III SA/Gd 295/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Sędziowie Sędzia NSA Marek Gorski ( spr.), Asesor WSA Krzysztof Gruszecki, Protokolant Anna Zegan, po rozpoznaniu w dniu 14 września 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi H. M., G. M. i I. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego [...] z dnia 22 marca 2004 r. nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian do ewidencji gruntów i budynków oddala skargę. III SA/Gd 295/04 U z a s a d n i e n i e Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego zaskarżoną decyzją, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 113 k.p.a. oraz 7 b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.) i § 44-47 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta nr [...] o wprowadzeniu zmiany do operatu ewidencji gruntów m. G. polegającej na wykreśleniu w działce nr [...]K.M. 36 obręb W. K. zapisanej w księdze wieczystej [...] jako własność K. D. użytku Bp i przywrócenie stanu przed wprowadzeniem zmiany tj. wpisanie użytku Ł IV o powierzchni 1582 m2. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że decyzją z dnia 22 kwietnia 2003 r. Prezydent Miasta wyłączył z produkcji rolnej kompleks gruntów położonych na osiedlu B. w obrębie dzielnicy W. K., stanowiących własność K. D.. Do kompleksu przylegała działka nr [...] stanowiąca własność S. E. i jego żony, nie objęta ww. decyzją. Decyzja powoływała się na klasyfikację gleboznawczą gruntów z dnia 27 marca 2003 r., gdzie stwierdzono, iż działka nr [...] jako jedyna z badanych posiada gleby pochodzenia organicznego. K.D. zwrócił się do Prezydenta Miasta z prośbą o ujawnienie w ewidencji gruntów zmian wywołanych ustaleniami decyzji z dnia 22 kwietnia 2003 r. przedstawionych w załączonym wykazie zmian gruntowych sporządzonym przez geodetę J. R.. W wykazie zamian gruntowych zostały wyszczególnione 29 działek w tym nie odrolniona działka nr [...], oznaczona Bp. Organ przyjął wykaz i wprowadził zmiany użytków we wszystkich opisanych działkach w dniach 18-23 czerwca 2003 r. Państwo E. w dniu 18 czerwca 2003 r. sprzedali działkę K.D. W § 10 aktu notarialnego Rep. A 6023/2003 nabywca zobowiązał się do przedłożenia bezpośrednio do sądu wypisu z rejestru gruntów wraz z wyrysem z mapy ewidencyjnej, co wskazuje, iż akt sporządzono bez dokumentów geodezyjnych służących do celów notarialnych i wieczysto-księgowych. Następnie ustalono, że do księgi wieczystej KW [...] do której przeniesiono przedmiotową działkę dotarły dokumenty geodezyjne wykonane po sporządzeniu aktu notarialnego i po wprowadzeniu błędnego zapisu w ewidencji gruntów (Bp). Kolejna sprzedaż działki nastąpiła w dniu 23 grudnia 2003 r. w częściach równych na rzecz trzech osób: H. M., I. K. i G. M.. Po stwierdzeniu błędu w operacie ewidencyjnym Prezydent Miasta decyzją z dnia 13 stycznia 2004 r. przywrócił pierwotny zapis dla przedmiotowej działki ŁIV - łąki. Obecni właściciele działki odwołali się do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego zarzucając, że działkę nabyli w dobrej wierze jako działkę budowlaną, a decyzja organu I instancji narusza ich interes prawny. Ponadto nie brali czynnego udziału jako strony przedmiotowego postępowania administracyjnego. Wbrew przepisom, zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków dokonano bez wniosku ówczesnego właściciela tj. państwa E. oraz decyzji o zmianach. Zdaniem organu odwoławczego zmiana użytku działki nr [...] w czerwcu 2003 r. została wywołana oczywistym błędem, który zaistniał w operacie ewidencyjnym bez udokumentowania. Wprowadzenie zapisu Bp doprowadziło do dezaktualizacji operatu ewidencyjnego i powstania sprzeczności pomiędzy rejestrem gruntów a dowodami zmian, w tym z decyzją z dnia 22 kwietnia 2003 r. o wyłączeniu z produkcji rolnej. Organ I instancji usuwając błędny zapis doprowadził do zgodności danych zawartych w operacie ewidencyjnym do czego zobowiązują go przepisy § 45-45 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z tymi przepisami do operatu można wprowadzić tylko prawdziwe, sprawdzone i udokumentowane dane z zachowaniem procedur przewidzianych w rozporządzeniu. Organ II instancji wskazuje, iż sprzeczność dokumentów była znana właścicielowi działki ponieważ z jego inicjatywy toczyło się postępowanie w sprawie wyłączenia gruntów z produkcji rolnej. To on złożył wniosek o wprowadzenie zmiany w ewidencji, którego załącznikiem był wykaz rozbieżny z ustaleniami decyzji oraz uzyskał wypis z rejestru gruntów sprzeczny z ustaleniami decyzji Prezydenta Miasta, który następnie przekazał sądowi prowadzącemu księgi wieczyste. Organ odwoławczy stwierdził, że ewidencja gruntów ewidencjonuje i zabezpiecza dokumenty określające grunty i ich właścicieli, lecz sama nie stanowi prawa. Dane zawarte w ewidencji mają przede wszystkim znaczenie informacyjne, bowiem ustawodawca nie wiąże z nimi domniemania zgodności z rzeczywistym stanem prawnym ani jakiegokolwiek innego skutku materialnoprawnego, co należy do istoty ksiąg wieczystych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku obecni właściciele przedmiotowej działki wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżący zarzucili organowi naruszenie przepisów postępowania poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych, nierozpoznanie wszystkich zarzutów odwołania, naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu oraz błędne ustalenie stanu faktycznego i niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego. W uzasadnieniu skarżący podnoszą, że organy administracyjne nie uwzględniły faktu, iż przed zakupem wskazanej działki Miasto wydało formalne dokumenty określające status działki jako budowlanej z funkcją mieszkaniową (aktualną mapę do celów ewidencyjnych, wypis z rejestru gruntów, zaświadczenie o przeznaczeniu terenu). Skarżący kupili działkę o charakterze budowlanym. Zmiana jej przeznaczenia stanowi zmianę stosunku prawnego pomiędzy nimi a Urzędem Miasta i dlatego nie można mówić jedynie o sprostowaniu pomyłki. Organ odwoławczy nie ustosunkował się do błędów formalnych organu I instancji a polegających na: - braku postępowania administracyjnego poprzedzającego wydanie decyzji, - uniemożliwienie stronom czynnego udziału w postępowaniu, - nie zaznajomienie stron z zebranym w sprawie materiałem dowodowym i uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. Skarżący uznają za niezrozumiałe podtrzymanie decyzji Prezydenta Miasta obarczającej ich skutkami błędów i niedopatrzeń ze strony Urzędu Miasta. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i stwierdził, iż argumenty skarżących sprowadzają się w istocie do jednego zarzutu, że nabywając przedmiotową działkę działali oni w przeświadczeniu o jej budowlanym charakterze. Nie ma to jednak żadnego znaczenia w postępowaniu administracyjnym a stanowi jedynie podstawę roszczeń cywilnoprawnych wobec zbywcy, dochodzonych przed sądem powszechnym. W dniu 20 czerwca 2005 r. wpłynęło pismo procesowe skarżących uzupełniające zarzuty skargi. Ich zdaniem decyzja organu I instancji jest obarczona wadą nieważności, ponieważ została wydana przez organ niewłaściwy do orzekania w sprawie. Organ odwoławczy nie określił precyzyjnie jaki ustęp i punkt § 46 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków stanowi podstawę prawną decyzji, co mogło mieć wpływ na prawidłowość rozstrzygnięcia. Poza rozważaniami organu znalazła się istotna kwestia związana z ostatecznością decyzji o wyłączeniu gruntów z rolniczego użytkowania. Skarżący wnieśli o dopuszczenie dowodu z protokołu rozprawy z dnia 20 grudnia 2004 r. w sprawie z powództwa przeciwko K. D. zawisłej przed Sądem Okręgowym w Gdańsku Wydział I Cywilny pod sygn. akt I C 708/03 celem wykazania, iż w sprawie doszło do błędu organu orzekającego wywołanego bezpośrednio własnym działaniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Jest okolicznością bezsporną, iż w wyniku wniosku K. D. – uprzedniego właściciela przedmiotowej nieruchomości Prezydent Miasta decyzją z dnia 22 kwietnia 2003 r. Nr [...] stwierdził, iż grunty rolne położone w G. są wytworzone z gleb pochodzenia mineralnego i jako takie nie wymagają określenia warunków ich wyłączenia z produkcji rolnej. W decyzji tej nie wymienia się działki nr 28/3 oznaczonej w wykazie zmian gruntowych jako łąka klasy IV. Pismem z dnia 6 czerwca 2003 r. K. D. powołując się na cytowaną wyżej decyzję Prezydenta Miasta, wnosił o wprowadzenie zmian do ewidencji gruntów. Wykonując tę decyzję geodeta J. Re. bez podstawy prawnej zmienił użytek działki nr [...] z Ł IV na Bp. Oznaczało to możliwość zabudowy działki nr [...]. Tak zmienioną co do sposobu użytkowania działkę [...] łącznie z innymi działkami położonymi wzdłuż ul. [...] w G. zakupili H. M., I. K. i G. M. w jednej trzeciej części każdy aktem notarialnym z dnia 23 grudnia 2003 roku Repertorium A nr [...] sporządzonym przez notariusza P. R.. Dokonując zmian w ewidencji gruntów będących wynikiem zmiany właściciela nieruchomości zauważono, że działka [...] zmieniła swoje przeznaczenie bez podstawy prawnej najpewniej jak się wydaje w wyniku błędu geodety. Żaden przepis prawa – ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 100, poz. 1086 – tekst jednolity z 2000 r.), Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. (Dz. U. Nr 38 poz. 454) w sprawie ewidencji gruntów i budynków nie przewiduje formy sprostowania oczywistej omyłki. Skoro zatem w wyniku błędu geodety bez podstawy prawnej wprowadzono do operatu ewidencji gruntów zmiany sposobu użytkowania działki [...] to Prezydent Miasta chcąc przywrócić prawidłowy stan zdecydował się na wydanie w trybie § 46 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, na wprowadzenie zmian do operatu ewidencji gruntów poprzez wykreślenie w działce [...] K.M.36 obręb W. K. użytku Bp i przywrócenie stanu przed wprowadzeniem zmiany tj. wpisanie użytku Ł IV. Taka zmiana przeznaczenia nieruchomości wykluczała możliwość zabudowy i sprzeczna była z intencjami skarżących, którzy kupili nieruchomość dla celów budowlanych. Na żądanie Sądu Wydział Urbanistyki Urzędu Miasta przedstawił wypis i wyrys z miejscowego planu szczegółowego zagospodarowania przestrzennego i rewaloryzacji G.-O. zatwierdzonego Uchwałą Nr [...] z 30 listopada 1994 r. Ważność tego planu wygasła 31 grudnia 2003 r. Z planu tego wynikało, iż działka [...] położona jest w jednostce morfogenetycznej Nr VII. Główną funkcją terenu położonego w tej jednostce jest mieszkalnictwo i zabudowa siedliskowa. Uczestniczący w rozprawie przed Sądem przedstawiciel Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego [...] M. S. stwierdził, iż działka [...] położona w jednostce morfogenetycznej oznaczonej rzymską cyfrą VII przeznaczona jest pod budownictwo, jednakże aktualnie jest łąką klasy piątej i aby stała się działką budowlaną wymaga uprzedniego wyłączenia z produkcji rolnej. Sąd analizując cały zebrany w sprawie materiał dowodowy uznał, iż ani zaskarżona decyzja ani poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają prawa bowiem po pierwsze przywraca stan prawny udokumentowany, po drugie likwiduje błędnie dokonany bez podstawy prawnej wpis geodety zmieniający w sposób oczywisty przeznaczenie gruntu. Odwołując się do formy rozstrzygnięcia Sąd zauważa, iż dotychczas publikowane orzeczenia odnosiły się do stanu prawnego regulowanego dekretem z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów (Dz. U. Nr 6 poz. 32). Pomocnym w sprawie był wyrok NSA z dnia 20 listopada 1998 r. sygn. II SA 914/98 opublikowany w wydawnictwie LEX poz. 41816 dopuszczający możliwość decyzyjnego rozstrzygnięcia. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę. MK