jednoznaczne ustalenie, czy termin ten został zachowany, to obowiązkiem sądu jest wydać rozstrzygnięcie merytoryczne w przedmiocie uchybienia terminu na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA z 13 listopada 2013 r., sygn. akt II OZ 974/13; postanowienie NSA z 13 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 376/08). Oceniając merytorycznie złożony wniosek Sąd wskazuje, że samo złożenie wniosku o przywrócenie terminu w przewidzianym do tego terminie oraz dokonanie czynności, dla której zakreślony był termin, nie jest wystarczającą przesłanką przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej. Konieczne jest bowiem uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę, że nie ponosi on winy w niedochowaniu terminu. Obowiązkiem strony jest bowiem, co wynika z przywołanego wyżej art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a., uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak jej winy. Oznacza to, iż strona musi wykazać (uprawdopodobnić), że w czasie biegu terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym zaistniała obiektywna przeszkoda uniemożliwiająca jej dokonanie czynności, a powstanie tej przeszkody nie było spowodowane jej działaniem i było od niej całkowicie niezależne. W ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że przy ocenie czy uchybienie terminu było zawinione należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Skoro art. 86 § 2 p.p.s.a. stanowi, że we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu, to należy uznać, że jakikolwiek stopień zawinienia strony w uchybieniu terminu (nawet lekkie niedbalstwo) powoduje niedopuszczalność jego przywrócenia. Przywrócenie terminu może więc mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu jest więc dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony, okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie (por. postanowienia NSA z dnia 12 lutego 2015 r., sygn. akt I OZ 91/15 ; postanowienie NSA z 17 lutego 2015 r., sygn. akt I OZ 104/15). W okolicznościach niniejszej sprawy jako podstawę uzasadniającą przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi skarżący wskazał, że podczas jego wyjazdu zagranicznego korespondencje kierowaną do niego z sądu odebrał ze skrytki pocztowej pracownik – P. K., który nie przekazał mu informacji o odebranej przesyłce. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi wynika natomiast, że przesyłka sądowa została po pierwszym awizowaniu (awizo zostawiono w skrytce pocztowej) odebrana przez D. F. w dniu 3 stycznia 2020 r. Skarżący nie udzielił, pomimo wezwania, wyjaśnień, co do tego, kim jest wobec niego odbiorczyni ww. wezwania. Obowiązkiem strony postępowania jest takie zorganizowanie spraw osobistych, rodzinnych, zawodowych, aby jej interesy procesowe nie doznały uszczerbku. Dbając o własne interesy, wszczynając postępowanie przed sądem, skarżący winien liczyć się z możliwością wystąpienia normalnych zdarzeń procesowych, takich jak otrzymanie wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi. Tym samym skarżący powinien podjąć czynności gwarantujące właściwe prowadzenie spraw sądowych. Niepodjęcie takich kroków zapobiegawczych, bądź uczynienie tego nieudolnie, w konsekwencji może doprowadzić do uchybienia terminu wyznaczonego do dokonania określonej czynności procesowej, zaś wina za powstałe uchybienie obciąża stronę, która zaniedbała właściwej organizacji swoich spraw. Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu należy zatem brać pod uwagę nie tylko okoliczności które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie (brak przekazania informacji o nadesłanym przez sąd piśmie), lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu skutecznych działań, mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. W sytuacji, gdy skarżący udał się za granicę z rodziną na urlop (wyjazd urlopowy nie jest sytuacją nagłą, nieprzewidywalną), mógł on skorzystać z pomocy w zakresie swoich powinności procesowych. Nie organizując swoich spraw życiowych w taki sposób, by żadna ze sfer życia nie doznała uszczerbku i by żadne ciążące na nim obowiązki nie zostały pominięte lub przeoczone, skarżący wziął na siebie ryzyko uchybienia terminowi do dokonania określonej czynności procesowej. Zwłaszcza, że o każdym wyjeździe za granicę strona może zawiadomić sąd, ewentualnie, przy pomocy innych osób, zapewnić możliwość prawidłowego prowadzenia swoich spraw Sygn. akt III SA/Gd 29/20 pod swoją nieobecność, w szczególności w zakresie korespondencji z sądem. Mając na uwadze powyższe Sąd doszedł do wniosku, że skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności świadczących o braku jego winy w niedochowaniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W związku z tym Sąd, na mocy art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).