III SA/Gd 296/23

WyrokWSA w Gdańsku2024-02-08

Skład orzekający: Alina Dominiak, Bartłomiej Adamczak, Jolanta Sudoł

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy Policji, rozpoznając ponownie sprawę wypłaty wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop po zmianie stanu prawnego, są związane oceną prawną i wskazaniami zawartymi w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, mimo wejścia w życie nowych przepisów?
Ratio decidendi
Organy Policji są związane oceną prawną i wskazaniami zawartymi w prawomocnym wyroku sądu administracyjnego, nawet po zmianie stanu prawnego, jeśli zmiana ta nie powoduje, że pogląd sądu staje się nieaktualny. Wejście w życie nowelizacji ustawy o Policji nie uzasadnia odstąpienia od wytycznych sądu, jeśli nie wpływa na istotę sprawy i nie czyni wcześniejszych rozważań prawnych nieaktualnymi. Organy wadliwie uznały, że zmiana stanu prawnego zwalnia je z obowiązku zastosowania się do wskazań sądu.
Stan faktyczny
Skarżący, były policjant, domagał się wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność art. 115a ustawy o Policji z Konstytucją RP. Organy Policji dwukrotnie odmówiły wypłaty, uznając, że nowe przepisy nie przyznają prawa do wyrównania policjantom zwolnionym przed określonym terminem. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Konstytucji, ustawy o Policji oraz art. 153 p.p.s.a. poprzez niewykonanie prawomocnego wyroku WSA.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji w Wejherowie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Sędzia WSA Jolanta Sudoł Protokolant: Asystent sędziego Renata Rombel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2024 r. sprawy ze skargi A.K. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku z dnia 27 kwietnia 2023 r. nr 3/E/2023 w przedmiocie wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji w Wejherowie Nr 2 z dnia 13 marca 2023 r. Zaskarżoną decyzją z dnia 27 kwietnia 2023 r., Komendant Wojewódzki Policji w Gdańsku, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000) dalej: k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w Wejherowie z dnia 13 marca 2023 r., którą odmówiono A. K. wypłaty wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystane urlopy. Stan sprawy jest następujący: A. K. (dalej: skarżący) wnioskiem z dnia 19 listopada 2018 r. wystąpił do Komendanta Powiatowego Policji w Wejherowie (dalej: organ I instancji, Komendant Powiatowy) o wypłatę wyrównania za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji z dniem 22 lutego 2018 r. Skarżący powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. w sprawie K 7/15, w którym stwierdzono, że art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2067) jest niezgodny z Konstytucją RP. Komendant Powiatowy decyzją z dnia 12 grudnia 2018 r. odmówił skarżącemu wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop. Rozstrzygnięcie to Komendant Wojewódzki Policji w Gdańsku (dalej: organ odwoławczy, Komendant Wojewódzki) decyzją z dnia 11 lutego 2019 r. utrzymał w mocy. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który wyrokiem z dnia 23 maja 2019 r., sygn. akt III SA/Gd 206/19 uchylił decyzje organów obu instancji. Formułując wskazania co do dalszego postępowania, tutejszy Sąd nakazał dokonanie wyliczenia i wypłaty części należnego ekwiwalentu za niewykorzystany urlop na podstawie art. 115a ustawy o Policji, interpretowanego w sposób, jaki wynika z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r., tj. w zgodzie z art. 66 ust. 2 Konstytucji RP. W tym zakresie wskazano, że powołane przepisy stanowią wystarczającą podstawę prawną do rozstrzygnięcia sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 7 grudnia 2022 r. sygn. akt III OSK 1739/21 oddalił skargę kasacyjną organu od powyższego wyroku z dnia 23 maja 2019 r. W uzasadnieniu NSA wskazał, że ustawodawca, pomimo powołanej wyżej treści rozstrzygnięcia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r., zarówno w dacie orzekania przez organy Policji obu instancji, jak i przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, nie uzupełnił normy prawnej, ustalającej prawo do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop o sposób ustalenia wysokości ekwiwalentu. NSA nie podzielił przy tym twierdzenia skarżącego kasacyjnie organu, że na dzień orzekania w systemie prawnym nie było normy ustawowej odnoszącej się do ustalenia należnego byłemu policjantowi prawa do ekwiwalentu pieniężnego z tytułu niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego. Podstawę prawną nadal stanowił art. 115a ustawy o Policji, który w tym zakresie zachował walor konstytucyjności. Niekonstytucyjność dotyczyła wyłącznie jednego elementu przepisu – wskazanego w nim ułamka. Stanowisko tutejszego Sądu w zakresie dokonanej wykładni prawa uznano za prawidłowe. NSA zwrócił uwagę, że w toku postępowania kasacyjnego ustawą z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 1610, dalej: ustawa o szczególnych rozwiązaniach), która weszła w życie 1 października 2020 r., wprowadzone zostały nowe rozwiązania w omawianym przedmiocie. Skoro przedmiotowa ustawa i w dacie orzekania przez organy, i przez WSA nie obowiązywała, to nie mogła być uwzględniona zarówno przy ocenie decyzji organów obu instancji, ale również w ramach ewentualnych wskazań Sądu I instancji co do dalszego postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny, wskazując na zakres swoich kompetencji zaznaczył, że nie ma możliwości wypowiadania się co do treści przyszłego rozstrzygnięcia organu podejmowanego w oparciu o nowy stan prawny, nieobowiązujący w chwili wydawania decyzji. Mając jednak na uwadze powyższe wskazano, że organ, ponownie rozpoznając sprawę musi ocenić, na ile wskazania zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku co do konieczności wyliczenia ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy według korzystniejszego przelicznika wynikającego z uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego i jego wypłaty, wobec zmienionego stanu prawnego (ustawą o szczególnych rozwiązaniach), zachowują walor związania w rozumieniu art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a). Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Komendant Powiatowy decyzją z dnia 13 marca 2023 r. odmówił skarżącemu wypłaty wyrównania przedmiotowego ekwiwalentu. Wskazał, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego nie przyznało uprawnień byłym policjantom do przedmiotowego ekwiwalentu w innej wysokości, tj. obliczonego według przelicznika np. 1/21 lub 1/22 części miesięcznego uposażenia, tak jak to miało miejsce w innych służbach mundurowych. W jego ocenie znowelizowany przepis art. 115a ustawy o Policji, jak również przepisy przejściowe ustawy o szczególnych rozwiązaniach nie przyznają policjantowi zwolnionemu ze służby przed 6 listopada 2018 r. prawa do wyrównania wypłaconego ekwiwalentu. Mając na uwadze art. 153 p.p.s.a. organ I instancji przyjął, że skoro w dacie zwolnienia ze służby wypłacono skarżącemu w całości przysługujący mu wówczas ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy, to jego uprawnienie zostało już zrealizowane. Zaskarżoną decyzją z 11 maja 2023 r., Komendant Wojewódzki, po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy ustalił, że skarżący został zwolniony ze służby w Policji z dniem 22 lutego 2018 r. na podstawie rozkazu personalnego Komendanta Powiatowego z dnia 31 stycznia 2018 r. Skarżącemu został wypłacony ekwiwalent pieniężny za 84 (wszystkie) dni niewykorzystanych urlopów w kwocie 14.368,20 zł brutto, ustalony przy zastosowaniu "przelicznika" w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego na podstawie art. 115a ustawy o Policji, w brzmieniu obowiązującym w dniu wypłaty. Organ odwoławczy wyjaśnił, że decyzja organu I instancji została wydana z uwzględnieniem znowelizowanych przepisów ustawy o Policji oraz przepisów przejściowych wprowadzonych ustawą o szczególnych rozwiązaniach. Wskazał, że zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, art. 115a ustawy o Policji (w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą) stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy, wszczętych i niezakończonych przed 6 listopada 2018 r. oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od 6 listopada 2018 r. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed 6 listopada 2018 r. Znowelizowane przepisy ustawy o Policji, jak również przepisy przejściowe ustawy o szczególnych rozwiązaniach, nie przyznają policjantowi zwolnionemu ze służby przed 6 listopada 2018 r. prawa do wyrównania wypłaconego ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop. W związku z powyższym od 1 października 2020 r. w stosunku do policjantów zwolnionych ze służby przed 6 listopada 2018 r. zastosowanie mają przepisy w brzmieniu dotychczasowym – wysokość przedmiotowego ekwiwalentu pieniężnego ustalana jest według "przelicznika" 1/30 części miesięcznego uposażenia za 1 dzień niewykorzystanego urlopu w dniu zwolnienia ze służby, nie zaś według nowego "przelicznika" , odpowiadającego 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Organ odwoławczy rozważył także, czy jest w stanie wykonać prawomocny wyrok WSA w Gdańsku z 23 maja 2019 r. W tym zakresie odwołał się do art. 6 k.p.a. i art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach. W ocenie organu zastosowanie wykładni art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu zaprezentowanym w powołanym wyroku WSA stanowiłoby naruszenie art. 6 k.p.a. Skarżący zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, żądając uchylenia decyzji organów obu instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: 1/ art. 190 ust. 4 Konstytucji RP w związku z art. 115a ustawy o Policji, poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie, a w konsekwencji nieprawidłowe określenie wysokości należnych świadczeń z tytułu ekwiwalentu za niewykorzystany urlop; 2/ art. 66 ust. 2 Konstytucji RP, poprzez zastosowanie przepisów ustawy o szczególnych rozwiązaniach z pominięciem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r.; 3/ art. 153 p.p.s.a., poprzez niewykonanie prawomocnego wyroku WSA w Gdańsku z 23 maja 2019 r. Argumentując swoje stanowisko skarżący odwołał się do orzecznictwa sądów administracyjnych oraz Sądu Najwyższego i wywiódł, że regulacja zawarta w art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie, w jakim pozbawia funkcjonariuszy, którzy odeszli na emeryturę/rentę po 19 października 2001 r., a przed 6 listopada 2018 r., stoi w sprzeczności z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, ewentualnie o zawieszenie postępowania z uwagi na pytanie prawne skierowane do Trybunału Konstytucyjnego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w sprawie II SA/Bk 866/20. Organ podkreślił, że nie jest władny zastosować innego wskaźnika niż ten, który przewiduje ustawa – ani w drodze analogii z innych ustaw, ani ustalonego we własnym zakresie. Przepis art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach wskazuje, że ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed 6 listopada 2018 r., a zatem z uwzględnieniem wskaźnika 1/30. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. 2022 r. poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga zatem merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Komendanta Wojewódzkiego, utrzymująca w mocy decyzję Komendanta Powiatowego, który odmówił skarżącemu wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy w związku ze zwolnieniem ze służby. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 23 maja 2019 r. sygn. akt III SA/Gd 206/19 uchylił decyzję z dnia 11 lutego 2019 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia 12 grudnia 2018 r., odmawiającą skarżącemu wypłaty wyrównania przedmiotowego ekwiwalentu. Uchylając oba wskazane rozstrzygnięcia Sąd nakazał wyliczyć i wypłacić policjantowi część należnego ekwiwalentu na postawie art. 115a ustawy o Policji, interpretowanego w taki sposób, jaki wynikał z wyroku Trybunału Konstytucyjnego (zgodnie z art. 66 ust. 2 Konstytucji RP). Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 7 grudnia 2022 r. III OSK 1739/21 oddalił skargę kasacyjną organu. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Komendant Wojewódzki po raz drugi utrzymał w mocy decyzję odmawiającą skarżącemu wypłaty wyrównania przedmiotowego ekwiwalentu pieniężnego. Zdaniem organu zastosowanie się do wykładni art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu przyjętym w wyroku tutejszego Sądu stanowiłoby naruszenie art. 6 k.p.a., ponieważ z dniem 1 października 2020 r. organ został wyposażony w materialnoprawne przepisy, umożliwiające rozpoznanie wszystkich spraw o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy. Sporna pozostaje zatem kwestia związania organów Policji wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 23 maja 2019 r. sygn. akt III SA/Gd 206/19. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Trzeba wskazać, że zmiana stanu prawnego uzasadniająca odstąpienie od wskazań zawartych w wyroku ma miejsce wyłącznie wówczas, gdy powoduje, że pogląd sądu stanie się nieaktualny (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 10 października 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 290/23 oraz wyrok NSA z 22 września 1999 r., sygn. akt I SA 2019/98, cyt. za B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX/el. 2019). Sytuacja taka nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Zdaniem Sądu organy pierwszej i drugiej instancji naruszyły art. 153 p.p.s.a. i orzekły w sposób odmienny, niż wynikało to ze wskazań zawartych w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 maja 2019 r. sygn. akt III SA/Gd 205/19 – nie dokonały wyliczenia i wypłaty części należnego skarżącemu ekwiwalentu za niewykorzystany urlop na podstawie art. 115a ustawy o Policji, interpretowanego w zgodzie z art. 66 ust. 2 Konstytucji RP. Organy, dokonując zaleconej przez NSA oceny, na ile wskazania zawarte w uzasadnieniu wyroku WSA wobec zmienionego stanu prawnego zachowują walor związania w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. , wadliwie uznały, że zmieniony stan prawny sprawia, że wskazania WSA nie są dla organów wiążące. Zdaniem Sądu wejście w życie 1 października 2020 r. nowelizacji ustawy o Policji nie pozwala na przyjęcie, że doszło do takiej zmiany stanu prawnego, która uzasadniałaby odstąpienie od wytycznych, sformułowanych w uzasadnieniu prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Aktualne bowiem pozostają, w stosunku do policjantów zwolnionych ze służby przed wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, rozważania prawne zawarte w powołanym wyroku, a przede wszystkim wynikające z niego wskazania. Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach "przepis art. 115a ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych i niezakończonych przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od dnia 6 listopada 2018 r. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r. Przy obliczaniu wysokości ekwiwalentu pieniężnego przysługującego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za rok 2018 określa się proporcję liczby dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego przysługującego przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz od dnia 6 listopada 2018 r.". Jak stanowi art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r., a nie w wysokości wynikającej z przepisów ww. ustawy. Odwołanie się przez ustawodawcę do zasad wynikających z ustawy o Policji, a nie do przelicznika dziennego w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym oznacza, że ustawodawca nie powtórzył, wbrew wyrokowi Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r., niekonstytucyjnych zapisów tej ustawy i nie nakazał stosowania do obliczania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop z okresu przed 6 listopada 2018 r. (czyli sprzed daty publikacji orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego) uregulowań, które utraciły moc w wyniku wyżej wymienionego wyroku. Przyjęcie za prawidłową wykładnię przepisów przejściowych, zastosowaną przez organy, oznaczałoby istnienie zjawiska tzw. wtórnej niekonstytucyjności, które polega na tym, że ustawodawca powtarza rozwiązania normatywne uznane już raz za niekonstytucyjne, co z kolei oznaczałoby, że ustawodawca przepisami przejściowymi próbuje ograniczyć zakres zastosowania wyroku Trybunału, a nadto narusza konstytucyjną zasadę powszechnej mocy obowiązującej wyroków Trybunału Konstytucyjnego, które wiążą również ustawodawcę. Zdaniem Sądu zasady, o których mowa w art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, oznaczają konieczność wzięcia pod uwagę przy wykładni przepisu art. 115a ustawy o Policji wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r., na co wielokrotnie już zwracały uwagę wojewódzkie sądy administracyjne i Naczelny Sąd Administracyjny, jak również ustawodawca w uzasadnieniu projektu nowelizacji ustawy o Policji, dokonanej ustawą z 14 sierpnia 2020 r. W uzasadnieniu projektu wskazano bowiem, że projekt przewiduje wprowadzenie rozwiązań prawnych mających na celu wdrożenie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r. K 7/15, w którym Trybunał orzekł, że art. 115a ustawy o Policji w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w zw. z art. 31 ust. 3 zd. drugie Konstytucji RP. Powołany wyrok Trybunału Konstytucyjnego usunął z systemu prawnego przepis art. 115a ustawy o Policji w części objętej wyżej określoną niekonstytucyjnością na mocy art. 190 ust. 1 Konstytucji RP. Dlatego zarówno sądy, jak i organy administracji publicznej, w tym organy Policji, winny dokonywać wykładni art. 115a ustawy o Policji w zw. z art. 9 ust. 1 ww. ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach zgodnie z Konstytucją RP. Mając powyższe na uwadze ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed 6 listopada 2018 r., co oznacza obowiązek obliczenia go według zasad podanych w ustawie o Policji, w brzmieniu ukształtowanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r. W rezultacie w pełni aktualne pozostają wskazania zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 maja 2019 r. sygn. akt III SA/Gd 206/19 oraz wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2023 r. sygn. akt III OSK 1739/21 ze wskazaniem, że przepis art. 115a ustawy o Policji odwołuje się do miesięcznego uposażenia na ostatnio zajmowanym stanowisku. Nie doszło bowiem do zmiany elementów decydujących o powstaniu sprawy administracyjnej w postaci okoliczności faktycznych sprawy, a także norm prawnych stanowiących podstawę orzekania przez organy administracji publicznej. Dlatego żądanie skarżącego powinno zostać uwzględnione z zastosowaniem poprzednio obowiązującego art. 115a ustawy o Policji, w brzmieniu ukształtowanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r. oraz treścią art. 66 ust. 2 Konstytucji RP. Ponieważ art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, ani organ administracji publicznej, ani sąd orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu Sądu, gdyż są nimi związane. Związanie oceną prawną wyrażoną w uzasadnieniu orzeczenia oraz wynikającymi z niej wskazaniami co do dalszego postępowania oznacza, że organ nie może formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz obowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2021 r. sygn. akt III OSK 321/21). W konsekwencji powyższego, mając na względzie naruszenie przez organy Policji przepisów art. 115a ustawy o Policji w zw. z art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach oraz art. 153 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego, o czym orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. Sąd nie znalazł podstaw do przewidzianego w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. fakultatywnego zawieszenia postępowania ze względu na skierowanie do Trybunału Konstytucyjnego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku pytania prawnego, zawartego w postanowieniu z dnia 21 stycznia 2021 r. sygn. akt II SA/Bk 866/20. W tym zakresie Sąd podziela pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w wyroku z dnia 8 czerwca 2021 r. sygn. akt II SA/Rz 618/21, że w rozpoznawanej sprawie brak jest potrzeby kierowania pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego RP, dotyczącego zgodności z art. 2, art. 8 ust. 1, art. 32 ust. 1, art. 190 ust. 1, 3 i 4 Konstytucji RP – art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, w jakim wyłącza stosowanie przepisu art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym od 1 października 2020 r. do spraw dotyczących ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych po 6 listopada 2018 r. w odniesieniu do policjantów zwolnionych ze służby przed 6 listopada 2018 r. , bowiem w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. K 7/15 oraz przepisów art. 190 ust. 3 zdanie 1 i ust. 4 Konstytucji RP sądy administracyjne mogą na to pytanie udzielić samodzielnie odpowiedzi. Rzeczą organów w dalszym toku postępowania będzie dokonanie wyliczenia i wypłaty części należnego skarżącemu ekwiwalentu za niewykorzystany urlop w świetle adekwatnych regulacji prawnych interpretowanych w zgodzie z art. 66 ust. 2 Konstytucji RP, do czego stosownie do treści art. 153 p.p.s.a. organy były już zobowiązane z mocy wydanego w dniu 23 maja 2019 r. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku o sygn. akt III SA/Gd 206/19. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że świadczeniem ekwiwalentnym za przepracowany dzień urlopu jest wynagrodzenie za 1 dzień roboczy, przy czym należy mieć na uwadze, iż przepis art. 115a ustawy o Policji odwołuje się do uposażenia należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, bez odniesienia do jakiegokolwiek okresu rozliczeniowego służby. W konsekwencji liczbę dni urlopu przysługującego skarżącemu za okres przed 6 listopada 2018 r. należy pomnożyć przez wysokość wynagrodzenia przysługującego mu za 1 dzień roboczy na dzień zwolnienia ze służby. Różnica pomiędzy tak wyliczoną kwotą, a kwotą wypłaconą skarżącemu przy odejściu ze służby powinna być mu wypłacona w ramach wyrównania wcześniejszego świadczenia. Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło