III SA/Gd 295/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Marek Gorski, Sędzia NSA Anna Orłowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Wioleta Gładczuk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi M.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia 21 października 2006 r. nr [...]; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 257 zł (dwieście pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Prezydent Miasta decyzją z dnia 27 października 2006 r. nr [...] działając na podstawie art. 104 k.p.a. oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, poz. 734 ze zm.) i § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz.U. Nr 156, poz. 1817 ze zm.) odmówił przyznania dodatku mieszkaniowego M. K.. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że użyczenie lokalu mieszkalnego innej osobie przez członka spółdzielni, któremu przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego nie jest tytułem prawnym uprawniającym do ubiegania się o dodatek mieszkaniowy przez biorącego użyczenie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania M. K., decyzją z dnia 12 grudnia 2006 r. nr [...] na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych utrzymało w mocy decyzję organu niższej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w świetle obowiązującego art. 5 ust. 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, wpływ na obliczanie normatywnej powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego może mieć tylko cywilnoprawna umowa najmu lub podnajmu albo, zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, prawomocny wyrok, w którym orzeczono o sposobie korzystania ze wspólnego mieszkania. Podniósł ponadto, że dodatek mieszkaniowy nie jest przyznawany uznaniowo, ale jest świadczeniem o ściśle określonym w ustawie i przepisach wykonawczych sposobie obliczania. Sytuacja prawna strony zaś nie uzasadnia przyznania tego świadczenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku M. K. wniósł o uchylenie niekorzystnych dla niego decyzji organów I i II instancji. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że ma własne źródło utrzymania w postaci zasiłku stałego w wysokości przewidzianej dla osób prowadzących gospodarstwo jednoosobowo i pokrywa połowę kosztów utrzymania mieszkania. Natomiast treść umowy użyczenia z dnia 15 sierpnia 2006 r. jest zgodna z przepisami Kodeksu cywilnego oraz ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Tym samym spełniał kryteria powierzchniowe (50 m2 powierzchni normatywnej) oraz kryterium dochodowe z art. 3 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę, wskazując w uzasadnieniu, że skarżący nie spełniał przesłanek warunkujących przyznanie mu dodatku mieszkaniowego. Zamieszkiwał jedynie w lokalu w charakterze członka rodziny, zaś osobą uiszczającą opłaty za mieszkanie była R. K.. Naczelny Sąd Administracyjny, wskutek uwzględnienia skargi kasacyjnej wniesionej przez skarżącego, wyrokiem z dnia 25 czerwca 2008 r., sygn. akt I OSK 1181/07, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku. W uzasadnieniu wskazano, iż przepis art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych wskazuje osoby, którym dodatek mieszkaniowy przysługuje stanowiąc, że uprawnionymi do dodatku są także inne osoby mające tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszące wydatki związane z jego zajmowaniem. Analiza całego przepisu art. 2 ust.1 ustawy uprawnia do stwierdzenia, że każdy inny, niż wymieniony we wskazanym przepisie w punktach od 1 do 3 oraz w punkcie 5, tytuł do lokalu mieszkalnego może - po spełnieniu pozostałych ustawą przewidzianych przesłanek - upoważniać do uzyskania dodatku mieszkaniowego. Tytułem tym może być również umowa użyczenia lokalu mieszkalnego, skoro ustawa wprost tytułu takiego do lokalu nie wyłączyła. NSA wskazał także, że organy administracyjne odmówiły dodatku mieszkaniowego, w istocie podważając dane zawarte w deklaracji, nie przeprowadzając wymaganego w takim przypadku wywiadu środowiskowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 190 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Skoro zatem ocena prawna poczyniona przez Naczelny Sąd Administracyjny w wydanym w niniejszej sprawie wyroku przesądza o tym, że umowa użyczenia części lokalu mieszkalnego zawarta przez skarżącego z jego matką R. K. stanowi tytuł prawny upoważniający biorącego w użyczenie do otrzymania dodatku mieszkaniowego zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, poz. 734 ze zm.), to oceną tą Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę ponownie jest związany. Konsekwencją przyjęcia powyższego poglądu jest uznanie, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego – art. 2 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie sprawy Sąd orzekł na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. wobec uwzględnienia skargi w całości. Ponownie rozpoznając sprawę, organ administracji I instancji, uwzględniając pogląd prawny zawarty w wyroku NSA z dnia 25 czerwca 2008 r. przeprowadzi postępowanie zmierzające do wyjaśnienia wszystkich okoliczności mogących mieć znaczenie dla ustalenia prawa skarżącego M. K. do dodatku mieszkaniowego - obejmujące także wywiad środowiskowy.