III SA/Gd 292/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędziowie Sędzia NSA Anna Orłowska (spr.), Sędzia WSA Felicja Kajut, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Agnieszka Rupińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2009 r. sprawy ze skargi M.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika 1. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Wójta Gminy z dnia 14 listopada 2008r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej M.S.200,00 zł ( dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] decyzją z dnia 26 marca 2009 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 14 listopada 2008 r. nr [...], którą odmówiono M. S. przyznania dofinansowania kosztów kształcenia w celu przygotowania zawodowego młodocianego pracownika w okresie od 1 września 2006 r. do 31 sierpnia 2008 r. Uzasadniając zaskarżoną decyzję organ wskazał m.in., że w myśl art. 70 b ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeżeli pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych, określone w odrębnych przepisach. W świetle § 10 ust. 2 pkt 2 i ust. 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z 1 lipca 2002 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz.U. Nr 113, poz. 988 ze zm.) instruktor praktycznej nauki zawodu powinien posiadać, co najmniej tytuł mistrza zawodu, którego będzie nauczać /.../ i przygotowanie pedagogiczne wymagane od nauczycieli /.../ lub ukończony kurs pedagogiczny, organizowany na podstawie odrębnych przepisów, którego program /.../ obejmował łącznie co najmniej 70 godzin zajęć z psychologii, pedagogiki i metodyki oraz 10 godzin praktyki metodycznej, albo ukończony przed dniem 6 stycznia 1993 r. kurs pedagogiczny uprawniający do pełnienia funkcji instruktora praktycznej nauki zawodu. Z akt sprawy wynika, iż M. S. ma tytuł mistrza w zawodzie, którego nauczała (sprzedawca). Strona przedłożyła również zaświadczenie z dnia 9 marca 1976 roku o ukończeniu kursu instruktorów praktycznej nauki zawodu II stopnia zorganizowanego w [...] przez [...] w [...]. Kurs ten obejmował 40 godzin zajęć i nie wskazano w nim podstawy prawnej jego zorganizowania. Organ I instancji wystąpił w dniu 10.10.2008 roku do Kuratora Oświaty w [...] z zapytaniem, czy wskazywane zaświadczenie świadczy o posiadaniu przez M. S. przygotowania pedagogicznego oraz o ukończeniu przez nią kursu, o którym mowa w § 10 ust. 4 rozporządzenia w sprawie praktycznej nauki zawodu. Pismem z dnia 29.10.2008 roku Kurator Oświaty w [...] wskazał akty prawne określające kwalifikacje pedagogiczne dla instruktorów praktycznej nauki zawodu obowiązujące do dnia 9 marca 1976 roku, stwierdzając jednocześnie, ze na podstawie przedłożonego dokumentu nie można jednoznacznie stwierdzić, na jakiej podstawie zorganizowany był kurs instruktorów, który ukończyła wnioskodawczyni. Kurs ten obejmował jedynie 40 godzin zajęć, co nie jest wystarczające, aby legitymować się uprawnieniami pedagogicznymi należało przedstawić zaświadczenie o ukończeniu kursu I stopnia. Reasumując, organ odwoławczy uznał, iż odwołująca się nie jest pracownikiem uprawnionym do skorzystania z prawa do dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika, gdyż nie spełnia warunków określonych w art.70 b ust. 1 ustawy (a ściślej mówiąc przesłanki określonej w punkcie 1 przepisu), gdyż nie wykazała posiadania kwalifikacji wymaganych do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych, określonych w odrębnych przepisach. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, M. S. wniosła o uchylenie w całości decyzji organów obu instancji podnosząc, iż twierdzenie organów, że nie jest pracodawcą uprawnionym do korzystania z prawa dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika, gdyż nie wykazała kwalifikacji, jest niezgodne z przepisami prawa. W szczególności jest to niezgodne z § 10 ust. 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 lipca 2002 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz. U. nr 113, poz. 988 ze zm.), który to przepis mówi o konieczności legitymowania się tytułem mistrza w zawodzie, na co skarżąca przedstawiła dyplom mistrza sprzedawcy z dnia 31 marca 1998 roku, a także kursu pedagogicznego, który - ukończony przed dniem 6 stycznia 1993 roku - uprawnia do pełnienia funkcji instruktora praktycznej nauki zawodu. Kurs taki skarżąca ukończyła w 1976 roku, a wymieniany przepis nie wymaga, że miał to być kurs I stopnia, jak również nie wskazuje, ile godzin zajęć kurs miał obejmować. Skarżąca nie miała wpływu ani na wzór zaświadczenia wydanego po ukończeniu kursu, ani na podstawę prawną zorganizowania kursu. Gdyby organizatorzy kursu nie stwierdzili, że jego ukończenie uprawnia do nauki praktycznej nauki zawodu, skarżąca nie podjęłaby się kończenia kursu. Program kursu obejmował zajęcia m.in. z psychologii, pedagogiki i dydaktyki praktycznej nauki zawodu. Sformułowanie w piśmie [...] Kuratora Oświaty, że "nie można stwierdzić, na jakiej podstawie zorganizowany był kurs instruktorów, w którym uczestniczyła wnioskodawczyni" nie jest podstawą do stwierdzenia, ze skarżąca nie ma odpowiednich kwalifikacji. Skarżąca jako pracodawca przygotowywała wielu młodych ludzi do wykonywania zawodu sprzedawcy i dotąd nie kwestionowano jej uprawnień do refundowania kosztów szkolenia młodocianych pracowników, dlatego też uważa, że ma odpowiednie kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych, które uprawniają do ubiegania się o dofinansowanie kosztów kształcenia pracowników młodocianych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd orzekł w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej – p.p.s.a. W rozpatrywanej sprawie z treści art.70b ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256 poz. 2572 ze zm.) oraz § 10 ust. 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 lipca 2002 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz. U. Nr 113, poz. 988 ze zm.) wynika, że dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianych pracowników przysługuje pracodawcom, którzy między innymi mają ukończony kurs pedagogiczny, organizowany na podstawie odrębnych przepisów, którego program został zatwierdzony przez kuratora oświaty i obejmował łącznie co najmniej 70 godzin zajęć z psychologii, pedagogiki i metodyki oraz 10 godzin praktyki metodycznej albo ukończony przed dniem 6 stycznia 1993 roku kurs pedagogiczny uprawniający do pełnienia funkcji instruktora praktycznej nauki zawodu, (z zastrzeżeniem ust. 5 , co jednak nie dotyczy skarżącej, będącej mistrzem w zawodzie sprzedawca). Skarżąca na potwierdzenie legitymowania się kwalifikacjami wymaganymi do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych przedłożyła, między innymi, zaświadczenie [...] z dnia 9 marca 1976 roku o ukończeniu kursu dla instruktorów praktycznej nauki zawodu II stopnia, zorganizowanego w miejscowości [...] przez [...]. Z treści zaświadczenia wynika, iż kurs zorganizowano w okresie od dnia 15 lutego 1976 r. do dnia 1 marca 1976 r. Kurs obejmował wybrane zagadnienia z pedagogiki (8 godzin zajęć teoretycznych), wybrane zagadnienia z dydaktyki praktycznej nauki zawodu (16 godzin zajęć teoretycznych), wybrane zagadnienia z psychologii (3 godziny zajęć teoretycznych), organizację praktycznej nauki zawodu w zakładzie pracy (3 godziny zajęć teoretycznych), naukę zawodu młodocianych w świetle przepisów (6 godzin zajęć teoretycznych), wybrane zagadnienia bhp (4 godziny zajęć teoretycznych), łącznie 40 godzin zajęć. Sąd zauważa, iż w kodeksie postępowania administracyjnego określona została rola dowodu z dokumentów w systemie środków dowodowych. Otóż dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w zakresie ich działania, stanowią dowód tego co zostało w nich urzędowo stwierdzone (art. 76 § 1 i 2 k.p.a.). Znaczenie takiego dokumentu w postępowaniu administracyjnym musi być szczególne. Wynika to z pisemnego charakteru postępowania, a przede wszystkim z postulatu respektowania przez organy administracji publicznej dokumentów wystawionych przez inne kompetentne organy w zakresie ich właściwości. Dlatego też dokument urzędowy do czasu jego zmiany, uchylenia lub stwierdzenia nieważności przez uprawniony organ, korzysta z domniemania ważności. Zaświadczenie o ukończeniu kursu dla instruktorów praktycznej nauki zawodu, złożone przez skarżącą, niewątpliwie posiada walor dokumentu urzędowego. Z treści tego zaświadczenia jednoznacznie wynika, że jest ono dowodem przygotowania do pracy w charakterze instruktora praktycznej nauki zawodu II stopnia. Oznacza to, że stanowi ono dowód faktu posiadania przez skarżącą kwalifikacji uprawniających do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych. Jednocześnie należy wskazać, że w okresie, w którym skarżąca odbyła kurs pedagogiczny obowiązywało - co wynika m.in. z pisma [...] Kuratora Oświaty w [...] z dnia 20 października 2008 roku - Zarządzenie Ministra Oświaty i Wychowania z dnia 12 marca 1975 r. Nr [...] w sprawie uzyskiwania kwalifikacji pedagogicznych, organizowania kursów pedagogicznych prowadzonych przez resortowe ośrodki szkolenia kadr oraz organizacje społeczne i spółdzielcze (Dz. Urz. Min. Ośw. i Wychowania Nr 3, poz. 24). Zważywszy na organizatora [...] i cel kursu – ("dla instruktorów praktycznej nauki zawodu II stopnia"), co wynika z zaświadczenia przedkładanego przez stronę skarżącą (k-5 akt adm.), co najmniej przedwczesne jest twierdzenie organów orzekających, że M. S. nie legitymuje się kwalifikacjami wymaganymi przez przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 lipca 2002 roku w sprawie praktycznej nauki zawodu ( publ.jw.) i art. 70 b ust. 1 ustawy o systemie oświaty do nauczania praktycznej nauki zawodu i uzyskania dofinansowania kosztów poniesionych na kształcenie młodocianego pracownika. Takie twierdzenie można sformułować jedynie po przeanalizowaniu treści przepisów wymienionego wyżej Zarządzenia Ministra Oświaty i Wychowania z dnia 12 marca 1975 r. Nr [...] w sprawie uzyskiwania /.../ i wykazaniu, że zaświadczenie, którym legitymuje się M. S. nie uprawnia skarżącej do prowadzenia – jako instruktor - praktycznej nauki zawodu, czego orzekające organy nie uczyniły. Okoliczność ta jest istotna z tego względu, że w takiej sytuacji (niewyjasnienie stanu faktycznego na tle obowiązujących i przepisów prawa) nie można zakwestionować złożonego przez skarżącą zaświadczenia o ukończeniu kursu dla instruktorów praktycznej nauki zawodu w taki sposób, jak uczyniły to organy. Nie można bowiem z góry zakładać, że kurs dla instruktorów praktycznej nauki zawodu prowadzony w czasie obowiązywania zarządzenia Ministra Oświaty i Wychowania z dnia 12 marca 1975 roku nie odpowiadał programowo i funkcjonalnie wymaganiom stawianym przez przepisy tego aktu. Taka informacja wynikała zresztą z pisma [...] Kuratora Oświaty ("nie można jednoznacznie stwierdzić, że...."). Wszechstronne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i jego ocena to obowiązek organów orzekających, z którego w niniejszej sprawie organy nie wywiązały się w sposób odpowiadającym przepisom i zasadom kpa. Z opisanych względów uzasadniony jest zarzut skargi o naruszeniu przy wydawaniu zaskarżonych decyzji tak przepisów postępowania administracyjnego, jak i – poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy – przepisów prawa materialnego normujących dofinansowywanie kosztów kształcenia młodocianych pracowników. W ocenie składu orzekającego, nie bez znaczenia dla sprawy pozostaje okoliczność, iż skarżąca - jako pracodawca - prowadziła przygotowanie zawodowe młodocianych, zaś warunkiem wykonywania tych czynności – w świetle § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz. U. Nr 60 poz. 278 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu 29 sierpnia 2008 r.– było posiadanie kwalifikacji wymaganych od instruktorów praktycznej nauki zawodu, określonych w przepisach rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 lipca 2002 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz. U. Nr 113, poz. 988). Skoro więc nauka zawodu młodocianego, z którym skarżąca zawarła umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego zakończyła się zdaniem egzaminu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe przed Okręgową Komisją Egzaminacyjną w [...], zgodnie z § 11 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania, to powyższego faktu nie należy pomijać przy ocenie spełniania przez skarżącą wymogów określonych w § 10 ust. 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z 1 lipca 2002 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu. Skarżąca jest mistrzem w zawodzie, w którym kształciła młodocianego pracownika i ukończyła kurs uprawniający do pracy w charakterze instruktora praktycznej nauki zawodu. W konsekwencji należało stwierdzić, że organy obu instancji – w stanie sprawy, w jakim orzekły, naruszyły przepisy prawa materialnego, tj. art. 70b ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie oświaty i § 10 ust. 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 lipca 2002 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu. Ponownie rozpatrując sprawę rzeczą organy administracji uwzględnią ocenę prawną wyrażoną w niniejszym orzeczeniu. Mając powyższe na względzie Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c i art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.