III SA/Gd 3/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Orłowska Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Zegan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi L. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia 3 kwietnia 2012 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja może być wykonana. Decyzją z dnia 3 kwietnia 2012 r. Prezydent Miasta, działając na podstawie art. 6 i art. 7 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.), art. 104 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817 ze zm.) , przyznał L.B. dodatek mieszkaniowy w kwocie 108,06 zł płatny miesięcznie w okresie od 1 listopada 2011 r. do dnia 30 kwietnia 2012 r. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że L.B. prowadzi 2 - osobowe gospodarstwo domowe, zamieszkując w lokalu o powierzchni 38,19 m2. Dochód na jednego członka rodziny wynosił 1.088,26 zł. Organ wyjaśnił, że dodatek mieszkaniowy jest różnicą kwoty 612,57 zł wyliczonych wydatków mieszkaniowych za zajmowany lokal i kwoty 326,48 zł stanowiącej 15% dochodu gospodarstwa domowego (to jest kwoty 2.176,15 zł). Z treści decyzji wynikało, że dla gospodarstwa 2 - osobowego norma dochodu wynosi 125% najniższej emerytury, czyli 910,23 zł, zaś wydatki ponoszone są w wysokości 15% dochodów gospodarstwa domowego (326,48 zł). Nadwyżka dochodu wynosiła 178,03 zł. Finalnie zatem wysokość dodatku mieszkaniowego winna wynosić 108,06 zł (612,57 zł odjąć 326,48 zł oraz 178,03 zł). W odwołaniu od ww. decyzji L. B. wskazała, że organ I instancji zaniżył wysokość przyznanego dodatku mieszkaniowego, gdyż przyjęto ponoszenie przez ww. wydatków w wysokości 15% dochodu gospodarstwa domowego zamiast 12 %. Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 12 listopada 2012 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta W uzasadnieniu wydanej decyzji organ odwoławczy wskazał, że w sprawie prawidłowo zastosowano współczynnik udziału własnego 15%, a nie 12% bowiem średni dochód dwuosobowego gospodarstwa domowego przekroczył kwotę 125% najniższej emerytury. Powołując treść art. 6 ust. 1 i 2 w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy organ podał, że dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości 20% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie jednoosobowym, 15% dochodów gospodarstwa domowego 2 – 4 osobowego, 12% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie 5 osobowym i większym. Dalej organ wyjaśnił, że podstawą do obliczenia dodatku mieszkaniowego nie są wszystkie rodzaje wydatków ponoszonych przez wnioskodawczynię, a jedynie te wskazane w art. 6 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję L. B. podniosła, że w sprawie organy nieprawidłowo zastosowały współczynnik udziału własnego 15%, a nie 12%. W jej ocenie procentowy udział wydatków powinien był wynosić 12%, zaś dodatek mieszkaniowy powinien być wyższy o kwotę 65,30 zł miesięcznie. Skarżąca podniosła też, że organy nie uwzględniły wszystkich faktycznych i udokumentowanych wydatków ponoszonych na mieszkanie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga podlegała uwzględnieniu. Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego w dniu 17 października 2011 r. Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.), zwana dalej "ustawą" stanowi w art. 3 ust. 1, że dodatek mieszkaniowy przysługuje (...), jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku, z zastrzeżeniem art. 6 ust. 8. Średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego skarżącej w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego wynosił 1.088,26 zł. Gospodarstwo skarżącej jest gospodarstwem wieloosobowym (dwie osoby), wobec czego ww. kwota nie mogła przekraczać 125% kwoty najniższej emerytury obowiązującej w dniu złożenia wniosku. Najniższa emerytura w dniu złożenia wniosku wynosiła 728,18 zł miesięcznie, wobec czego 125% tej kwoty to 910,23 zł. Taką też kwotę – 910,23 zł - przyjęły do obliczeń organy obu instancji. Wynika z powyższego, że średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego skarżącej – 1.088,26 zł przekraczał 125% kwoty najniższej emerytury – 910,23 zł, wobec czego należało mieć na uwadze treść art. 6 ust. 8 ustawy. Art. 6 ust. 8 ustawy stanowi, że jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego jest wyższy od określonego w art. 3 ust. 1, a kwota nadwyżki nie przekracza wysokości dodatku mieszkaniowego, należny dodatek mieszkaniowy obniża się o tę kwotę. Należało – z uwagi na brzmienie przytoczonego przepisu – ustalić, czy kwota nadwyżki średniego miesięcznego dochodu na jednego członka gospodarstwa domowego skarżącej nie przekracza wysokości dodatku mieszkaniowego. Kwota nadwyżki to 178,03 zł (1.088,26 zł – 910,23 zł). Wysokość dodatku mieszkaniowego oblicza się na podstawie art. 6 ustawy. Przepis art. 6 ust. 1 ustawy stanowi, że wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3-6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą, z zastrzeżeniem ust. 2, dodatek w wysokości: 1) 15% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie jednoosobowym, 2) 12% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie 2-4-osobowym, 3) 10% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie 5-osobowym i większym. Z kolei art. 6 ust. 2 ustawy stanowi, że jeżeli średni miesięczny dochód, o którym mowa w art. 3 ust. 1, jest równy lub wyższy od 150% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 100% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, lecz nie przekracza odpowiednich wysokości średnich miesięcznych dochodów wymienionych w art. 3 ust. 1, wówczas dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości: 1) 20% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie jednoosobowym, 2) 15% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie 2-4-osobowym, 3) 12% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie 5-osobowym i większym. Sporne w sprawie było, czy wysokość dodatku mieszkaniowego należy obliczać według treści art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy, jak twierdziła skarżąca, czy według treści art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy, jak twierdziły organy. Aby można było, jak twierdziły organy, stosować w niniejszej sprawie treść art. 6 ust. 2 pkt 2, średni miesięczny dochód, o którym mowa w art. 3 ust. 1 musiał być równy lub wyższy od 100 % kwoty najniższej emerytury i nie przekraczać "odpowiednich wysokości średnich miesięcznych dochodów wymienionych w art. 3 ust. 1". Są to następujące wielkości: -średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku – 1.088,26 zł; -100% kwoty najniższej emerytury - 728,18 zł, - odpowiednia wysokość średnich miesięcznych dochodów wymienionych w art. 3 ust. 1 powiązana jest z wysokością najniższej emerytury, czyli - w przypadku skarżącej jest to 125 % najniższej emerytury - to jest kwota 910,23 zł. Porównując te wielkości, zgodnie z treścią art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy, stwierdzić należy, że średni miesięczny dochód - 1.088,26 zł jest wyższy od 100% najniższej emerytury - czyli kwoty 728,18 zł i przekracza odpowiednią wysokość średnich miesięcznych dochodów wymienionych w art. 3 ust. 1, czyli kwotę 910,23 zł. Aby można było zastosować obliczenie wysokości dodatku mieszkaniowego zgodnie z art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy, jak zrobiły to organy, średni miesięczny dochód musiałby nie przekraczać kwoty 910,23 zł. Choć organ odwoławczy prawidłowo cytuje przepis art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy i prawidłowo wskazuje, że średni dochód dwuosobowego gospodarstwa domowego skarżącej "przekroczył kwotę 125% najniższej emerytury", to błędnie stosuje obliczenie wysokości dodatku mieszkaniowego w myśl art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy. Z powodów wyżej wskazanych nie jest możliwe dokonanie w niniejszej sprawie obliczenia wysokości dodatku mieszkaniowego na podstawie art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy, jak uczyniły to organy obu instancji. Wysokość dodatku powinna być ustalona zgodnie z art. 6 ust. 1pkt 2 ustawy. Wysokość wydatków, o których mowa w art. 6 ust. 3-6 ustawy to w przypadku skarżącej kwota 612,57 zł. W tym miejscu, odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących nieuwzględnienia wszystkich faktycznych i udokumentowanych wydatków na mieszkanie stwierdzić należy, że z akt administracyjnych wynika, że skarżąca zajmuje lokal mieszkalny, wchodzący w skład zasobu mieszkalnego gminy. W tej sytuacji mają do niej zastosowanie przepisy art. 6 ust. 3 i 4 ustawy. Art. 6 ust. 3 stanowi, że wydatkami poniesionymi przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy są świadczenia okresowe ponoszone przez gospodarstwo domowe w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego. Zgodnie zaś z art. 6 ust. 4 ustawy wydatkami, o których mowa w ust. 3, są: 1) czynsz, 2) opłaty związane z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na lokale mieszkalne w spółdzielni mieszkaniowej, 3) zaliczki na koszty zarządu nieruchomością wspólną, 4) odszkodowanie za zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego, 5) inne niż wymienione w pkt 1-4 opłaty za używanie lokalu mieszkalnego, 6) opłaty za energię cieplną, wodę, odbiór nieczystości stałych i płynnych, 7) wydatek stanowiący podstawę obliczania ryczałtu na zakup opału. Skarżąca we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego wskazała pierwotnie kwotę wydatków – 852,67 zł, wskazując w dodatkowym oświadczeniu, że do wydatków winna być doliczona kwota 215,76 zł egzekwowana na rzecz [...] Zarządu Nieruchomości Komunalnych. Wysokość wydatków – 612,57zł ustalono według załącznika do wniosku o przyznanie dodatku (k. 24 akt administracyjnych). Na wydatki składają się czynsz, zaliczki za zimną wodę, odprowadzanie ścieków, podgrzanie zimnej wody, CO - opłatę stałą i zmienną oraz nieczystości bytowe stałe. Organy prawidłowo nie uwzględniły wskazywanej przez wnioskodawczynię kwoty 215,76 zł egzekwowanej na rzecz [...] Zarządu Nieruchomości Komunalnych, gdyż takiego wydatku nie wymienia art. 6 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Wracając do rozważań dotyczących ustalenia wysokości dodatku zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy stwierdzić trzeba, że kwota stanowiąca wydatki poniesione w wysokości 12% dochodów gospodarstwa domowego to w przypadku skarżącej kwota 261,18zł (12 % z dochodu gospodarstwa domowego to jest z kwoty 2.176,51 zł). W tej sytuacji wysokość dodatku mieszkaniowego, obliczona w myśl art.6 ust. 1 pkt 2 ustawy wynosi 351,39 zł (612,57 zł minus 261,18 zł). Przenosząc rozważania na grunt przepisu art.6 ust. 8 ustawy należy stwierdzić, że kwota nadwyżki –178,03 zł nie przekracza dodatku mieszkaniowego, czyli kwoty 351,39 zł, wobec czego należny dodatek mieszkaniowy – 351,39 zł trzeba obniżyć o kwotę 178,03 zł, co daje finalnie kwotę 173,36 zł. Skoro skarżącej przyznano dodatek w wysokości 108,06 zł jego wysokość została zaniżona o kwotę 65,30 zł. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdzając naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił decyzje organów obu instancji (punkt pierwszy wyroku). Na podstawie art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja, przyznająca skarżącej prawo do dodatku, może być wykonana (punkt drugi wyroku).