III SA/Gd 291/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2005 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. J. na pismo Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy [...] z dnia 15 kwietnia 2005 r. Nr [...] w przedmiocie przyznania środków z Funduszu Pracy na podjęcie działalności gospodarczej i zrefundowanie kosztów pomocy prawnej postanawia odrzucić skargę. W piśmie z dnia 15 kwietnia 2005 r. podpisanym przez Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy [...] poinformowano skarżącego Z. J., jakie przepisy prawa normują przyznawanie jednorazowych środków na podjęcie działalności gospodarczej. Organ wyjaśnił, iż jednorazowo środki na podjęcie działalności gospodarczej ze środków Funduszu Pracy może przyznać bezrobotnemu starosta, gdy bezrobotny spełnia warunki określone przez ustawodawcę oraz regulamin zatwierdzony przez Powiatową Radę Zatrudnienia. W dniu 1 kwietnia 2005 r. skarżący uzyskał wpis do ewidencji działalności gospodarczej, a zatem od tego dnia nie figuruje w ewidencji osób bezrobotnych. Na koniec stwierdził, że nie ma podstaw do pozytywnego rozpatrzenia wniosku skarżącego o przyznanie środków z Funduszu Pracy na podjęcie działalności gospodarczej. Powyższe pismo skarżący potraktował jako decyzję administracyjną i wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie od Powiatowego Urzędu Pracy [...] odszkodowania w wysokości 13.618,60 zł. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc, iż pismo z dnia 15 kwietnia 2005 r. nie jest decyzją administracyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzeka m.in. w sprawach skarg na decyzje administracyjne oraz inne niż określone w art. 3 § 2 pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4). Zatem w pierwszej kolejności rozważyć należało, czy zaskarżone pismo Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy [...] z dnia 15 kwietnia 2005 r. jest decyzją administracyjną. W myśl art. 9 ust. 1 pkt 14 w zw. z art. 9 ust. 7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. nr 99, poz. 1001 ze zm.) dyrektor powiatowego urzędu pracy działający z upoważnienia starosty wydaje decyzje o: a) uznaniu lub odmowie uznania danej osoby za bezrobotną oraz utracie statusu bezrobotnego, b) przyznaniu, odmowie przyznania, wstrzymaniu wypłaty oraz utracie lub pozbawieniu prawa do zasiłku, dodatku szkoleniowego albo stypendium, c) obowiązku zwrotu nienależnie pobranego zasiłku, dodatku szkoleniowego, stypendium, innych nienależnie pobranych świadczeń lub kosztów szkolenia finansowanych z Funduszu Pracy, d) odroczeniu terminu spłaty, rozłożeniu na raty lub umorzeniu części albo całości nienależnie pobranego świadczenia udzielonego z Funduszu Pracy. Z kolei zgodnie z art. 46 ust. 1 powołanej ustawy starosta ze środków Funduszu Pracy może m.in. przyznać bezrobotnemu jednorazowo środki na podjęcie działalności gospodarczej oraz refundować koszty pomocy prawnej, konsultacji i doradztwa dotyczących podjęcia owej działalności gospodarczej. Stosownie do brzmienia § 6 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 31 sierpnia 2004 r. w sprawie warunków i trybu refundacji ze środków Funduszu Pracy kosztów wyposażenia i doposażenia stanowiska pracy dla skierowanego bezrobotnego, przyznawania bezrobotnemu środków na podjęcie działalności gospodarczej i refundowania kosztów pomocy prawnej, konsultacji i doradztwa oraz wymiaru dopuszczalnej pomocy (D. U. nr 196, poz. 2018) o uwzględnieniu lub odmowie uwzględnienia wniosku o przyznanie środków na podjęcie działalności gospodarczej starosta powiadamia bezrobotnego w formie pisemnej w terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku i innych niezbędnych do jego rozpatrzenia dokumentów. Z powyższego jednoznacznie wynika, że ustawodawca nie wymaga od organu zatrudnienia wydania decyzji administracyjnej ani w przypadku przyznania bezrobotnemu środków na podjęcie działalności gospodarczej oraz refundacji kosztów pomocy prawnej, konsultacji i doradztwa dotyczących podjęcia owej działalności gospodarczej ani też w razie odmowy przyznania tych środków. Zatem rozstrzygnięcie o przedmiotowych uprawnieniach bezrobotnego nie następuje w formie decyzji. W tej sytuacji stwierdzić trzeba, iż pismo z dnia 15 kwietnia 2005 r. jest jedynie pismem wyjaśniająco - informacyjnym. Wskazać też należy, że przyznanie środków jest dokonywane na podstawie umowy, mającej charakter cywilnoprawny, wobec czego powiadomienie o uwzględnieniu lub odmowie uwzględnienia wniosku o przyznanie środków na podjęcie działalności gospodarczej jest - w istocie - informacją, czy zostanie, czy też nie, zawarta umowa cywilnoprawna. Zaskarżone pismo nie jest też innym aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - przepis ten odnosi się bowiem do indywidualnych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, to jest zewnętrznych, konkretnych, imiennie oznaczonych podmiotów, znajdujących się w określonej sytuacji. Nadto akty lub czynności muszą dotyczyć uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Z powyższego wynika, że chodzi o akty lub czynności rozstrzygające o przyznaniu, stwierdzeniu albo uznaniu uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa administracyjnego w stosunku do konkretnego podmiotu w konkretnej sytuacji. Są to więc akty lub czynności o charakterze władczym. W sprawie niniejszej skarżący w piśmie z dnia 26 marca 2005 r. - stanowiącym odpowiedź na wezwanie do uzupełnienia braków formalnych złożonego wniosku o udzielenie jednorazowych środków na podjęcie działalności gospodarczej żądanych braków nie uzupełnił, przedstawił jedynie swoje zdanie w kwestii żądania przez organ zatrudnienia uzupełnienia braków wniosku. Stwierdził, że zastrzega sobie prawo do podjęcia kroków prawnych, gdyż opracowany regulamin udzielania bezrobotnym środków z Funduszu Pracy, jak i prowadzone przez urząd pracy działania w sposób rażący naruszają przepisy Konstytucji oraz Kodeksu postępowania administracyjnego. Treść odpowiedzi udzielona skarżącemu przez Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy [...] (wydającego pismo we własnym imieniu, a nie z upoważnienia Starosty) wskazuje, że ma ona charakter wyjaśniający skarżącemu sytuację prawną osób ubiegających się o środki z Funduszu Pracy z powołaniem się na akty prawne regulujące ich przyznawanie. Należy też stwierdzić, że zaskarżone pismo nie jest czynnością lub aktem z zakresu administracji publicznej także z przyczyn wskazanych wyżej ( cywilnoprawnego charakteru przyznawania pomocy) . Zdaniem Sądu zaskarżone pismo nie jest więc ani decyzją administracyjną, ani czynnością lub aktem z zakresu administracji publicznej określonym w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na marginesie wskazać trzeba, iż sąd administracyjny nie jest sądem właściwym dla rozpoznania roszczenia o odszkodowanie od organu administracji. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, zaś kontrola ta stosownie do brzmienia § 2 pkt. 1-7 powołanego przepisu obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia lub uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa, akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, aktów nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego. Sąd orzeka także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosuje środki określone w tych przepisach (§ 3). W niniejszej sprawie w świetle zaistniałego stanu faktycznego i prawnego stwierdzić należy, iż niedopuszczalna jest droga postępowania sądowo-administracyjnego do rozstrzygnięcia żądania skarżącego. Żądania odszkodowania skarżący może dochodzić na drodze postępowania przed sądem powszechnym. Przemawia za tym treść art. 2 § 1 i 3 k.p.c. oraz art. 177 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, z którego wynika domniemanie właściwości sądu powszechnego. Wobec powyższego skargę Z. J. należało na mocy art. 58 § 1 pkt 1 i 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odrzucić.