III SA/Gd 290/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Gorski po rozpoznaniu w dniu 24 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy wniosku Z.G. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skarg A.A. i Z.G. na decyzje Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] nr [...] nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszeń celnych za nieprawidłowe postanawia odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Wyrokiem z dnia 4 lipca 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargi A.A. i Z.G. na decyzje Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...], nr [...], nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszeń celnych za nieprawidłowe. Wnioskiem z dnia 25 sierpnia 2007 r. Z.G. zwrócił się do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wniosek jest kolejnym złożonym przez wnioskodawcę w niniejszej sprawie. Poprzednie zostały rozpoznane negatywnie (postanowieniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 listopada 2006 r. o sygn. akt III SA/Gd 290/06, SA/Gd 291/06, SA/Gd 292/06 odmówiono skarżącym przyznania prawa pomocy, a postanowieniami Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2007 r. sygn. akt I GZ 273/06, I GZ 274/06, I GZ 275/06 odrzucono zażalenia na rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji), w wyniku tego skarżący uiścili wpisy od skarg na opisane decyzje Dyrektora Izby Celnej w łącznej wysokości 4.910 zł. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 21 września 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Sąd uznał, iż wnioskodawca nie udowodnił zaistnienia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy, w szczególności za taką oceną przemawiała łączna wysokość przychodów spółki cywilnej, której wnioskodawca jest wspólnikiem w stosunku do kosztów sądowych. Sąd wskazał również, iż wnioskodawca nie przestawił dokumentów o które był wzywany. W dniu 4 października 2007 r. Z.G., reprezentowany przez radcę prawnego, złożył sprzeciw do powyższego postanowienia. W uzasadnieniu sprzeciwu skarżący wskazał, że Sąd dokonał błędnych ustaleń faktycznych nie uwzględniając okoliczności, iż niezbędne wydatki ponoszone przez wnioskodawcę na siebie i matkę równoważą się z uzyskiwanymi dochodami z działalności gospodarczej oraz faktu wniesienia przez stronę kilku skarg kasacyjnych w różnych sprawach. Te okoliczności niewątpliwie wpływają na ocenę, czy Z.G. jest w stanie ponieść pełne koszty postępowania, bez uszczerbku dla siebie i rodziny. Skarżący wskazał, że Sąd w postanowieniu nie podważył złożonych przez niego dokumentów. Z tych dokumentów wynika, iż jego bilans miesięczny zysków i wydatków jest ujemny. Aktywność zawodowa skarżącego koncentruje się na prowadzeniu działalności gospodarczej, z której dochód przeznacza całkowicie na zaspokojenie niezbędnych potrzeb rodziny. Mimo, iż teoretycznie posiada na rachunku firmowym "A" s.c. (spółki, której jest wspólnikiem) ponad 140.000 zł, kwota ta od wielu lat jest zablokowana i zajęta przez komornika oraz organy celne. Ponadto wniesienie przez skarżącego wielu skarg kasacyjnych – co jest uzasadnione – powoduje zwielokrotnienie kosztów opłat sądowych. Z.G. uważa, że ma podstawy dochodzenia swoich praw w postępowaniach sądowych ale nie jest w stanie poczynić oszczędności na koszty sądowe. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – w skrócie p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W związku z wniesieniem skargi kasacyjnej, wnioskiem z dnia 25 sierpnia 2007 r. Z.G. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Według złożonego oświadczenia wnioskodawca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, nie posiada nieruchomości, przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro oraz jakichkolwiek zasobów pieniężnych, w tym oszczędności i papierów wartościowych, uzyskuje dochód z tytułu prowadzenia restauracji w wysokości 1.500 zł brutto miesięcznie. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Sąd działając na podstawie art. 255 p.p.s.a. pismem z dnia 31 sierpnia 2007 r. zobowiązał wnioskodawcę do przedłożenia w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania następujących dokumentów: odpisu zeznania podatkowego za 2006 r.; wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych rachunków bankowych (i innych na których gromadzone są środki pieniężne), obrazujących historię i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy; kopii deklaracji VAT-7 spółki, której jest wspólnikiem za miesiące: maj, czerwiec i lipiec 2007 r.; kopii dokumentów księgowych potwierdzających wysokość przychodu, kosztów uzyskania przychodu oraz dochodu (straty) z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej za okres od 1 stycznia 2007 r. do 31 lipca 2007 r.; oświadczenia, czy i w jakiej wysokości osiąga dochody z innych tytułów niż działalność gospodarcza; oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na wnioskodawcę pojazdów mechanicznych (podania ich marki, modelu, roku produkcji oraz aktualnej wartości) oraz dodatkowego oświadczenia w przedmiocie miesięcznych kosztów utrzymania prowadzonego gospodarstwa domowego, w tym eksploatacji zajmowanego lokalu (opłaty za media jak: woda, prąd, gaz, itp.) i jaka jest ich wysokość (dołączenia stosownych kopii faktur lub dowodów zapłaty). W odpowiedzi na powyższe wezwanie wnioskodawca nadesłał odpis zeznania podatkowego PIT-36 za 2006 r., w którym zadeklarował przychód z działalności gospodarczej w wysokości 65.128,39 zł, koszty uzyskania przychodów – 64.082,81 zł, oraz dochód w wysokości 1.045,80 zł. Załączona kopia wyciągu z rachunku bankowego prowadzonego dla "A" Spółki cywilnej w G. przez "B" S.A. zawiera jedynie dane o operacjach przeprowadzonych na koncie, wysokości zgromadzonych środków w dniu 31 sierpnia br. (140.161,84 zł) oraz informację, iż są one zablokowane. W deklaracjach dla podatku od towarów i usług VAT-7 złożonych przez "A" s.c. A.A., Z.G. (w której udział wnioskodawcy wynosi 8%) wykazano podstawę opodatkowania: 92.252 zł (za maj br.), 110.091 zł (za czerwiec br.), 160.452 zł (za lipiec br.). Z przedłożonego podsumowania zapisów w podatkowej księdze przychodów i rozchodów wynika, iż w okresie od 1 stycznia 2007 r. do 31 lipca 2007 r. spółka wykazała przychód w wysokości 504.249,23 zł, koszty uzyskania przychodów w kwocie 489 898,55 zł oraz dochód w wysokości 14.350,68 zł. Ponadto w dodatkowym oświadczeniu z dnia 13 września 2007 r. wnioskodawca podał, iż nie osiąga dochodów z innych tytułów niż działalność gospodarcza, posiada samochód osobowy marki [...], rok produkcji 1995 o wartości 3.000 zł. Jednocześnie oświadczył, że partycypuje w kosztach miesięcznego utrzymania w wysokości 1.500 zł, gdyż mieszka u matki we W. Biorąc pod uwagę wskazane okoliczności faktyczne, Sąd uznał, że wnioskodawca nie wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Za taką oceną przemawia łączna wysokość przychodów oraz kosztów uzyskania przychodów spółki cywilnej, której wnioskodawca jest wspólnikiem, wykazanych za 2006 r. oraz od 1 stycznia do 31 lipca br. w stosunku do kosztów sądowych w sprawie, w tym wpisu od skargi kasacyjnej, który wynosi połowę wpisu od skargi (zgodnie z § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Sąd uwzględnił przy tym fakt jednoczesnego wniesienia skarg kasacyjnych w innych sprawach oraz powstałe w związku z tym koszty. Nie bez znaczenia pozostaje okoliczność, iż skarga kasacyjna od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 lipca 2007 r. sygn. akt III SA/Gd 290/06 została wniesiona również przez A.A. i podlega jednej opłacie, gdyż w myśl art. 214 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uprawnienia i obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne. Pomimo upływu terminu sądowego, do dnia wydania niniejszego orzeczenia wnioskodawca nie przedłożył wskazanych w wezwaniu Sądu z dnia 31 sierpnia 2007 r. wyciągów z rachunków bankowych, obrazujących historię i salda w okresie ostatnich trzech miesięcy, oraz nie przedstawił kopii dokumentów potwierdzających deklarowaną wysokość kosztów utrzymania prowadzonego gospodarstwa domowego. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd zauważa, iż ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, złożony po prawomocnym oddaleniu poprzedniego takiego wniosku, nie mógł zostać uwzględniony, albowiem wnioskodawca nie przedstawił w nim okoliczności, które miałyby wpływ na przyznanie prawa pomocy. Dane zawarte we wniosku oraz dokumenty przedłożone na wezwanie Sądu nie pozwalają zaliczyć skarżącego do kręgu osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Z tych względów Sąd na mocy art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.